Zoltan Tarr | Ο Λούκατς και το εβραϊκό ζήτημα

Η ιστορία του μαρξισμού δεν είναι μόνο η ιστορία της υλιστικής μεθόδου κριτικής του καπιταλισμού, αλλά και η ιστορία των θεωρητικών και διαλεκτικών του αντιφάσεων. Μία από τις σημαντικότερες αφορά τη σχέση του με το λεγόμενο «εβραϊκό ζήτημα» και, ευρύτερα, με την κατανόηση του σύγχρονου αντισημιτισμού. Παρά το γεγονός ότι ο μαρξισμός υπήρξε η πρώτη θεωρία που επιχείρησε να ερμηνεύσει την αστική κοινωνία ως ιστορικά προσδιορισμένη μορφή κοινωνικής οργάνωσης, δεν κατόρθωσε πάντοτε με επάρκεια να συλλάβει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του αντισημιτισμού ως ιδεολογίας της νεωτερικότητας. Αντίθετα, σε πολλές περιπτώσεις παρέμεινε…

Read More

Σαν σήμερα 4 Ιουνίου 1971: Φεύγει από την ζωή ο György Lukács,

Σαν σήμερα (4 Ιουνίου), το 1971, πεθαίνει στη Βουδαπέστη, σε ηλικία 86 ετών, ο Γκέοργκ Λούκατς, ένας από τους σημαντικότερους μαρξιστές φιλοσόφους και θεωρητικούς της λογοτεχνίας του 20ού αιώνα. Ο Λούκατς υπήρξε μια εμβληματική μορφή της μαρξιστικής θεωρίας, η οποία επιχείρησε να επανασυνδέσει τον ιστορικό υλισμό με το ζήτημα της συνείδησης, της κουλτούρας και της κοινωνικής ολότητας. Στο έργο του Ιστορία και Ταξική Συνείδηση (1923), που επηρέασε βαθιά ολόκληρη τη μεταγενέστερη παράδοση του δυτικού μαρξισμού, ανέλυσε την πραγμοποίηση ως ένα κεντρικό χαρακτηριστικό της καπιταλιστικής κοινωνίας. Μια κοινωνική συνθήκη όπου οι…

Read More

Jean Amery | Ο έντιμος αντισημιτισμός

Ο Jean Améry (γνωστός και ως ο φιλόσοφος του Άουσβιτς) υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Εβραίους διανοούμενους της μεταπολεμικής Ευρώπης. Επιζών του Άουσβιτς και βασανισμένος από τη Γκεστάπο, αφιέρωσε μεγάλο μέρος του έργου του στην ανάλυση του αντισημιτισμού, της μνήμης και των ορίων της μεταπολεμικής «δημοκρατικής» συνείδησης. Στο κείμενο «Ο έντιμος αντισημιτισμός» που έγραψε στην γερμανική εφημερίδα DIE ZEIT (1969), παρεμβαίνει αιχμηρά απέναντι στη μετατόπιση του αντισημιτισμού μέσα σε τμήματα της δυτικοευρωπαϊκής αριστεράς, όπου ο αντισιωνισμός λειτουργεί —κατά τον ίδιο— ως μια νέα μορφή πολιτικής και ιδεολογικής νομιμοποίησης των παλιών…

Read More

Με αφορμή τη γέννηση του Franz Kafka (3 Ιουλίου 1883)

O Franz Kafka, 3 Ιουλίου 1883 – 3 Ιουνίου 1924, ήταν ένας από τους πιο σημαντικούς λογοτέχνες του 20ού αιώνα. Γερμανόφωνος και εβραϊκής καταγωγής, έζησε στη σημερινή Τσεχία και έγραψε όλα τα βιβλία του στη γερμανική γλώσσα. Τα χρόνια που ακολούθησαν το θάνατό του, εδραιώθηκε η θέση του στην παγκόσμια λογοτεχνία, χαρακτηρίστηκε ως ο σπουδαιότερος μοντερνιστής γερμανόφωνος πεζογράφος και το έργο του έχει αναλυθεί εκτενώς. Ανάμεσα στα σημαντικότερα έργα του περιλαμβάνονται η νουβέλα Η Μεταμόρφωση (1915) και τα μυθιστορήματα Η Δίκη (1925), Ο Πύργος (1926) και Αμερική (1927). Μαγεμένος αλλά…

Read More

György Lukács | Ο Marx και ο Goethe

To κείμενο είναι η ομιλία του Lukács για την απονομή του “βραβείου Goethe”, το οποίο του δόθηκε το 1970 στην Φρανκφούρτη (που έχει θεσπίσει αυτό το βραβείο προς τιμήν του Goethe από το 1927). Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Πολιτιστική” τ. 18, Απρίλιος 1985. Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο ηλεκτρονικό περιοδικό praxisreview  Αξιότιμοι κύριοι  και κυρίες: Θα σας μιλήσω για κάτι που έχει πολύ σημασία για μένα: για την  εργασία μου σχετικά με την κεντρική θέση που έχει η σχέση μου με τον Γκαίτε, για  το έργο του, για τη ζωή του και…

