Σαν σήμερα 4 Ιουνίου 1971: Φεύγει από την ζωή ο György Lukács,

Σαν σήμερα (4 Ιουνίου), το 1971, πεθαίνει στη Βουδαπέστη, σε ηλικία 86 ετών, ο Γκέοργκ Λούκατς, ένας από τους σημαντικότερους μαρξιστές φιλοσόφους και θεωρητικούς της λογοτεχνίας του 20ού αιώνα. Ο Λούκατς υπήρξε μια εμβληματική μορφή της μαρξιστικής θεωρίας, η οποία επιχείρησε να επανασυνδέσει τον ιστορικό υλισμό με το ζήτημα της συνείδησης, της κουλτούρας και της κοινωνικής ολότητας. Στο έργο του Ιστορία και Ταξική Συνείδηση (1923), που επηρέασε βαθιά ολόκληρη τη μεταγενέστερη παράδοση του δυτικού μαρξισμού, ανέλυσε την πραγμοποίηση ως ένα κεντρικό χαρακτηριστικό της καπιταλιστικής κοινωνίας. Μια κοινωνική συνθήκη όπου οι…

Read More

Theodor Adorno & Max Horkeimer | Προς ένα νέο μανιφέστο;

Εισαγωγικό σημείωμα του Shades  Το «Προς ένα νέο μανιφέστο» (Towards a New Manifesto) των Τέοντορ Β. Αντόρνο και Μαξ Χόρκχαϊμερ γράφτηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1950, πιθανότατα γύρω στο 1950–1951, σε μια περίοδο βαθιάς πολιτικής και θεωρητικής κρίσης για την ευρωπαϊκή και διεθνή Αριστερά. Ωστόσο, το κείμενο δεν δημοσιεύτηκε τότε ως το επίσημο μανιφέστο της «Σχολής της Φρανκφούρτης» και παρέμεινε για χρόνια ημιτελές. Τελικά κυκλοφόρησε μεταγενέστερα ως ιστορικό και θεωρητικό τεκμήριο της Κριτικής Θεωρίας. Το κείμενο «Προς ένα νέο μανιφέστο» αποτελεί μια συμπυκνωμένη, αιχμηρή παρέμβαση της Κριτικής Θεωρίας απέναντι…

Read More

Rosa Luxemburg | Τι ζητάει ο Σπάρτακος

Εισαγωγικό σημείωμα Με μια στοιχειώδη περιήγηση στο ελληνόφωνο διαδίκτυο διαπιστώνει κανείς ότι η Γερμανική προλεταριακή επανάσταση του 1918–1919 παραμένει σε μεγάλο βαθμό αόρατη, τόσο ως ιστορικό γεγονός όσο και ως θεωρητικό πρόβλημα. Ακόμη περισσότερο, οι πολιτικές συγκρούσεις, οι προγραμματικές αντιπαραθέσεις και οι μορφές οργάνωσης που αναδύθηκαν σε εκείνη τη συγκυρία σπανίως αποτελούν αντικείμενο συστηματικής συζήτησης, σε αντίθεση με την κανονικοποιημένη και συχνά μουσειοποιημένη αναφορά στην Οκτωβριανή Επανάσταση. Η αποσιώπηση αυτή δεν είναι ουδέτερη: αντανακλά έναν ευρύτερο τρόπο πρόσληψης της επαναστατικής ιστορίας που τείνει να αποσπά τα γεγονότα από τις υλικές…

Read More

Moishe Postone: Ιστορία και κριτική του καπιταλισμού

Εισαγωγικό Σημείωμα Η σύγχρονη περίοδος της καπιταλιστικής κοινωνίας, με τις ριζικές της αναδιαρθρώσεις και την ένταση των κοινωνικών και οικονομικών κρίσεων, αναγκάζει την κριτική θεωρία να επανεξετάσει με καθαρότητα και βάθος την κατηγορία του κεφαλαίου και τις ιστορικές της συνέπειες. Στο παρόν κείμενο, επιχειρείται ακριβώς μια τέτοια ριζική επανεξέταση: με σημείο αναφοράς την θεωρητική συμβολή του Postone, αναδεικνύεται η κατανόηση του «κεφαλαίου» όχι ως απλής μορφής ατομικής ιδιοκτησίας ή οικονομικής σχέσης, αλλά ως ιστορικά συγκεκριμένης μορφής κοινωνικής διαμεσολάβησης και χρονικής δυναμικής. Αυτή η προσέγγιση δεν περιορίζεται σε μια κλασική ανάλυση…

