7 Οκτώβρη 1944 | Εξέγερση στο Άουσβιτς-Μπίρκεναου. Η Μνήμη Παραμένει Ζωντανή

Το κείμενο αυτό είχε δημοσιευτεί αρχικά το 2021. Αναδημοσιεύουμε μια αναθεωρημένη έκδοση του προσαρμοσμένη στο σήμερα. Οι πηγές και τα ιστορικά στοιχεία παρέμειναν στην αρχική μορφή της έκδοσης του κειμένου. Η συμμορία των υψηλόβαθμων αξιωματικών μένει εκ νέου αποσβολωμένη. Δεν μπορούν να καταλάβουν, δεν μπορούν να συλλάβουν πώς είναι δυνατόν, εκεί κάτω, μέσα στο μπούνκερ, στην καρδιά του τάφου, στο κατώφλι της αβύσσου, την τελευταία στιγμή της ζωής τους, αντί να θρηνούν, αντί να κλαίνε, αυτές οι νεαρές χαμένες ζωές να τραγουδούν! Μήπως είχε δίκιο ο Φύρερ ότι πρόκειται για…

Read More

Ζακ Βεντούρα | Ο αγωνιστής της Φεντερασιόν και του ΚΚΕ που βρήκε τραγικό τέλος στο Άουσβιτς

Είναι ευρύτερα γνωστό, στους δικούς μας κύκλους τουλάχιστον, ότι μια σειρά από σημαντικούς/ές αγωνιστές/τριες, που αφιέρωσαν όλο τους το είναι στην οικοδόμηση και ισχυροποίηση του εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος στην Ελλάδα, παραμένουν άγνωστοι/ες ή παραμελημένοι/ες από τα επίσημα κλιμάκια της ιστορίας, αλλά και από την κυρίαρχη ιδεολογική αφήγηση που επικρατεί στους κύκλους της αριστεράς. Μια τέτοια περίπτωση είναι και ο Ζακ Βεντούρα, σεφαραδίτης Εβραίος, δημοσιογράφος από τη Θεσσαλονίκη, στέλεχος της εφημερίδας Αβάντι και της Φεντερασιόν. Δεν είναι λίγα τα πολιτικά λάθη που καταλογίζονται στον Βεντούρα, τα οποία σε πολλές περιπτώσεις…

Read More

Παρουσίαση βιβλίου: Το τραύμα και το πάσχον σώμα στην ποίηση της εκτόπισης

Το Shades Aufbau – Κοινότητα – Θεωρία – Δικτύωση συνεχίζει τον κύκλο των ανοιχτών εκδηλώσεών του με μια διαδικτυακή παρουσίαση βιβλίου. Την Κυριακή 28 Ιουνίου 2026, στις 19:00, φιλοξενούμε τον Διονύση Αλεβίζο για μια συζήτηση γύρω από το βιβλίο του Το τραύμα και το πάσχον σώμα στην ποίηση της εκτόπισης, το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νήσος. Για το βιβλίο θα μιλήσει ο ίδιος ο συγγραφέας, ενώ την εκδήλωση θα προλογίσει μέλος της Αυτόνομης Πρωτοβουλίας Ενάντια στη Λήθη. Η εκδήλωση θα μεταδοθεί ζωντανά στο κανάλι του Shades στο youtube: https://www.youtube.com/@ShadesMagazinechannel…

Read More

Karl Gorath | Από το Άουσβιτς στα κελιά της δημοκρατίας

Σαν σήμερα, στις 11 Ιουνίου 1943, ο Karl Gorath, ένας νεαρός Γερμανός νοσοκόμος και ομοφυλόφιλος άνδρας, μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο εξόντωσης και συγκέντρωσης του Άουσβιτς. Η ζωή του αποτελεί μια από τις πιο τραγικές μαρτυρίες για τη συνέχεια της καταπίεσης απέναντι στους ομοφυλόφιλους όχι μόνο υπό το ναζιστικό καθεστώς, αλλά και μετά την κατάρρευσή του. Ο Gorath γεννήθηκε το 1921 στη Γερμανία. Το 1939, σε ηλικία μόλις 18 ετών, καταδικάστηκε με βάση το διαβόητο άρθρο 175 του γερμανικού ποινικού κώδικα, το οποίο ποινικοποιούσε τις σεξουαλικές σχέσεις μεταξύ ανδρών. Αν και το…

Read More

Αναγνώσεις | Το πρώτο Ανατομείο στην κατοχική Θεσσαλονίκη – Θραύσματα Εβραϊκής μνήμης

Γράφει ο Νίκος Αναστασόπουλος* Δείτε επίσης και την διαδικτυακή εκδήλωση του Shades με τον Νίκο Αναστασόπουλο με αφορμή την έκδοση του βιβλίου Θα προσπαθήσουμε να θέσουμε μια μικρή ψηφίδα στο παλίμψηστο της ιστορίας της σύγχρονης Θεσσαλονίκης, ιχνηλατώντας την ιστορία της ίδρυσης και λειτουργίας του πρώτου Ανατομείου στην κατοχική Θεσσαλονίκη, η οποία συνυφαίνεται με τη ζοφερή ιστορία της καταστροφής του εβραϊκού νεκροταφείου και τον εκτοπισμό της Εβραϊκής Κοινότητας Θεσσαλονίκης. Η ιστορία της πόλης δεν θα διαφοροποιούνταν από την κατοχική ιστορία οποιουδήποτε άλλου ελληνικού αστικού κέντρου αν το 1/5 του πληθυσμού της…

Read More

Βιβλιοπαρουσίαση: Μάρτιν Σέρμαν «ΜΠΕΝΤ» | Ημέρα κατά της Ομοφοβίας, της Αμφιφοβίας και της Τρανσφοβίας

