Γράφει ο Νίκος Αναστασόπουλος* Δείτε επίσης και την διαδικτυακή εκδήλωση του Shades με τον Νίκο Αναστασόπουλο με αφορμή την έκδοση του βιβλίου Θα προσπαθήσουμε να θέσουμε μια μικρή ψηφίδα στο παλίμψηστο της ιστορίας της σύγχρονης Θεσσαλονίκης, ιχνηλατώντας την ιστορία της ίδρυσης και λειτουργίας του πρώτου Ανατομείου στην κατοχική Θεσσαλονίκη, η οποία συνυφαίνεται με τη ζοφερή ιστορία της καταστροφής του εβραϊκού νεκροταφείου και τον εκτοπισμό της Εβραϊκής Κοινότητας Θεσσαλονίκης. Η ιστορία της πόλης δεν θα διαφοροποιούνταν από την κατοχική ιστορία οποιουδήποτε άλλου ελληνικού αστικού κέντρου αν το 1/5 του πληθυσμού της…
Read MoreTag: Έλληνες Εβραίοι
«Χρονικά Αντισημιτισμού #140» Βεβήλωση του εβραϊκού νεκροταφείου Βόλου
Η βεβήλωση εβραϊκών νεκροταφείων δεν απλώς μια έκφραση του αντισημιτισμού, αλλά ο αντισημιτισμός στην πληρότητα του. Βεβήλωση με ναζιστικά σύμβολα στο εβραϊκό νεκροταφείο του Βόλου, ανήμερα Ημέρας Πένθους και Μνήμης του Ολοκαυτώματος (Γιομ Ασοά) (14 Απριλίου 2026) πραγματοποίησαν νεοναζί στην πόλη. Το περιστατικό το καταγράφουμε στην σελίδα μας όπως κάνουμε όλα αυτά τα χρόνια στη στήλη «Χρονικά Αντισημιτισμού». Η πράξη της βεβήλωσης των εβραϊκών νεκροταφείων δεν είναι απλώς μια επιμέρους εκδήλωση του αντισημιτισμού, αλλά η συμπυκνωμένη μορφή του, όπου η αντισημιτική ιδεολογία εμφανίζεται στην καθαρότερη και πλέον αδιαμεσολάβητη εκδοχή της.…
Read MoreΙστορία, Μνήμη και Κυριαρχία: Για τον αναθεωρητισμό και τον ταξικό χαρακτήρα της ιστορικής αφήγησης. Σημειώσεις με αφορμή την υπόθεση της Καισαριανής
«Οι κυρίαρχες ιδέες κάθε εποχής δεν είναι παρά οι ιδέες της κυρίαρχης τάξης.» [1] Μια τοποθέτηση του εγχειρήματος Shades Aufbau – Κοινότητα – Θεωρία – Δικτύωση σχετικά με την υπόθεση των φωτογραφιών των 200 εκτελεσμένων κομμουνιστών (μέλη του ΚΚΕ, Ελλήνων Εβραίων κομμουνιστών αλλά και αρχειομαρξιστές), που ήρθε στη δημοσιότητα με αφορμή τη δημοπρασία που ανακοίνωσε ένας Βέλγος συλλέκτης στην πλατφόρμα eBay. Για το ιστορικό γεγονός που οδήγησε στην εκτέλεση των 200 κομμουνιστών δείτε παρακάτω στις σημειώσεις [2] Η ιστορική μνήμη δεν αποτελεί ενα υπερταξικό πεδίο, αντίθετα αποτελεί και αυτή ένα…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #138» Θεσσαλονίκη: Βανδαλισμός της στήλης μνήμης του εβραϊκού συνοικισμού «Καμπέλ»
Για ακόμη μια φορά, ο αντισημιτικός όχλος ξαναχτύπησε στη Θεσσαλονίκη. Άγνωστοι βεβήλωσαν τη στήλη μνήμης του εβραϊκού συνοικισμού «Καμπέλ» στην περιοχή του Βότση, στον Δήμο Καλαμαριάς, στις αρχές Νοέμβρη 2025. Με σπρέι μουτζούρωσαν τη στήλη και έγραψαν πάνω της διάφορα συνθήματα· ένα από αυτά, όπως φαίνεται στις φωτογραφίες, αναγράφει «Free Gaza». Με αυτόν τον τρόπο, για ακόμη μια φορά, οι αυτοαποκαλούμενοι «αλληλέγγυοι» δείχνουν καθαρά πως η πραγματική τους πρόθεση δεν είναι η υποστήριξη των Παλαιστινίων, αλλά η στοχοποίηση εβραϊκών συμβόλων και μνημείων, ακόμα και όταν αυτά θυμίζουν τα πογκρόμ και…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #136» Αντισημιτικές επιθέσεις σε Λάρισα, Βόλο, Θεσσαλονίκη (Ιούνιος 2025)
Μόλις μία ημέρα μετά τη δημοσιοποίηση του βανδαλισμού του μνημείου στην Πλατεία Εβραίων Μαρτύρων και λίγες ώρες μετά την επίσημη ανακοίνωση του ΚΙΣΕ για τη στοχοποίηση των Ελλήνων Εβραίων, η Λάρισα ζει ένα ακόμη… επεισόδιο. [1] Οι εξελίξεις στο μέτωπο του αντισημιτισμού είναι πραγματικά καταιγιστικές. Κάθε ημέρα, εδώ και καιρό, καταγράφεται και ένα νέο περιστατικό, εντείνοντας ποιοτικά και ποσοτικά την αντισημιτική δραστηριότητα στη χώρα. Κι ενώ ακόμη δεν έχουμε προλάβει να σχολιάσουμε τη πρόσφατη κινητοποίηση αριστερών στη Λάρισα — η οποία περιείχε σχετικοποιητικές αναφορές στο Ολοκαύτωμα — σημειώθηκαν δύο επιθέσεις…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #118» Σπαράγματα εβραϊκών μνημάτων σε χρήση δομικών υλικών.