Read More

Eric Hobsbawm | Ο Διεθνισμός της Εργατικής Τάξης

Aναδημοσίευση από το alerta comunista. [Τ]όσο για τον αστό όσο και για τον προλετάριο -αν και με διαφορετικούς τρόπους- ο κόσμος δεν υπήρξε μόνο «ο κόσμος των εθνών» αλλά επίσης, και άμεσα, ένα κοσμοσύστημα, στο οποίο ατομικά, ταξικά και γενικά κοινωνικά συμφέροντα μπορούσαν να λειτουργήσουν ανεξαρτήτως, και εγκάρσια, κρατικών, εθνικών ή άλλων γραμμών και ερχόμενα σε σύγκρουση με συμφέροντα προσδιορισμένα με κρατικούς ή εθνικούς όρους. Το ίδιο το γεγονός πως μπορούσαν και υπήρχαν αστοί φιλελεύθεροι οι οποίοι μάχονταν τον ιμπεριαλισμό και τον πόλεμο στη βάση πως δεν έβγαζε νόημα από μια καπιταλιστική οπτική…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #68» Ήταν οι εκτελέσεις στη Βαμβακού «Ολοκαύτωμα»; Σημειώσεις με αφορμή ένα μνημείο του ΚΚΕ

Η μαρμάρινη πλάκα που βλέπετε στην φωτογραφία βρίσκεται στο χωριό Βαμβακού, οικισμό της Σπάρτης και στήθηκε τον Ιούνιο του 2009 από την Επιτροπή Περιοχής Πελοποννήσου του ΚΚΕ. Το μνημείο αποτελεί φόρο τιμής στους 29 δολοφονημένους κομμουνιστές του χωριού από τη συμμορία του αρχιΧίτη μακελάρη Παυλάκο στη Λακωνία το 1947. «Το ολοκαύτωμα στη Βαμβακού αδιάψευστος μάρτυρας των εγκλημάτων του φασισμού και του ιμπεριαλισμού», γράφει η πλάκα, και την ώρα των αποκαλυπτηρίων, πλήθος κόσμου της ΚΝΕ φώναζε συνθήματα υπέρ του κόμματος. Το σύντομο ιστορικό της δολοφονίας παρουσιάστηκε από τον Νίκο Γόντικα, μέλος του…

Read More

Rosa Luxemburg | Η Ρωσική τραγωδία

Μετάφραση: Θοδωρής Βελισσάρης. Το άρθρο δημοσιεύτηκε στη σελίδα του Platypus Affiliated Society   Με τη συνθήκη του Μπρεστ-Λιτόφσκ, η Ρωσική Επανάσταση βρέθηκε σε πολύ δύσκολη κατάσταση. Η πολιτική που καθοδηγεί τη δράση των μπολσεβίκων είναι ξεκάθαρη: ειρήνη με οποιοδήποτε τίμημα, προκειμένου να κερδηθεί χρόνος, κατά τη διάρκεια του οποίου θα μπορέσουν να επεκτείνουν και να εδραιώσουν τη δικτατορία του προλεταριάτου στη Ρωσία, εφαρμόζοντας όσο πιο πολλές σοσιαλιστικές μεταρρυθμίσεις γίνεται. Σχεδιάζουν μ’ αυτόν τον τρόπο να περιμένουν το ξέσπασμα της διεθνούς προλεταριακής επανάστασης και ταυτόχρονα να την επισπεύσουν με το ρωσικό…

Read More

Shades – Γενικές Αρχές

Γενικές αρχές Ο βασικός προβληματισμός που μας ώθησε στη δημιουργία του εγχειρήματός μας ήταν ότι ζούμε μέσα σε μια περίοδο που τη χαρακτηρίζει η απουσία της ριζοσπαστικής κριτικής, της δράσης και, φυσικά, η υποχώρηση του κομμουνιστικού κινήματος. Επιθυμούμε το εγχείρημά μας να αποτελέσει μια απόπειρα απόδρασης από τον νοηματικό και πολιτικό βάλτο των ημερών μας· ένα πειραματικό εργαστήριο θεωρίας, πράξης και κριτικής, ιδίως στον ελλαδικό χώρο, αλλά και ευρύτερα στην Ευρώπη — ειδικά τώρα που γίνεται πιο ορατό από ποτέ ότι η πλειοψηφία των πολιτικών ρευμάτων, όπως κι αν αυτά…

Read More