Στη μνήμη που θα μείνει για πάντα ζωντανή: Ένα σημείωμα για τον Georg Elser

Σαν σήμερα (9 Απριλίου 1945)  εκτελέστηκε ο κομμουνιστής Georg Elser στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Dachau  Κείμενο του bC Ο Georg Elser (4 Ιανουαρίου 1903 – 9 Απριλίου 1945) δεν ήταν «ήρωας» με την αστική έννοια, ούτε προϊόν κάποιου μηχανισμού αντίστασης. Ήταν ένας απλός εργάτης, ξυλουργός που, μέσα από την ίδια της εμπειρίας της ζωής του, έφτασε στο σημείο να αναλάβει μόνος του την ευθύνη της ιστορίας. Το 1939, σε μια περίοδο όπου το καθεστώς του Adolf Hitler φαινόταν ακλόνητο, σχεδίασε και υλοποίησε μια από τις πιο τολμηρές πράξεις αντιφασιστικής βίας…

Read More

Rosa Luxemburg | Οργανωτικά ζητήματα της ρωσικής σοσιαλδημοκρατίας

Εισαγωγικό σημείωμα: Σκέψεις με αφορμή την ανάγνωση του κείμενου Το κείμενο της Rosa Luxemburg για τα οργανωτικά ζητήματα της ρωσικής σοσιαλδημοκρατίας αποτελεί μια από τις πιο αιχμηρές θεωρητικές κριτικές στο εσωτερικό του επαναστατικού κομμουνιστικού κινήματος εκείνης της περιόδου, καθώς έρχεται σε αντιπαράθεση με το λενινιστικό υπόδειγμα οργάνωσης, όπως αυτό κωδικοποιείται στο διάσημο κείμενο του Λένιν «Τι να κάνουμε;», ένα κείμενο που έχει γίνει και ιδεολογικό εικόνισμα για πολλούς χώρους στην πολιτική παράδοση στην Ελλάδα. Η Luxemburg προχωρά πολύ πιο πέρα από μια επιμέρους κριτική των μορφών της οργανωτικής συγκρότησης του…

Read More

Mildred Fish-Harnack: Η μόνη αμερικανίδα που εκτελέστηκε με προσωπική εντολή του Χίτλερ

Στις 7 Σεπτεμβρίου 1942, η Mildred Fish-Harnack, συγγραφέας και ακτιβίστρια από τις ΗΠΑ, που συμμετείχε ενεργά στη γερμανική αντίσταση κατά του ναζισμού, συνελήφθη στη Λιθουανία μαζί με τον σύζυγό της, Arvid Harnack. Υπήρξαν ηγετικές φυσιογνωμίες σε αυτό που οι Ναζί ονόμασαν «Κόκκινη Ορχήστρα» (Rote Kapelle), έναν υπόγειο αντιφασιστικό κύκλο, στελεχωμένο κυρίως από κομμουνιστές και κομμουνίστριες στο εσωτερικό της ναζιστικής Γερμανίας. Η Μίλντρεντ συνέβαλε καθοριστικά στη στρατολόγηση νέων μελών, ενώ η ίδια και ο Άρβιντ διαδραμάτισαν ενεργό ρόλο στη διοχέτευση πολύτιμων κρατικών πληροφοριών προς τις σοβιετικές μυστικές υπηρεσίες. Η δράση τους…

Read More

Rosa Luxemburg | Τι ζητάει ο Σπάρτακος

Εισαγωγικό σημείωμα Με μια στοιχειώδη περιήγηση στο ελληνόφωνο διαδίκτυο διαπιστώνει κανείς ότι η Γερμανική προλεταριακή επανάσταση του 1918–1919 παραμένει σε μεγάλο βαθμό αόρατη, τόσο ως ιστορικό γεγονός όσο και ως θεωρητικό πρόβλημα. Ακόμη περισσότερο, οι πολιτικές συγκρούσεις, οι προγραμματικές αντιπαραθέσεις και οι μορφές οργάνωσης που αναδύθηκαν σε εκείνη τη συγκυρία σπανίως αποτελούν αντικείμενο συστηματικής συζήτησης, σε αντίθεση με την κανονικοποιημένη και συχνά μουσειοποιημένη αναφορά στην Οκτωβριανή Επανάσταση. Η αποσιώπηση αυτή δεν είναι ουδέτερη: αντανακλά έναν ευρύτερο τρόπο πρόσληψης της επαναστατικής ιστορίας που τείνει να αποσπά τα γεγονότα από τις υλικές…

Read More

Ένα ιστορικό ντοκουμέντο: «Ενάντια στην ντροπή του πογκρόμ κατά των Εβραίων»

Εισαγωγικό σημείωμα Το ιστορικό ντοκουμέντο που παρουσιάζεται σε αυτή τη δημοσίευση έχει ιδιαίτερη αξία. Πρόκειται για άρθρο στην ιστορική εφημερίδα του Κομμουνιστικού Κόμματος Γερμανίας (KPD), την Κόκκινη Σημαία, τον Νοέμβριο του 1938, λίγο μετά την «Νύχτα των Κρυστάλλων», την περίοδο που το εθνικοσοσιαλιστικό τέρας βρισκόταν στο απόγειο της δύναμής του. Το ντοκουμέντο αυτό έχει βαρύνουσα σημασία, διότι παρεμβάλλεται ως ρήγμα στις κυρίαρχες αστικές αφηγήσεις, οι οποίες επιδιώκουν να παρουσιάσουν την εικόνα μιας δήθεν ανύπαρκτης αντίστασης εντός της ίδιας της Γερμανίας απέναντι στον ναζισμό. Μια τέτοια αφήγηση βολεύει τόσο το σημερινό…

