Σαν σήμερα, στις 11 Ιουνίου 1943, ο Karl Gorath, ένας νεαρός Γερμανός νοσοκόμος και ομοφυλόφιλος άνδρας, μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο εξόντωσης και συγκέντρωσης του Άουσβιτς. Η ζωή του αποτελεί μια από τις πιο τραγικές μαρτυρίες για τη συνέχεια της καταπίεσης απέναντι στους ομοφυλόφιλους όχι μόνο υπό το ναζιστικό καθεστώς, αλλά και μετά την κατάρρευσή του. Ο Gorath γεννήθηκε το 1921 στη Γερμανία. Το 1939, σε ηλικία μόλις 18 ετών, καταδικάστηκε με βάση το διαβόητο άρθρο 175 του γερμανικού ποινικού κώδικα, το οποίο ποινικοποιούσε τις σεξουαλικές σχέσεις μεταξύ ανδρών. Αν και το…
Read MoreTag: Δυτική Γερμανία
Theodor Adorno & Max Horkeimer | Προς ένα νέο μανιφέστο;
Εισαγωγικό σημείωμα του Shades Το «Προς ένα νέο μανιφέστο» (Towards a New Manifesto) των Τέοντορ Β. Αντόρνο και Μαξ Χόρκχαϊμερ γράφτηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1950, πιθανότατα γύρω στο 1950–1951, σε μια περίοδο βαθιάς πολιτικής και θεωρητικής κρίσης για την ευρωπαϊκή και διεθνή Αριστερά. Ωστόσο, το κείμενο δεν δημοσιεύτηκε τότε ως το επίσημο μανιφέστο της «Σχολής της Φρανκφούρτης» και παρέμεινε για χρόνια ημιτελές. Τελικά κυκλοφόρησε μεταγενέστερα ως ιστορικό και θεωρητικό τεκμήριο της Κριτικής Θεωρίας. Το κείμενο «Προς ένα νέο μανιφέστο» αποτελεί μια συμπυκνωμένη, αιχμηρή παρέμβαση της Κριτικής Θεωρίας απέναντι…
Read MoreErnst Bloch | «Ο Μαρξ ως ο στοχαστής της επανάστασης» (απόσπασμα)
Το παρακάτω απόσπασμα είναι από το έργο του Ερνστ Μπλοχ, «Ουτοπία και Επανάσταση», που στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Έρασμος σελ. 29 – 32. Μερικές σκέψεις με αφορμή τα αποσπάσματα που παραθέτουμε εδώ Το κείμενο – απόσπασμα που ακολουθεί, σε ένα βαθμό, αναστοχάζεται την επανάσταση όχι απλώς ως ένα εξωτερικό συμβάν ή ενός είδους ηθικού αιτήματος για δικαιοσύνη, αλλά ως την εγγενή μορφή κίνησης της ίδιας της καπιταλιστικής κοινωνίας. Η ανάλυση —όπως αποτυπώνεται μέσα και από την ερμηνευτική συμβολή του Έρνστ Μπλοχ— επιχειρεί να αναδείξει τον Καρλ Μαρξ ως στοχαστή…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #134» Η δίκη του Μαξ Μέρτεν (1959)
Με αφορμή την δημοσίευση στα «Χρονικά Αντισημιτισμού #133» ας θυμηθούμε τα γεγονότα γύρω από την περίφημη δίκη του Μέρτεν Η δίκη του μακελάρη Μαξ Μέρτεν στην Ελλάδα το 1959 [1] αποτέλεσε ένα από τα πιο πολυσυζητημένα γεγονότα στην μεταεμφυλιακή Ελλάδα. Ο Μέρτεν ήταν ναζιστής νομικός και αξιωματούχος του εθνικοσοσιαλιστικού καθεστώτος, που υπηρέτησε ως στρατιωτικός διοικητής στη Θεσσαλονίκη κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής. Το όνομα του συνδέθηκε άμεσα με το Ολοκαύτωμα και με την συστηματική εξόντωση της εβραϊκής κοινότητας της πόλης, μιας από τις παλαιότερες και σημαντικότερες της Ευρώπης, γνωστή…
Read MoreΗ Karola Piotrkowska Bloch
Η Karola Piotrkowska, γεννήθηκε στο Lodz της Πολωνίας στις 22 Γενάρη του 1905. Μετακόμισε στο Βερολίνο με την οικογένειά της το 1921. Εκεί συνέχισε τις σπουδές της στην αρχιτεκτονική που είχε ξεκινήσει στη Βιέννη. Σπούδασε επίσης στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Σαρλόμπουργκ υπό τον Hans Poelzig και τον Bruno Taut. Το 1932 παντρεύτηκε τον φιλόσοφο Ernst Bloch και ολοκλήρωσε τις σπουδές της στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης. Μέχρι το 1937, ενημέρωνε τακτικά το Κομμουνιστικό Κόμμα της Σοβιετικής Ένωσης στη Μόσχα για τις εξελίξεις στη ναζιστική Γερμανία, ενώ γέννησε τον Jan Robert στο…
