“Στην κατάσταση της ανελευθερίας τους ο Χίτλερ επέβαλε στους ανθρώπους μια νέα κατηγορική προσταγή: να ρυθμίζουν τη σκέψη και τις πράξεις τους έτσι ώστε να μην επαναληφθεί το Άουσβιτς, να μη συμβεί τίποτε παρόμοιο” T. W Adorno Ογδόντα ένα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη στιγμή κατά την οποία ο Κόκκινος Στρατός διέκοψε υλικά —έστω και καθυστερημένα— τη λειτουργία της πιο ριζοσπαστικά εξορθολογισμένης μηχανής μαζικής εξόντωσης που παρήγαγε ποτέ η ανθρώπινη ιστορία. Στις 27 Ιανουαρίου 1945, τα σοβιετικά στρατεύματα απελευθέρωσαν περίπου 7.000 επιζώντες του στρατοπέδου συγκέντρωσης και εξόντωσης του Άουσβιτς, φέρνοντας…
Read MoreTag: στρατόπεδα εξόντωσης
6 Ιανουαρίου 1945: Τέσσερις γυναίκες απαγχονίζονται στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς
Σαν σήμερα, στις 6 Ιανουαρίου 1945, τέσσερις γυναίκες απαγχονίστηκαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης και εξόντωσης του Άουσβιτς για τη συμμετοχή τους στην εξέγερση των κρατουμένων του Sonderkommando τον Οκτώβριο του 1944. Επρόκειτο για τις Ala Gertner, Roza Robota, Estusia Wajcblum και Regina Safirsztajn, Ήταν όλες Εβραίες κρατούμενες, ενταγμένες σε ένα υπόγειο δίκτυο αντίστασης που λειτούργησε μέσα σε συνθήκες της απόλυτης τρομοκρατίας του στρατοπέδου. Η εξέγερση των Sonderkommando υπήρξε μία από τις ελάχιστες οργανωμένες πράξεις ένοπλης αντίστασης στο Άουσβιτς. Οι κρατούμενοι Sonderkommando, εξαναγκασμένοι να εργάζονται στα κρεματόρια και στους θαλάμους αερίων, γνώριζαν…
Read MoreΠοτέ Ξανά: Ο αγώνας της μνήμης είναι ακόμα εδώ. Με αφορμή το πογκρόμ της 9ης Νοεμβρίου 1938
Πέρασαν αρκετές δεκαετίες από εκείνη τη φρικτή νύχτα της 9ης Νοεμβρίου 1938, που σηματοδότησε την απαρχή των συστηματικών ενεργειών εξόντωσης των Εβραίων στην Ευρώπη. Μετά από μια δεκαετία κοινωνικής και πολιτικής αποσύνθεσης, μιας ακήρυκτης εμφύλιας ταξικής σύγκρουσης και της κατάρρευσης της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης —με την ήττα του προλεταριακού και κομμουνιστικού κινήματος και την άνοδο του εθνικοσοσιαλισμού στην εξουσία το 1933—, το ναζιστικό καθεστώς εγκαινίασε ένα σύνολο αντισημιτικών πολιτικών που ενσωματώνονταν οργανικά στη δομή του. Εκείνη την εποχή ζούσαν στη Γερμανία περίπου 500.000 Εβραίοι. Το καθεστώς τους μετέτρεψε σε αποδιοπομπαίους…
Read MoreΣημειώσεις με αφορμή την σχετικοποιητική χρήση του όρου «στρατόπεδα συγκέντρωσης» από τον χώρο της αριστεράς
Σημειώσεις με αφορμή μια συζήτηση για το θέμα της χρήσης του όρου «Στρατόπεδο Συγκέντρωσης» Όλα τα προηγούμενα χρόνια έχουμε γίνει θεατές ενός φαινομένου που σίγουρα προσφέρει τροφή για σκέψη και συζήτηση. Ο χώρος της ευρύτερης Αριστεράς χρησιμοποιεί αδιακρίτως τον όρο «στρατόπεδα συγκέντρωσης», συνήθως όταν αναφέρεται στα στρατόπεδα κράτησης προσφύγων. Οι πιο «διαβασμένοι» ανάμεσά τους υποστηρίζουν ότι στρατόπεδα συγκέντρωσης υπήρξαν και πριν από το Ολοκαύτωμα, επικαλούμενοι κυρίως εκείνα που δημιούργησε ο βρετανικός ιμπεριαλισμός [1]. Πρόκειται πράγματι για ένα κρίσιμο ερώτημα: πώς τέτοιες δομές στρατοπέδων συγκέντρωσης προετοίμασαν ή αποτέλεσαν παράδειγμα για ό,τι…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #116» 9 Ιουνίου 1944: Η παράδοση των Εβραίων στην Κέρκυρα
Το ημερολόγιο έδειχνε Παρασκευή, 9 Ιουνίου 1944. Από τα χαράματα εκείνης της ημέρας (πέντα το πρωί), τα S.S, άρχισαν να χτυπούν με λύσσα τις πόρτες των σπιτιών που διέμεναν οι Εβραίοι της πόλης. Η διαδικασία της εκτόπισης έγινε με την αγαστή συνεργασία των ελληνικών αρχών. Μαζί τους ήταν η ελληνική χωροφυλακή και τα τάγματα ασφαλείας. Τα περισσότερα από αυτά τα σπίτια βρίσκονταν στην περιοχή της παλιάς πόλης. Μετά την Θεσσαλονίκη, τα Γιάννενα κλπ, είχε φτάσει η σειρά της Εβραϊκής κοινότητας της Κέρκυρας να πάρει τον δρόμο για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης…