Read More

Karl Marx | Μισθωτή εργασία και κεφάλαιο

Διαλέξεις που τις έκανε ο Κ. Μαρξ από τις 14 ως τις 30 του Δεκέμβρη 1847. Σύμφωνα με το κείμενο της μπροσούρας. Πρώτη φορά δημοσιεύτηκαν στη Νέα εφημερίδα του Ρήνου, στις 5, 8, και 11 του απρίλη 1849. Ο χωρισμός σε κεφάλαια έγινε σύμφωνα με τη Νέα εφημερίδα του Ρήνου. Εκδόθηκε σαν ξεχωριστή μπροσούρα με μια εισαγωγή και κάτω από τη συντακτική επίβλεψη του Φ. Ένγκελς, Βερολίνο 1891. Δημοσιεύτηκε στα ελληνικά στο proletpress. (δημοσιευμένο σύμφωνα με την έκδοση της Σύγχρονης Εποχής) Εισαγωγή του Φρίντριχ Ένγκελς Η παρακάτω εργασία δημοσιεύτηκε με τη…

Read More

Συζήτηση του Γκέοργκ Λούκατς με τον Χανς-Ντίτερ Μπαρ

Εμπιστοσύνη αντί για ελπίδα Η συζήτηση του Λούκατζ με τον Ντίτερ- Μπαρ πρωτοδημοσιεύτηκε στα ελληνικά στο Περιοδικό «Εποχές», τεύχος 39, Ιούλιος 1966, σελ. 39-45.Αναδηημοσιεύθηκε: Μαρξιστική Σκέψη, τόμος 1, σελ. 285-296. Μετάφραση: Φ.Χ. Οι υπογραμμίσει με μαύρα γράμματα είναι του shades. Ο Γκέοργκ Λούκατς, όπως αφηγείται ο Έρνστ Μπλοχ, κατοικούσε στη Χαϊδελβέργη, σε δυο δωμάτια. Όταν ήθελε να πάει από το γραφείο του στο διπλανό δωμάτιο ήταν υποχρεωμένος να κάνει το γύρο ενός αρκετά μεγάλου τραπεζιού. Ακόμη και αφότου πέρασαν δυο χρόνια επαναλαμβανόταν κάθε βράδυ η ίδια τελετουργία: ο Λούκατς σηκωνόταν…

Read More

Στεφάν Φιλίπποβιτς | Το παντοτινό σύμβολο του αντιφασισμού

Σύντομο ιστορικό της εκτέλεσης του Κροάτη κομμουνιστή και παρτιζάνου Στεφάν Φιλίπποβιτς το 1942 από τους Ναζί και η διάσημη ύστατη πράξη περιφρόνησης των εκτελεστών του. μετάφραση για το Shades M.M. Αρχική πηγή στα αγγλικά libcom Κάποτε εκτέθηκε στο κτίριο των Ηνωμένων Εθνών στο East River (1) μία φωτογραφία τραβηγμένη το 1942 στην Σέρβικη πόλη Βάλιεβο που απεικόνιζε τον Κροάτη παρτιζάνο Στεφάν Φιλίπποβιτς μπροστά από τη ναζιστική αγχόνη. Λίγα δευτερόλεπτα πριν απαγχονιστεί από τους κατακτητές και τους συνεργάτες τους ο καταδικασμένος σε θάνατο άντρας, σήκωσε τα χέρια του και φώναξε ΄΄…

Read More

Shades – Γενικές Αρχές

Γενικές αρχές Ο βασικός προβληματισμός που μας ώθησε στη δημιουργία του εγχειρήματός μας ήταν ότι ζούμε μέσα σε μια περίοδο που τη χαρακτηρίζει η απουσία της ριζοσπαστικής κριτικής, της δράσης και, φυσικά, η υποχώρηση του κομμουνιστικού κινήματος. Επιθυμούμε το εγχείρημά μας να αποτελέσει μια απόπειρα απόδρασης από τον νοηματικό και πολιτικό βάλτο των ημερών μας· ένα πειραματικό εργαστήριο θεωρίας, πράξης και κριτικής, ιδίως στον ελλαδικό χώρο, αλλά και ευρύτερα στην Ευρώπη — ειδικά τώρα που γίνεται πιο ορατό από ποτέ ότι η πλειοψηφία των πολιτικών ρευμάτων, όπως κι αν αυτά…

Read More