Franz Mehring | Μια ζοφερή μέρα του Μάη

Μικρό εισαγωγικό του Shades Το κείμενο που ακολουθεί γράφτηκε στις 28 Απριλίου 1902 από τον Franz Mehring, ιστορικό και θεωρητικό της αριστερής πτέρυγας της γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας και έναν από τους θεωρητικούς του KPD αργότερα, λίγες ημέρες μετά την ήττα της γενικής απεργίας του προλεταριάτου στο Βέλγιο για την καθολική ψηφοφορία. Η απεργία, με πάνω από 300.000 συμμετέχοντες, είχε ξεκινήσει υπό την πίεση των ανθρακωρύχων της Βαλλονίας και κηρύχθηκε επίσημα από το Βελγικό Εργατικό Κόμμα, το οποίο όμως δίσταζε και φοβόταν να χάσει τον έλεγχό της. Στις 18 Απριλίου το κοινοβούλιο…

Read More

Κάλεσμα του νέου κύκλου μελέτης | Κράτος, Ιδεολογία, Φετιχισμός του Εμπορεύματος & Αλλοτρίωση στον Μαρξ

Κράτος, Ιδεολογία, Φετιχισμός του Εμπορεύματος & Αλλοτρίωση στον Μαρξ Νέα ομάδα μελέτης του Shades Aufbau Έναρξη: Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026 Η πρωτοβουλία του Shades Aufbau εγκαινιάζει τη σεζόν με έναν νέο κύκλο μελέτης, με μια συλλογική ανάγνωση, παρουσίαση και επεξεργασία τεσσάρων κρίσιμων εννοιών και προβληματικών που διατρέχουν με διαφορετικούς τρόπους και σε διαφορετικές στιγμές το μαρξικό έργο: το κράτος, την ιδεολογία, τον φετιχισμό του εμπορεύματος και την αλλοτρίωση. Με αυτό τον κύκλο μελέτης επιθυμούμε κάτι περισσότερο από μια επιστροφή στα κείμενα του Μαρξ ή μια ακόμη διαδικασία πολιτικής αυτομόρφωσης. Επιθυμούμε…

Read More

7 Οκτώβρη 1944 | Εξέγερση στο Άουσβιτς-Μπίρκεναου. Η Μνήμη Παραμένει Ζωντανή

Το κείμενο αυτό είχε δημοσιευτεί αρχικά το 2021. Αναδημοσιεύουμε μια αναθεωρημένη έκδοση του προσαρμοσμένη στο σήμερα. Οι πηγές και τα ιστορικά στοιχεία παρέμειναν στην αρχική μορφή της έκδοσης του κειμένου. Η συμμορία των υψηλόβαθμων αξιωματικών μένει εκ νέου αποσβολωμένη. Δεν μπορούν να καταλάβουν, δεν μπορούν να συλλάβουν πώς είναι δυνατόν, εκεί κάτω, μέσα στο μπούνκερ, στην καρδιά του τάφου, στο κατώφλι της αβύσσου, την τελευταία στιγμή της ζωής τους, αντί να θρηνούν, αντί να κλαίνε, αυτές οι νεαρές χαμένες ζωές να τραγουδούν! Μήπως είχε δίκιο ο Φύρερ ότι πρόκειται για…

Read More

Η δίκη της Κολωνίας το 1852| Ο Μαρξ οργανώνει την υπεράσπιση από το Λονδίνο

Στις 4 Οκτωβρίου 1852, έντεκα μέλη της Ένωσης των Κομμουνιστών, της πρώτης διεθνούς επαναστατικής εργατικής οργάνωσης, δικάστηκαν στην Κολωνία στο δικαστήριο, με την κατηγορία για τη συμμετοχή τους στις επαναστάσεις του 1848-49 και τη συνεχιζόμενη δράση τους για την εργατική δημοκρατία. Ο Μαρξ, εξόριστος στο Λονδίνο και αποκλεισμένος από την αίθουσα του δικαστηρίου, διηύθυνε την υπεράσπιση μέσω επιστολών, νομικών υπομνημάτων και δημοσιευμένων κειμένων. Η Ένωση είχε ιδρυθεί το 1847, με ιδρυτικό κείμενο το Κομμουνιστικό Μανιφέστο (1848). Με το ξέσπασμα των επαναστάσεων του 1848 σε Παρίσι, Βερολίνο, Βιέννη, Μιλάνο, τα μέλη…

Read More

Ντοκουμέντο: Ένα άρθρο του Ριζοσπάστη για τα 25 χρόνια της εφημερίδας «Avanti»

Ένα ενδιαφέρον άρθρο – ντοκουμέντο για την εφημερίδα ΅΄ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ΄΄ αλλά και μετά την απαγόρευση της που βγήκε η εφημερίδα «AVANTI». Μας δίνει πληροφορίες άρθρο του ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗ στις 12.2.1933 σελ.3.  Ο αρθρογράφος είναι ο  ΜΙΣΕΛ ΓΚΑΖΕΣ. Στις 11 Φλεβάρη το «Αβάντι» (όργανο της Π.Ε κεντρικής και δυτικής Μακεδονίας) η μοναδική εφημερίδα των καταπιεζόμενων μειονοτήτων μας, μπήκε στα 25 χρόνια της ύπαρξης του. Ολόκληρη η ιστορία του «αβάντι» είναι στενά συνδεδεμένη με την εξέλιξη του εργατικού κινήματος στην Μακεδονία και ιδιαίτερα καταπιεζόμενων (μειονοτήτων;).    Ένα σχόλιο Το 1933 ο Ριζοσπάστης αφιέρωνε…

Read More

Μια προκήρυξη απευθυνόμενη στους Εβραίους καπνεργάτες (1928)