Read MoreJean Amery | Στα όρια του πνεύματος (σημειώσεις)
Σημειώσεις από την συζήτηση που διοργάνωσε το Shades Magazine στο πλαίσιο της ομάδας μελέτης του εγχειρήματος για τον αντισημιτισμό, με θέμα το κείμενο του Jean Amery με τίτλο: Στα όρια του πνεύματος (Κυριακή 2 Ιουνίου 2024) Διαβάστε επίσης: Αποσπάσματα από το κεφάλαιο «Μνησικακίες» και από το κεφάλαιο «Για τα βασανιστήρια» Ο Ζαν Αμερύ είναι, κατά κοινή ομολογία, ο φιλόσοφος του Άουσβιτς και, μαζί με το κείμενο που εξετάσαμε την προηγούμενη φορά του Πρίμο Λέβι, το Πέρα από την ενοχή και την εξιλέωση, συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα αναλυτικά ντοκουμέντα από επιζώντες του…
Read MoreOtto Freundlich: Ένας γερμανοεβραίος καλλιτέχνης στην λίστα έργων «εκφυλισμένης τέχνης» των ναζί
Ο Otto Freundlich (10 Ιουλίου 1878 – 9/10 Μαρτίου 1943) αποτέλεσε μια μεγάλη μορφή της τέχνης στη Γερμανία. Γεννημένος σε μια εβραϊκή οικογένεια, σπούδασε ιστορία τέχνης, μουσική θεωρία και φιλοσοφία στο Βερολίνο και το Μόναχο. Από το 1907 έκανε ιδιαίτερα μαθήματα τέχνης στο Βερολίνο με τους Lothar von Kunowski και Lovis Corinth. Συμμετείχε με έργα του σε εκθέσεις Ζετσεσιονιστών του Βερολίνου το 1909 και το 1910. Το 1921 ο Walter Benjamin φαίνεται ότι σκεφτόταν να συμπεριλάβει τον Freundlich στους συντάκτες του περιοδικού του Angelus Novus. Ενεργός πασιφιστής, ο Freundlich εργάστηκε…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #108» Νέα βεβήλωση στην τοιχογραφία στον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό και μια στοχοποίηση
Ήταν κάτι που περιμέναμε να συμβεί και μάλιστα το είχε προβλέψει πρόσφατα ένας φίλος του εγχειρήματος μας από την Θεσσαλονίκη. Άγνωστοι προχώρησαν στην βεβήλωση της τοιχογραφίας του Ολοκαυτώματος των Εβραίων επί της οδού Μιχαήλ Καλού, κοντά στον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό της Θεσσαλονίκης. Οι δράστες έγραψαν με μαύρο σπρέι συνθήματα εναντίον των Εβραίων και υπέρ της Γάζας («Free Gaza» και «Εβραίοι=Ναζί») ενώ μαύρισαν και το Αστέρι του Δαβίδ που είχαν στο πέτο τους τα τρία παιδιά που απεικονίζονται στην τοιχογραφία, η οποία συμβολίζει τον άδικο χαμό των Εβραίων της Θεσσαλονίκης κατά…
Read MoreMordecai Anielewicz: Ένας πρωτεργάτης της εξέγερσης του Γκέτο της Βαρσοβίας
Το πρώτο τρένο με Εβραίους από το γκέτο της Βαρσοβίας έφτασε στην Τρεμπλίνκα την Tisha B’Av * του 1942 (23 Ιουλίου). Οι περισσότεροι στάλθηκαν αμέσως στους θαλάμους αερίων. Πολλοί από αυτούς που παρέμειναν στο γκέτο οργάνωσαν μια υπόγεια εβραϊκή στρατιωτική ομάδα, την Zydowska Organizacja Bojowa, υπό την ηγεσία του Mordecai Anielewicz. Ιδρύθηκε στις 28 Ιουλίου 1942 και η αποστολή της ομάδας ήταν να αντισταθεί και να ανακόψει τις εκτοπίσεις των Εβραίων στα στρατόπεδα εξόντωσης. Εννέα μήνες αργότερα, η ομάδα, με επικεφαλής τον Anielewicz, αποτέλεσε την κινητήρια δύναμη πίσω από την…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #104» 23 Ιουλίου 1944: H απέλαση των Εβραίων από τα νησιά της Ρόδου και της Κω με προορισμό το Άουσβιτς
Οι φονξιοναλιστικές ερμηνείες του Ολοκαυτώματος, οι θεωρήσεις που γυρεύουν να το συλλάβουν με τους όρους της εργαλειακής ορθολογικότητας και των συμβατικών θεωριών του «αποδιοπομπαίου τράγου» δεν μπορούν να εξηγήσουν γιατί, στα τελευταία δύο χρόνια του πολέμου, καθώς οι γερμανικές δυνάμεις κατατροπώνονταν από τον Κόκκινο Στρατό, ο εξοπλισμός και το προσωπικό τους στρεφόταν σε άλλες διαδρομές από τους πιθανούς στρατιωτικούς στόχους, έτσι ώστε να μεταφέρουν Εβραίους στους θαλάμους αερίων από μέρη τόσο μακρινά όσο το νησί της Ρόδου – Moishe Postone [1] Σαν σήμερα, στις 23 Ιουλίου 1944, ξεκίνησε η απέλαση…
Read More