Read More

Ποτέ Ξανά: Ο αγώνας της μνήμης είναι ακόμα εδώ. Με αφορμή το πογκρόμ της 9ης Νοεμβρίου 1938

Πέρασαν αρκετές δεκαετίες από εκείνη τη φρικτή νύχτα της 9ης Νοεμβρίου 1938, που σηματοδότησε την απαρχή των συστηματικών ενεργειών εξόντωσης των Εβραίων στην Ευρώπη. Μετά από μια δεκαετία κοινωνικής και πολιτικής αποσύνθεσης, μιας ακήρυκτης εμφύλιας ταξικής σύγκρουσης και της κατάρρευσης της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης —με την ήττα του προλεταριακού και κομμουνιστικού κινήματος και την άνοδο του εθνικοσοσιαλισμού στην εξουσία το 1933—, το ναζιστικό καθεστώς εγκαινίασε ένα σύνολο αντισημιτικών πολιτικών που ενσωματώνονταν οργανικά στη δομή του. Εκείνη την εποχή ζούσαν στη Γερμανία περίπου 500.000 Εβραίοι. Το καθεστώς τους μετέτρεψε σε αποδιοπομπαίους…

Read More

Barthel Gilles ‘Ruhrkampf’ (1930)

Διαβάστε επίσης: Η Κομμουνιστική Εξέγερση του Μάρτη 1921 Ο πίνακας της φωτογραφίας έχει τίτλο ‘Ruhrkampf’ και είναι του Barthel Gilles, (1930) Γενικές πληροφορίες για τον καλλιτέχνη Στο έργο του Ruhrkampf, ο Barthel Gilles (1891-1977) απεικόνισε μια μάχη που έλαβε χώρα δέκα χρόνια νωρίτερα στη βιομηχανική περιοχή του Ρουρ μεταξύ ριζοσπαστικών εργατών και του τακτικού στρατού και της αστυνομίας. Οι εργάτες είχαν απεργήσει και υπέστησαν τρομερή καταστολή – τελικά στράφηκαν στα όπλα για αυτοάμυνα. Σύντομα ξέσπασαν μάχες με τις αρχές και κλιμακώθηκαν σε διαστάσεις εμφυλίου πολέμου. Οι εργάτες ηττήθηκαν από το…

Read More

Ο κομμουνιστής καλλιτέχνης Gerd Arntz

Σαν σήμερα, στις 11 Δεκεμβρίου 1900, γεννήθηκε στη Γερμανία ο ριζοσπάστης καλλιτέχνης Gerd Arntz. Έγινε συμβουλιακός κομμουνιστής και ήταν βασικό μέλος των Προοδευτικών της Κολωνίας, μαζί με τον Frans Seiwert, τον Heinrich Hoerle και άλλους. Μοντερνιστής, γνωστός για τις ασπρόμαυρες ξυλογραφίες του, ο Arntz είναι ίσως πιο διάσημος για την ανάπτυξη χιλιάδων ισοτύπων: απλές εικόνες για χρήση σε infographics με σκοπό την ξεκάθαρη επικοινωνία ιδεών σε ένα μαζικό κοινό. Οι Προοδευτικοί της Κολωνίας συμμετείχαν σε επαναστατικές οργανώσεις όπως η συμβουλιακή κομμουνιστική Allgemeine Arbeiter Union, η αναρχική Ελεύθερη Ένωση Εργατών (FAUD),…

Read More

«Η ζωή στα μεσάνυχτα του αιώνα» | Το κίνημα αντίστασης στο στρατόπεδο του Άουσβιτς

Μια ιστορία του αριστερού και εβραϊκού κινήματος αντίστασης στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς κατά τη διάρκεια του ολοκαυτώματος, από τον Marcus Barnett. Πηγή: https://libcom.org/article/life-centurys-midnight Το καλοκαίρι του 1944, η Antonia Lehr και δύο φίλες της εκτοπίστηκαν από τη Βιέννη στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς. Προσποιούμενη την ξένη εργάτρια που είχε παντρευτεί πρόσφατα έναν Αυστριακό, η Lehr ήταν στην πραγματικότητα Βιεννέζα Εβραία και έμπειρη κομμουνίστρια μαχήτρια, που ειδικευόταν σε εξαιρετικά επικίνδυνη προπαγανδιστική δουλειά μεταξύ των Γερμανών στρατιωτών στο Παρίσι. Οι δύο σύντροφοί της ήταν επίσης κομμουνιστές αντιστασιακοί ακτιβιστές. Είχαν λάβει συλλογικά…

Read More

Anton Pannekoek | Η αποτυχία της εργατικής τάξης (1946)

(δημοσιεύτηκε στην αμερικανική επιθεώρηση Politics, το 1946, πηγή: Association archives Anton Pannekoek) Σε προηγούμενα τεύχη της πολιτικής επιθεώρησης Politics, τέθηκε το εξής ζήτημα: «Γιατί η εργατική τάξη απέτυχε στην ιστορική της αποστολή; Γιατί δεν αντιστάθηκε στον Εθνικοσοσιαλισμό στη Γερμανία; Γιατί δεν υπάρχει ούτε ίχνος επαναστατικού κινήματος στους εργαζόμενους της Αμερικής; Γιατί αυτή η κοινωνική απάθεια της παγκόσμιας εργατικής τάξης; Γιατί, σε ολόκληρο τον πλανήτη, οι μάζες δεν φαίνονται πια ικανές να αναλάβουν οποιαδήποτε νέα πρωτοβουλία προς την κατεύθυνση της αυτο-απελευθέρωσής τους;» Ελπίζουμε οι σκέψεις που ακολουθούν να μπορέσουν να ρίξουν…

Read More