Ξενάγηση στην Άνω Πόλη: σπαράγματα εβραϊκών μνημάτων σε χρήση δομικών υλικών. Όσες φορές κι αν το δω η θλίψη της ιεροσυλίας είναι πάντα εκεί. Στην τρίτη φωτογραφία συνάντηση επιζώντων του ολοκαυτώματος για να κάνουν καντίς σε ότι είχε απομείνει από το εβραϊκό νεκροταφείο μετά την καταστροφή. Στο κέντρο ο παππούς μου Ιντό זכרו לברכה σχόλιο της Ο.Β από το facebook με αφορμή μια πρόσφατη ξενάγηση στην Θεσσαλονίκη με θέμα την εβραϊκή ιστορία της πόλης. Για το θέμα αυτό έχουμε ασχοληθεί και σε άλλη δημοσίευση παλιότερα. Συγκεκριμένα δείτε την δημοσίευση με…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #116» 9 Ιουνίου 1944: Η παράδοση των Εβραίων στην Κέρκυρα
Το ημερολόγιο έδειχνε Παρασκευή, 9 Ιουνίου 1944. Από τα χαράματα εκείνης της ημέρας (πέντα το πρωί), τα S.S, άρχισαν να χτυπούν με λύσσα τις πόρτες των σπιτιών που διέμεναν οι Εβραίοι της πόλης. Η διαδικασία της εκτόπισης έγινε με την αγαστή συνεργασία των ελληνικών αρχών. Μαζί τους ήταν η ελληνική χωροφυλακή και τα τάγματα ασφαλείας. Τα περισσότερα από αυτά τα σπίτια βρίσκονταν στην περιοχή της παλιάς πόλης. Μετά την Θεσσαλονίκη, τα Γιάννενα κλπ, είχε φτάσει η σειρά της Εβραϊκής κοινότητας της Κέρκυρας να πάρει τον δρόμο για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #114» Ο δήμαρχος Ιωαννίνων ήταν Εβραίος και όχι Έλληνας. Αντισημιτικά σχόλια στο twitter
Η αξία της καταγραφής του αντισημιτικού μίσους στα social media έγκειται στο γεγονός ότι λειτουργεί ως καθρέφτης της ελληνικής κοινωνίας και των αντιλήψεων που έχουν ηγεμονικό ρόλο μέσα σε αυτή. Πριν λίγες μέρες εντοπίσαμε τις συγκεκριμένες φωτογραφίες που έκαναν το γύρο σε διάφορα προφίλ του facebook. Πρόκειται για σχόλια που ανέβηκαν στην πλατφόρμα twitter μετά από τον θάνατο του δημάρχου Ιωαννίνων Μωυσή Ελισάφ. Ο αντισημιτισμός δεν γνωρίζει συγκεκριμένο πολιτικό χώρο στην Ελλάδα όπως και διεθνώς. Στην Ελλάδα, αφορά ολόκληρο τον εθνικό κορμό ανεξαρτήτως πολιτικής τοποθέτησης και έχει πάρει ιστορικά πολύ…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #113» Δύο περιστατικά στο Βόλο.
Συνεχίζουμε την καταγραφή των περιστατικών με αντισημιτικό περιεχόμενο στην Ελλάδα και την στήλη «Χρονικά Αντισημιτισμού». Το Μνημείο των Ελλήνων Εβραίων Ηρώων και Μαρτύρων του Ολοκαυτώματος στην πλατεία Ρήγα Φεραίου στην πόλη του Βόλου βεβηλώθηκε πριν λίγες μέρες με γκράφιτι που έγραφε “Όχι στο όνομά μας” (πηγή: Ενάντια στον Αντισημιτισμό) . Όπως έχουμε ξαναγράψει αρκετές φορές σε αυτή την στήλη, οι βεβηλώσεις δεν προέρχονται μόνο από τα δεξιά, αλλά πολλές φορές οι δράστες έχουν φαινομενικά “προοδευτικά” κίνητρα. Η στοχοποίηση των Ελλήνων Εβραίων με αφορμή τον πόλεμο στην Μέση Ανατολή είναι και…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #109» Νέα βεβήλωση του μνημείου του Ολοκαυτώματος στη Καβάλα
Το μνημείο που είναι αφιερωμένο στη μνήμη των Εβραίων της Καβάλας έχει αποτελέσει στόχο αντισημιτικών επιθέσεων τουλάχιστον δυο φορές στο παρελθόν. Μία από αυτές την έχουμε καταγράψει στην σελίδα (2017), όταν άγνωστοι έσπασαν το μεγαλύτερο μέρος του μαρμάρου που καλύπτει την πρόσοψή του. Η νέα βεβήλωση ήρθε την μέρα της μαύρης επετείου για τα 85 χρόνια από την «Νύχτας του Πογκρόμ» των ναζί το 1938. Στόχος των δραστών είναι η βεβήλωση της μνήμης των 1.484 Ελλήνων Εβραίων της Καβάλας που θανατώθηκαν από τους ναζί στο στρατόπεδο της Τρεμπλίνκα στην Πολωνία, έχοντας…
Read More