L Feuerbach: Το μυστήριο της ανάστασης και της υπερφυσικής γέννησης

Ο Λούντβιχ Φόυερμπαχ (Ludwig Feuerbach, 1804–1872) ήταν Γερμανός φιλόσοφος και μία από τις σημαντικότερες μορφές της νεοεγελιανής φιλοσοφίας. Σπούδασε αρχικά θεολογία, αλλά γρήγορα στράφηκε στη φιλοσοφία υπό την επίδραση του Χέγκελ. Σταδιακά απομακρύνθηκε από τον ιδεαλισμό και ανέπτυξε έναν «ανθρωπολογικό υλισμό», ασκώντας ριζική κριτική στη θρησκεία. Το σημαντικότερο έργο του είναι «Η ουσία του Χριστιανισμού» (1841, από εκεί είναι και το παρακάτω απόσπασμα), όπου υποστηρίζει ότι ο Θεός δεν αποτελεί υπερβατική πραγματικότητα, αλλά προβολή των ουσιωδών ανθρώπινων ιδιοτήτων. Κατά τον Φόυερμπαχ, ο άνθρωπος αποξενώνει τις δικές του δυνάμεις, τις αποδίδει…

Read More

Ο λαγοκέφαλος και η κοινωνική παραγωγή του φόβου. Ένα σχόλιο

Έχετε παρατηρήσει ότι το τελευταίο διάστημα, με αφορμή τον λαγοκέφαλο, τις μέδουσες, τα θαλάσσια ρεύματα κοκ, αναπτύσσεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα ΜΜΕ γενικότερα ένας ιδιότυπος μηχανισμός παραγωγής φόβου; Πρόκειται για μια διαδικασία κατά την οποία μεμονωμένα περιστατικά ή υπαρκτά φυσικά φαινόμενα αποσπώνται από το συγκεκριμένο οικολογικό και κοινωνικό τους πλαίσιο και επανεντάσσονται σε μια οικονομία διαρκούς τρόμου. Το αποτέλεσμα δεν είναι η ενημέρωση για έναν πιθανό κίνδυνο, αλλά η κατασκευή ενός συναισθηματικού καθεστώτος, μέσα στο οποίο το υποκείμενο εκπαιδεύεται να αντιλαμβάνεται τον κόσμο ως ένα πεδίο αδιάκοπων απειλών…

Read More

Theodor.W.Adorno «Όψεις της Νέας Ακροδεξιάς» | Κύκλος Μελέτης Ιστορικός Φασισμός και Νέα Ακροδεξιά

Κύκλος Μελέτης πάνω στον Ιστορικό Φασισμό και την Νέα Ακροδεξιά Τέταρτη Διαδικτυακή Συνάντηση: Συζήτηση πάνω στο κείμενο του Theodor.W.Adorno «´Όψεις της Νέας Ακροδεξιάς» Κυριακή, 15 Φεβρουαρίου 2026, 6μμ – Για αποστολή του διαδικτυακού συνδέσμου της συζήτησης στείλτε μας στο shades-aufbau@proton.me Η πρωτοβουλία Shades Aufbau συνεχίζει τη συζήτηση με έναν νέο κύκλο μελέτης, αφιερωμένο στον Ιστορικό Φασισμό και στο φαινόμενο της Νέας Ακροδεξιάς. Μιας ακροδεξιάς που αναδύθηκε από τα συντρίμμια του φασισμού μετά το 1945 και επανεμφανίζεται σήμερα σε νέες μορφές. Στον κύκλο αυτό θα εξετάσουμε ιστορικά κείμενα που αναδείχθηκαν στη…

Read More

Theodor Adorno & Max Horkeimer | Προς ένα νέο μανιφέστο;

Εισαγωγικό σημείωμα του Shades  Το «Προς ένα νέο μανιφέστο» (Towards a New Manifesto) των Τέοντορ Β. Αντόρνο και Μαξ Χόρκχαϊμερ γράφτηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1950, πιθανότατα γύρω στο 1950–1951, σε μια περίοδο βαθιάς πολιτικής και θεωρητικής κρίσης για την ευρωπαϊκή και διεθνή Αριστερά. Ωστόσο, το κείμενο δεν δημοσιεύτηκε τότε ως το επίσημο μανιφέστο της «Σχολής της Φρανκφούρτης» και παρέμεινε για χρόνια ημιτελές. Τελικά κυκλοφόρησε μεταγενέστερα ως ιστορικό και θεωρητικό τεκμήριο της Κριτικής Θεωρίας. Το κείμενο «Προς ένα νέο μανιφέστο» αποτελεί μια συμπυκνωμένη, αιχμηρή παρέμβαση της Κριτικής Θεωρίας απέναντι…