Η προκήρυξη που βλέπετε στη φωτογραφία κυκλοφόρησε το 1928 και απευθύνεται στους εβραϊκής καταγωγής καπνεργάτες. Αν και συνήθως αναφέρεται ως γραμμένη «στα εβραϊκά», πρόκειται στην πραγματικότητα για κείμενο στα λαντίνο, την ισπανοεβραϊκή γλώσσα των Σεφαραδιτών, αποτυπωμένο με εβραϊκούς χαρακτήρες και τυπογραφικό στυλ που χρησιμοποιούνταν παραδοσιακά σε εβραϊκά κείμενα και εφημερίδες της εποχής. Η επιλογή αυτής της γλώσσας δεν ήταν τυχαία: τα λαντίνο αποτελούσε τη μητρική γλώσσα της συντριπτικής πλειοψηφίας των Εβραίων εργατών της Θεσσαλονίκης, και η χρήση της σε μια σοσιαλιστική προκήρυξη δείχνει την πρόθεση των συντακτών της να απευθυνθούν…

Read More

Ζακ Βεντούρα | Ο αγωνιστής της Φεντερασιόν και του ΚΚΕ που βρήκε τραγικό τέλος στο Άουσβιτς

Είναι ευρύτερα γνωστό, στους δικούς μας κύκλους τουλάχιστον, ότι μια σειρά από σημαντικούς/ές αγωνιστές/τριες, που αφιέρωσαν όλο τους το είναι στην οικοδόμηση και ισχυροποίηση του εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος στην Ελλάδα, παραμένουν άγνωστοι/ες ή παραμελημένοι/ες από τα επίσημα κλιμάκια της ιστορίας, αλλά και από την κυρίαρχη ιδεολογική αφήγηση που επικρατεί στους κύκλους της αριστεράς. Μια τέτοια περίπτωση είναι και ο Ζακ Βεντούρα, σεφαραδίτης Εβραίος, δημοσιογράφος από τη Θεσσαλονίκη, στέλεχος της εφημερίδας Αβάντι και της Φεντερασιόν. Δεν είναι λίγα τα πολιτικά λάθη που καταλογίζονται στον Βεντούρα, τα οποία σε πολλές περιπτώσεις…

Read More

Σχόλιο στον απόηχο της δολοφονικής επίθεσης στο Βερολίνο

Η πρόσφατη τρομοκρατική, δολοφονική επίθεση στη ΛΟΑΤΚΙ πορεία στο Βερολίνο αποτελεί μια βαθιά αντιδραστική πράξη βίας, η οποία στρέφεται ενάντια στις αστικές ελευθερίες, στην αυτοδιάθεση του ατόμου, αλλά και στην ίδια την προοπτική της κοινωνικής χειραφέτησης. Ο ισλαμισμός, όπως και κάθε μορφή θρησκευτικού φονταμενταλισμού, συνιστά μια μορφή αντιδραστικής ιδεολογίας που αναδύθηκε στη νεωτερικότητα, εχθρικής όχι μόνο απέναντι στα ΛΟΑΤΚΙ άτομα, αλλά συνολικά απέναντι στις δυνατότητες και τις απόπειρες για την πανανθρώπινη χειραφέτηση που ιστορικά αναδύθηκαν στο πλαίσιο της νεωτερικότητας. Ο ισλαμισμός, ως ιδεολογία, είναι τόσο βαθιά αντικομμουνιστικός, όσο και οι…

Read More

Εικόνες του θεάματος μιας αντι-εξέγερσης | Ένα σχόλιο με αφορμή τα ρατσιστικά επεισόδια στο Μπέλφαστ

Την ταινία αυτή την έχουμε ξαναδεί. Αρκετές είναι οι ομοιότητες της κρίσης στο Μπέλφαστ, όπου έχουν ξεσπάσει βίαια αντιμεταναστευτικά επεισόδια, με την εξάπλωση του αντισημιτισμού στην Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη σήμερα, αν και, όπως συνηθίζουμε να τονίζουμε, υπάρχουν και σημαντικές ιστορικές και θεωρητικές διαφορές ανάμεσα στα δύο φαινόμενα, του ρατσισμού και του αντισημιτισμού. Οι αντιμεταναστευτικές διαδηλώσεις στο Μπέλφαστ είναι μια ακόμη υπενθύμιση ότι, σε περιόδους βαθιάς καπιταλιστικής κρίσης και κοινωνικής αποσύνθεσης, η κυρίαρχη ιδεολογία σπρώχνει την κοινωνική δυσαρέσκεια μακριά από τις πραγματικές κοινωνικές σχέσεις εκμετάλλευσης και τον ταξικό ανταγωνισμό…

Read More

Σαν σήμερα 4 Ιουνίου 1971: Φεύγει από την ζωή ο György Lukács,

Σαν σήμερα (4 Ιουνίου), το 1971, πεθαίνει στη Βουδαπέστη, σε ηλικία 86 ετών, ο Γκέοργκ Λούκατς, ένας από τους σημαντικότερους μαρξιστές φιλοσόφους και θεωρητικούς της λογοτεχνίας του 20ού αιώνα. Ο Λούκατς υπήρξε μια εμβληματική μορφή της μαρξιστικής θεωρίας, η οποία επιχείρησε να επανασυνδέσει τον ιστορικό υλισμό με το ζήτημα της συνείδησης, της κουλτούρας και της κοινωνικής ολότητας. Στο έργο του Ιστορία και Ταξική Συνείδηση (1923), που επηρέασε βαθιά ολόκληρη τη μεταγενέστερη παράδοση του δυτικού μαρξισμού, ανέλυσε την πραγμοποίηση ως ένα κεντρικό χαρακτηριστικό της καπιταλιστικής κοινωνίας. Μια κοινωνική συνθήκη όπου οι…

Read More