Σαν σήμερα 4 Ιουνίου 1971: Φεύγει από την ζωή ο György Lukács,

Σαν σήμερα (4 Ιουνίου), το 1971, πεθαίνει στη Βουδαπέστη, σε ηλικία 86 ετών, ο Γκέοργκ Λούκατς, ένας από τους σημαντικότερους μαρξιστές φιλοσόφους και θεωρητικούς της λογοτεχνίας του 20ού αιώνα. Ο Λούκατς υπήρξε μια εμβληματική μορφή της μαρξιστικής θεωρίας, η οποία επιχείρησε να επανασυνδέσει τον ιστορικό υλισμό με το ζήτημα της συνείδησης, της κουλτούρας και της κοινωνικής ολότητας. Στο έργο του Ιστορία και Ταξική Συνείδηση (1923), που επηρέασε βαθιά ολόκληρη τη μεταγενέστερη παράδοση του δυτικού μαρξισμού, ανέλυσε την πραγμοποίηση ως ένα κεντρικό χαρακτηριστικό της καπιταλιστικής κοινωνίας. Μια κοινωνική συνθήκη όπου οι…

Read More

Στη μνήμη του κομμουνιστή Wilhelm Guddorf που εκτελέστηκε στις 13 Μαΐου 1943

Ο Γερμανός κομμουνιστής δημοσιογράφος Wilhelm Guddorf, γνωστός και ως Paul Braun, εκτελέστηκε στις 13 Μαΐου 1943 μετά τη σύλληψή του για τη δράση του στο παράνομο αντιναζιστικό δίκτυο που ήταν γνωστό ως “Κόκκινη Ορχήστρα”. Περισσότερα άρθρα για την αντιναζιστική αντίσταση μέσα στη Γερμανία  Ο Wilhelm Guddorf (γνωστός και ως Paul Braun, 20 Φεβρουαρίου 1902 – 13 Μαΐου 1943) ήταν δημοσιογράφος και μαχητής της αντιναζιστικής αντίστασης κατά του εθνικοσοσιαλιστικού Τρίτου Ράιχ. Ήταν μέλος της αντιστασιακής, κομμουνιστικής ομάδας  «Κόκκινη Ορχήστρα» (Rote Kapelle). Ο Guddorf ήταν εκδότης της εφημερίδας του Κομμουνιστικού Κόμματος Γερμανίας…

Read More

7 Θέσεις για την ελληνική επανάσταση του 1821 και ένα παλιότερο παράρτημα.

7 Θέσεις και ένα παράρτημα που, αν και συμπυκνώνει τη συζήτηση του εγχειρήματος όλα αυτά τα χρόνια, παραμένει ωστόσο ένα ανοιχτό πλαίσιο προς περαιτέρω διαμόρφωση. Μαζί με τις 9 Θέσεις για την Εθνική Ιδεολογία, το παρόν κείμενο συνιστά μια πρόταση διαλόγου. [1] Η εθνική μυθολογία που βρίσκει έδαφος γύρω από το 1821 δεν είναι απλώς ένα σύνολο ιδεολογικών αφηγήσεων με θέμα το παρελθόν του αστικού κράτους, αλλά μια ενεργή ιδεολογική διάταξη που μεσολαβεί τη σχέση της σύγχρονης καπιταλιστικής κοινωνίας με τις ιστορικές της συνθήκες. Η Ελληνική Αστική Επανάσταση δεν είναι…

Read More

Ιστορία, Μνήμη και Κυριαρχία: Για τον αναθεωρητισμό και τον ταξικό χαρακτήρα της ιστορικής αφήγησης. Σημειώσεις με αφορμή την υπόθεση της Καισαριανής

«Οι κυρίαρχες ιδέες κάθε εποχής δεν είναι παρά οι ιδέες της κυρίαρχης τάξης.» [1] Μια τοποθέτηση του εγχειρήματος Shades Aufbau – Κοινότητα – Θεωρία – Δικτύωση σχετικά με την υπόθεση των φωτογραφιών των 200 εκτελεσμένων κομμουνιστών (μέλη του ΚΚΕ, Ελλήνων Εβραίων κομμουνιστών αλλά και αρχειομαρξιστές), που ήρθε στη δημοσιότητα με αφορμή τη δημοπρασία που ανακοίνωσε ένας Βέλγος συλλέκτης στην πλατφόρμα eBay. Για το ιστορικό γεγονός που οδήγησε στην εκτέλεση των 200 κομμουνιστών δείτε παρακάτω στις σημειώσεις [2] Η ιστορική μνήμη δεν αποτελεί ενα υπερταξικό πεδίο, αντίθετα αποτελεί και αυτή ένα…

Read More

Mildred Fish-Harnack: Η μόνη αμερικανίδα που εκτελέστηκε με προσωπική εντολή του Χίτλερ

Στις 7 Σεπτεμβρίου 1942, η Mildred Fish-Harnack, συγγραφέας και ακτιβίστρια από τις ΗΠΑ, που συμμετείχε ενεργά στη γερμανική αντίσταση κατά του ναζισμού, συνελήφθη στη Λιθουανία μαζί με τον σύζυγό της, Arvid Harnack. Υπήρξαν ηγετικές φυσιογνωμίες σε αυτό που οι Ναζί ονόμασαν «Κόκκινη Ορχήστρα» (Rote Kapelle), έναν υπόγειο αντιφασιστικό κύκλο, στελεχωμένο κυρίως από κομμουνιστές και κομμουνίστριες στο εσωτερικό της ναζιστικής Γερμανίας. Η Μίλντρεντ συνέβαλε καθοριστικά στη στρατολόγηση νέων μελών, ενώ η ίδια και ο Άρβιντ διαδραμάτισαν ενεργό ρόλο στη διοχέτευση πολύτιμων κρατικών πληροφοριών προς τις σοβιετικές μυστικές υπηρεσίες. Η δράση τους…