Η πρωτοβουλία Shades Aufbau: Κοινότητα – Θεωρία – Δικτύωση διοργανώνει μια ακόμη διαδικτυακή παρουσίαση – συζήτηση με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ομοφοβίας, της Αμφιφοβίας και της Τρανσφοβίας (17 Μαΐου). Μέλος του εγχειρήματός μας θα μιλήσει για το θεατρικό έργο «Μπεντ» του Μάρτιν Σέρμαν. Η διαδικτυακή παρουσίαση θα μεταδοθεί ζωντανά στο κανάλι του Shades στο YouTube: https://www.youtube.com/@ShadesMagazinechannel , την Κυριακή 24 Μαΐου 2026, στις 19:00. Για συμμετοχή στη συζήτηση μπορείτε να μας στείλετε μήνυμα στο shades-aufbau@proton.me Περιγραφή της εκδήλωσης: Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ομοφοβίας, της Αμφιφοβίας και της…

Read More

Με αφορμή τα 81 χρόνια από την απελευθέρωση του Άουσβιτς

“Στην κατάσταση της ανελευθερίας τους ο Χίτλερ επέβαλε στους ανθρώπους μια νέα κατηγορική προσταγή: να ρυθμίζουν τη σκέψη και τις πράξεις τους έτσι ώστε να μην επαναληφθεί το Άουσβιτς, να μη συμβεί τίποτε παρόμοιο” T. W Adorno Ογδόντα ένα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη στιγμή κατά την οποία ο Κόκκινος Στρατός διέκοψε υλικά —έστω και καθυστερημένα— τη λειτουργία της πιο ριζοσπαστικά εξορθολογισμένης μηχανής μαζικής εξόντωσης που παρήγαγε ποτέ η ανθρώπινη ιστορία. Στις 27 Ιανουαρίου 1945, τα σοβιετικά στρατεύματα απελευθέρωσαν περίπου 7.000 επιζώντες του στρατοπέδου συγκέντρωσης και εξόντωσης του Άουσβιτς, φέρνοντας…

Read More

6 Ιανουαρίου 1945: Τέσσερις γυναίκες απαγχονίζονται στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς

Σαν σήμερα, στις 6 Ιανουαρίου 1945, τέσσερις γυναίκες απαγχονίστηκαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης και εξόντωσης του Άουσβιτς για τη συμμετοχή τους στην εξέγερση των κρατουμένων του Sonderkommando τον Οκτώβριο του 1944. Επρόκειτο για τις Ala Gertner, Roza Robota, Estusia Wajcblum και Regina Safirsztajn, Ήταν όλες Εβραίες κρατούμενες, ενταγμένες σε ένα υπόγειο δίκτυο αντίστασης που λειτούργησε μέσα σε συνθήκες της απόλυτης τρομοκρατίας του στρατοπέδου. Η εξέγερση των Sonderkommando υπήρξε μία από τις ελάχιστες οργανωμένες πράξεις ένοπλης αντίστασης στο Άουσβιτς. Οι κρατούμενοι Sonderkommando, εξαναγκασμένοι να εργάζονται στα κρεματόρια και στους θαλάμους αερίων, γνώριζαν…

Read More

Ποτέ Ξανά: Ο αγώνας της μνήμης είναι ακόμα εδώ. Με αφορμή το πογκρόμ της 9ης Νοεμβρίου 1938

Πέρασαν αρκετές δεκαετίες από εκείνη τη φρικτή νύχτα της 9ης Νοεμβρίου 1938, που σηματοδότησε την απαρχή των συστηματικών ενεργειών εξόντωσης των Εβραίων στην Ευρώπη. Μετά από μια δεκαετία κοινωνικής και πολιτικής αποσύνθεσης, μιας ακήρυκτης εμφύλιας ταξικής σύγκρουσης και της κατάρρευσης της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης —με την ήττα του προλεταριακού και κομμουνιστικού κινήματος και την άνοδο του εθνικοσοσιαλισμού στην εξουσία το 1933—, το ναζιστικό καθεστώς εγκαινίασε ένα σύνολο αντισημιτικών πολιτικών που ενσωματώνονταν οργανικά στη δομή του. Εκείνη την εποχή ζούσαν στη Γερμανία περίπου 500.000 Εβραίοι. Το καθεστώς τους μετέτρεψε σε αποδιοπομπαίους…

Read More

Σημειώσεις με αφορμή την σχετικοποιητική χρήση του όρου «στρατόπεδα συγκέντρωσης» από τον χώρο της αριστεράς

Σημειώσεις με αφορμή μια συζήτηση για το θέμα της χρήσης του όρου «Στρατόπεδο Συγκέντρωσης» Όλα τα προηγούμενα χρόνια έχουμε γίνει θεατές ενός φαινομένου που σίγουρα προσφέρει τροφή για σκέψη και συζήτηση. Ο χώρος της ευρύτερης Αριστεράς χρησιμοποιεί αδιακρίτως τον όρο «στρατόπεδα συγκέντρωσης», συνήθως όταν αναφέρεται στα στρατόπεδα κράτησης προσφύγων. Οι πιο «διαβασμένοι» ανάμεσά τους υποστηρίζουν ότι στρατόπεδα συγκέντρωσης υπήρξαν και πριν από το Ολοκαύτωμα, επικαλούμενοι κυρίως εκείνα που δημιούργησε ο βρετανικός ιμπεριαλισμός [1]. Πρόκειται πράγματι για ένα κρίσιμο ερώτημα: πώς τέτοιες δομές στρατοπέδων συγκέντρωσης προετοίμασαν ή αποτέλεσαν παράδειγμα για ό,τι…

Read More