Read More

Herbert Marcuze | Το τέλος της ουτοπίας

Ένα προλογικό σημείωμα του Shades Η διάλεξη του Herbert Marcuse «Το τέλος της Ουτοπίας», που δόθηκε στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου τον Ιούλιο του 1967, αδιαμφισβήτητα έχει θέση ανάμεσα στα κομβικά κείμενα της ύστερης Κριτικής Θεωρίας και συνδέεται άρρηκτα με το πολιτικό και διανοητικό κλίμα της κομβικής στιγμής του κινήματος του ’68. Μιλώντας σε ένα πανεπιστημιακό ακροατήριο του Βερολίνου που βρισκόταν ήδη σε μια ταχεία διαδικασία ριζοσπαστικοποίησης, ο Marcuse επιχειρεί μια ριζική αναδιατύπωση της ίδιας της έννοιας της ουτοπίας, όχι ως ενός άπιαστου ιδανικού, αλλά ως μιας ιστορικά εφικτής δυνατότητας…

Read More

Μια επιστολή του Engels στον franz mehring

Πρώτη δημοσίευση: Νέα Προοπτική Γράμμα από τον Ένγκελς στον Φραντς Μέρινγκ στο Βερολίνο Λονδίνο, 14 Ιουλίου 1893 Αγαπητέ Κύριε Μέρινγκ Σήμερα είναι η πρώτη μου ευκαιρία να σας ευχαριστήσω για τον Θρύλο του Λέσσινγκ που με ευγενή καλοσύνη μού στείλατε. Δεν ήθελα να σας απαντήσω με μια τυπική επιβεβαίωση της παραλαβής του βιβλίου αλλά την ίδια στιγμή είχα την πρόθεση να σας πω κάτι για αυτό και το περιεχόμενό του. Κι έτσι η καθυστέρηση. Θα ξεκινήσω με το επίμετρο Για τον Ιστορικό Υλισμό στο οποίο έχετε υπογραμμίσει τα κύρια ζητήματα…

Read More

Εduardo Rothe | Η Κατάκτηση του Διαστήματος στην Εποχή της Κυριαρχίας

1. Η επιστήμη στην υπηρεσία του κεφαλαίου, του εμπορεύματος και του θεάματος δεν είναι τίποτε περισσότερο από κεφαλαιοποιημένη γνώση, φετιχισμός μια ιδέας και μιας μεθόδου, αποξενωμένη εικόνα της ανθρώπινης σκέψης. Το ψευδομεγαλείο του ανθρώπου, στην παθητική γνώση μιας μετριοπαθούς πραγματικότητας αποτελεί την μαγική δικαιολόγηση μιας φυλής από σκλάβους. 2. Έχει περάσει αρκετός καιρός από τότε που η δύναμη της γνώσης έχει μεταμορφωθεί στην γνώση της δύναμης. Η σύγχρονη επιστήμη, εμπειρικιστική κληρονόμος της θρησκείας των Μέσων Αιώνων, εκπληρώνει τις ίδιες λειτουργίες στην παρούσα ταξική κοινωνία: αποζημιώνει για την ανθρώπινη καθημερινή βλακεία…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #70» Ναζιστικά συνθήματα στους τοίχους του εβραϊκού νεκροταφείου στη Νίκαια

Γράφει ο BC Οκτώβρης 2020: Νέα ναζιστική βεβήλωση έγινε στο εβραϊκό νεκροταφείο Αθηνών. Δεν είναι η πρώτη φορά που νεοναζί επιλέγουν για στόχο το συγκεκριμένο χώρο. Είχαν προηγηθεί άλλες δύο: Τον Οκτώβριο του 2015 η ναζιστική οργάνωση Combat 18 βεβήλωσε με συνθήματα μίσους την πύλη του εβραϊκού νεκροταφείου στη Νίκαια, ενώ το 2018 βάνδαλοι κατέστρεψαν εννιά αναμνηστικούς μαρμάρινους ορθοστάτες, κλοτσώντας τους με μανία, με αποτέλεσμα να αποκολληθούν από τις βάσεις τους και να θρυμματιστούν με την πρόσκρουση στο έδαφος [1]. Αυτή τη φορά οι νέοναζί βανδάλισαν τους εξωτερικούς τοίχους του…

Read More

Theodor Adorno | Θεωρία της ημιμόρφωσης” (αποσπάσματα)

Τα μικρά αποσπάσματα της παρούσας δημοσίευσης εμπεριέχονται στο έργο του T.W Adorno θεωρία της ημιμόρφωσης που στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια με εισαγωγή και επιμέλεια του Λευτέρη Αναγνώστου. Το κείμενο αυτό, ο Adorno το έγραψε το 1959 (τίτλος πρωτότυπου Theorie der Halbbildung) και βρίσκεται στα άπαντα (Gesammelte Schriften: Soziologische Schriften 1. Suhrkamp Verlag, Frankfurt/M).   “Ό,τι σήμερα εκδηλώνεται σαν κρίση της παιδείας, δεν είναι ούτε απλό αντικείμενο του κλάδου της Παιδαγωγικής, που πρέπει να ασχολείται άμεσα μ’ αυτό, ούτε μπορεί να αντιμετωπιστεί από την Κοινωνιολογία ενός τομέα -δηλαδή της Παιδείας.…

Read More