Read More

Σημειώσεις με αφορμή την επέτειο γέννησης του Bertolt Brecht

Δεν θα σας αφήσω να μου δυσφημίζετε τον πόλεμο. Λένε ότι αφανίζει τους αδύναμους, αλλά αυτοί και στην ειρήνη πάνε κατά διαόλου. Μπέρτολτ Μπρεχτ «Η Μάνα κουράγιο και τα Παιδιά της» του B.C Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ είναι ένα σημαντικό κεφάλαιο της ιστορίας που παραμένει εξαιρετικά επίκαιρο και σε καμία περίπτωση δεν ανήκει στο παρελθόν. Δεν είναι ένα «κεφάλαιο» της ιστορίας του θεάτρου προς μουσειακή κατανάλωση, ούτε ένας κλασικός συγγραφέας που επιβιώνει χάρη στην πρωτοτυπία του στο γράψιμο. Ο Μπρεχτ παραμένει μια ανοιχτή πληγή μέσα στον αστικό πολιτισμό· μια διαρκής ενόχληση…

Read More

Για την έννοια του Κομμουνισμού | 9 Θέσεις

Εισαγωγικό σημείωμα Οι θέσεις που ακολουθούν δεν αποτελούν ένα τυχαίο σύνολο διακηρύξεων, ούτε ένα ιδεολογικό μανιφέστο προς κατανάλωση. Συνιστούν την συμπύκνωση μιας μακρόχρονης θεωρητικής και πολιτικής επεξεργασίας στο εσωτερικό του εγχειρήματος του Shades, το προϊόν της συλλογικής συζήτησης, αντιπαράθεσης και κριτικής αναμέτρησης με την ιστορική εμπειρία του κομμουνιστικού κινήματος, τα όρια του παραδοσιακού μαρξισμού και συνολικά με τις αντιφάσεις της καπιταλιστικής νεωτερικότητας. Οι θέσεις αυτές λειτουργούν ως ένας βασικός θεωρητικός προσανατολισμός του εγχειρήματος και ως η βασική στρατηγική μας πυξίδα: σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν ένα δόγμα, αλλά μια αρνητική…

Read More

Με αφορμή τα 81 χρόνια από την απελευθέρωση του Άουσβιτς

“Στην κατάσταση της ανελευθερίας τους ο Χίτλερ επέβαλε στους ανθρώπους μια νέα κατηγορική προσταγή: να ρυθμίζουν τη σκέψη και τις πράξεις τους έτσι ώστε να μην επαναληφθεί το Άουσβιτς, να μη συμβεί τίποτε παρόμοιο” T. W Adorno Ογδόντα ένα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη στιγμή κατά την οποία ο Κόκκινος Στρατός διέκοψε υλικά —έστω και καθυστερημένα— τη λειτουργία της πιο ριζοσπαστικά εξορθολογισμένης μηχανής μαζικής εξόντωσης που παρήγαγε ποτέ η ανθρώπινη ιστορία. Στις 27 Ιανουαρίου 1945, τα σοβιετικά στρατεύματα απελευθέρωσαν περίπου 7.000 επιζώντες του στρατοπέδου συγκέντρωσης και εξόντωσης του Άουσβιτς, φέρνοντας…

Read More

Theodor Adorno & Max Horkeimer | Προς ένα νέο μανιφέστο;

Εισαγωγικό σημείωμα του Shades  Το «Προς ένα νέο μανιφέστο» (Towards a New Manifesto) των Τέοντορ Β. Αντόρνο και Μαξ Χόρκχαϊμερ γράφτηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1950, πιθανότατα γύρω στο 1950–1951, σε μια περίοδο βαθιάς πολιτικής και θεωρητικής κρίσης για την ευρωπαϊκή και διεθνή Αριστερά. Ωστόσο, το κείμενο δεν δημοσιεύτηκε τότε ως το επίσημο μανιφέστο της «Σχολής της Φρανκφούρτης» και παρέμεινε για χρόνια ημιτελές. Τελικά κυκλοφόρησε μεταγενέστερα ως ιστορικό και θεωρητικό τεκμήριο της Κριτικής Θεωρίας. Το κείμενο «Προς ένα νέο μανιφέστο» αποτελεί μια συμπυκνωμένη, αιχμηρή παρέμβαση της Κριτικής Θεωρίας απέναντι…

Read More

Rosa Luxemburg | Τι ζητάει ο Σπάρτακος

Εισαγωγικό σημείωμα Με μια στοιχειώδη περιήγηση στο ελληνόφωνο διαδίκτυο διαπιστώνει κανείς ότι η Γερμανική προλεταριακή επανάσταση του 1918–1919 παραμένει σε μεγάλο βαθμό αόρατη, τόσο ως ιστορικό γεγονός όσο και ως θεωρητικό πρόβλημα. Ακόμη περισσότερο, οι πολιτικές συγκρούσεις, οι προγραμματικές αντιπαραθέσεις και οι μορφές οργάνωσης που αναδύθηκαν σε εκείνη τη συγκυρία σπανίως αποτελούν αντικείμενο συστηματικής συζήτησης, σε αντίθεση με την κανονικοποιημένη και συχνά μουσειοποιημένη αναφορά στην Οκτωβριανή Επανάσταση. Η αποσιώπηση αυτή δεν είναι ουδέτερη: αντανακλά έναν ευρύτερο τρόπο πρόσληψης της επαναστατικής ιστορίας που τείνει να αποσπά τα γεγονότα από τις υλικές…

Read More