Read MoreTheodor Adorno | Μια ανάλυση του γερμανικού δεξιού ριζοσπαστισμού
Theodor W. Adorno, Aspekte des neuen Rechtsradikalismus. Ein Vortrag [Επόψεις του νέου δεξιού ριζοσπαστισμού. Μια διάλεξη], Mit einem Nachwort von Volker Weiß [Με έναν επίλογο του Φόλκερ Βάις], Suhrkamp, Βερολίνο 2019, σελ. 86 Γκούσταβ Αουερνχάιμερ (Gustav Auernheimer) Πρώτη δημοσίευση: Αθηναϊκή Επιθεώρηση Βιβλίου Στις 6 Απριλίου 1967 ο Γερμανός φιλόσοφος και κοινωνιολόγος Τέοντορ Β. Αντόρνο έδωσε διάλεξη στο πανεπιστήμιο της Βιέννης με θέμα «Επόψεις του νέου δεξιού ριζοσπαστισμού». Ήταν προσκεκλημένος από την Ένωση Σοσιαλιστών Φοιτητών της Αυστρίας, που είχε ιδρυθεί το 1893 και πρώτος πρόεδρός της είχε διατελέσει ο Μαξ Άντλερ, ο μετέπειτα γνωστός θεωρητικός του λεγόμενου «Αυστρομαρξισμού». Ο Αντόρνο χρησιμοποίησε για την ομιλία του επτά σελίδες με…
Read MoreGyörgy Lukács | Η καταστροφή του λόγου
To κείμενο του G.Lukacs δημοσιεύτηκε στο περιοδικό, Ουτοπία, τεύχος 52 σελ 148-161, Νοέμ-Δεκ. 2002. Βουδαπέστη, Ιανουάριος 1953 Oλες οι τάσεις στις οποίες αναφερθήκαμε μέχρι τώρα ξεκινώντας από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τις βρίσκουμε επίσης, είναι αυτονόητο, στη Δυτική Γερμανία. Με παραλλαγές στις οποίες αξίζει να σταθούμε λόγω του σημαντικού ρόλου που παίζει σήμερα η Γερμανία. Πρώτα απ’ όλα, η Δυτική Γερμανία είναι το επίκεντρο του φαινομένου που υπήρξε ο φασισμός. Γνωρίζουμε ότι οι συμμαχικές δυνάμεις κατοχής όχι μόνο δεν εξουδετέρωσαν τις κοινωνικές και ιδεολογικές ρίζες, αλλά διέσωσαν και διατήρησαν με κάθε…
Read MoreErnst Bloch | Μαύροι Κύκνοι
O Μπλοχ γεννήθηκε στο Λούντβιχσχαφεν. Ήταν γιος σιδηροδρομικού υπαλλήλου και από το 1905 έως το 1908 σπούδασε φιλοσοφία, φυσική και γερμανική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου και του Βύρτσμπουργκ. Από το 1908 έως το 1911 έζησε στο Βερολίνο. Η φιλία του με τον Γκέοργκ Λούκατς τον οδήγησε στην Χαϊδελβέργη. Στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο πηγαίνει να ζήσει μετανάστης στην Ελβετία. Το 1938 μεταναστεύει τελικά στις ΗΠΑ. Ο Μπλοχ επέστρεψε στην Λειψία το 1949 και ανέλαβε την έδρα της φιλοσοφίας στο εκεί πανεπιστήμιο. Όταν χτίστηκε το τείχος του Βερολίνου το 1961, δεν…
Read MoreJean Améry | Για τα βασανιστήρια (αποσπάσματα)
«Κάπου, κάποιος ουρλιάζει από τα βασανιστήρια. Ίσως τούτη την ώρα, αυτήν εδώ τη στιγμή.» Jean Améry, Ο Αυστροεβραίος με το ψευδώνυμο Jean Amery, και πραγματικό όνομα Χανς Μάιερ, έχει χαρακτηριστεί από πολλούς, ως ο φιλόσοφος του Άουσβιτς. Το 1964, με αφορμή τις δίκες για τα εγκλήματα του Άουσβιτς στη Φρανκφούρτη, έσπασε τη σιωπή είκοσι χρόνων, νιώθοντας επιτακτική μέσα του την ανάγκη να καταθέσει τους στοχασμούς που είχε αντλήσει από την προσωπική εμπειρία του ως θύμα και επιζών της ναζιστικής κτηνωδίας. Άρχισε να γράφει το βιβλίο του, όταν ξεκίνησε η δίκη…
Read MoreΗ δίκη του Adolf Eichmann
Σαν σήμερα, στις 15 Δεκέμβρη 1961, τελείωσε μία από τις πιο πολυσυζητημένες δίκες μετά την λήξη του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου. Ο λόγος για την δίκη του διοικητή των SS Άντολφ Άϊχμαν στο κράτος του Ισραήλ που καταδικάστηκε σε θάνατο δια απαγχονισμού και εκτελέστηκε τον Μάιο του 1962 στην Ράμλα, λίγους μήνες μετά την ανακοίνωση της καταδικαστικής απόφασης από τους δικαστές. Ο Αϊχμαν ήταν επικεφαλής του ειδικού τομέα των SS για την «λύση του εβραϊκού ζητήματος», ο κεντρικός υπεύθυνος συντονισμού των εκτοπίσεων των Εβραίων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης, όπου εκατομμύρια…
Read More