Jean Amery | Ο έντιμος αντισημιτισμός

Ο Jean Améry (γνωστός και ως ο φιλόσοφος του Άουσβιτς) υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Εβραίους διανοούμενους της μεταπολεμικής Ευρώπης. Επιζών του Άουσβιτς και βασανισμένος από τη Γκεστάπο, αφιέρωσε μεγάλο μέρος του έργου του στην ανάλυση του αντισημιτισμού, της μνήμης και των ορίων της μεταπολεμικής «δημοκρατικής» συνείδησης. Στο κείμενο «Ο έντιμος αντισημιτισμός» που έγραψε στην γερμανική εφημερίδα DIE ZEIT (1969), παρεμβαίνει αιχμηρά απέναντι στη μετατόπιση του αντισημιτισμού μέσα σε τμήματα της δυτικοευρωπαϊκής αριστεράς, όπου ο αντισιωνισμός λειτουργεί —κατά τον ίδιο— ως μια νέα μορφή πολιτικής και ιδεολογικής νομιμοποίησης των παλιών…

Read More

Μεταξύ Ιδεολογίας και Εργαλειοποίησης: Τα Όρια και οι Αντιφάσεις του «Pro-Palestine Χώρου» | Σκέψεις με αφορμή ένα κείμενο & έναν βανδαλισμό

Αφορμή για τα παρακάτω σχόλια αποτελούν δύο πρόσφατες δημοσιεύσεις: αφενός το κείμενο από κάποια άτομα που δραστηριοποιούνται στον χώρο της Υφανέτ στην Θεσσαλονίκη «Σκέψεις γύρω από την Παλαιστίνη» και αφετέρου η ανακοίνωση του χώρου In Situ στην Αθήνα σχετικά με τον βανδαλισμό που δέχθηκε. Αυτό που αναδεικνύεται μέσα από αυτές τις δύο παρεμβάσεις δεν είναι απλώς επιμέρους διαφωνίες ή τακτικές αποκλίσεις, αλλά μια βαθύτερη δομή σκέψης και πολιτικής τοποθέτησης που χαρακτηρίζει ευρύτερα τον pro-palestine χώρο. Για να κατανοηθεί αυτή η δομή, είναι απαραίτητο να διακρίνουμε δύο διακριτά αλλά αλληλένδετα επίπεδα.…

Read More

Με αφορμή τα 81 χρόνια από την απελευθέρωση του Άουσβιτς

“Στην κατάσταση της ανελευθερίας τους ο Χίτλερ επέβαλε στους ανθρώπους μια νέα κατηγορική προσταγή: να ρυθμίζουν τη σκέψη και τις πράξεις τους έτσι ώστε να μην επαναληφθεί το Άουσβιτς, να μη συμβεί τίποτε παρόμοιο” T. W Adorno Ογδόντα ένα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη στιγμή κατά την οποία ο Κόκκινος Στρατός διέκοψε υλικά —έστω και καθυστερημένα— τη λειτουργία της πιο ριζοσπαστικά εξορθολογισμένης μηχανής μαζικής εξόντωσης που παρήγαγε ποτέ η ανθρώπινη ιστορία. Στις 27 Ιανουαρίου 1945, τα σοβιετικά στρατεύματα απελευθέρωσαν περίπου 7.000 επιζώντες του στρατοπέδου συγκέντρωσης και εξόντωσης του Άουσβιτς, φέρνοντας…

Read More

Σημειώσεις με αφορμή την σχετικοποιητική χρήση του όρου «στρατόπεδα συγκέντρωσης» από τον χώρο της αριστεράς

Σημειώσεις με αφορμή μια συζήτηση για το θέμα της χρήσης του όρου «Στρατόπεδο Συγκέντρωσης» Όλα τα προηγούμενα χρόνια έχουμε γίνει θεατές ενός φαινομένου που σίγουρα προσφέρει τροφή για σκέψη και συζήτηση. Ο χώρος της ευρύτερης Αριστεράς χρησιμοποιεί αδιακρίτως τον όρο «στρατόπεδα συγκέντρωσης», συνήθως όταν αναφέρεται στα στρατόπεδα κράτησης προσφύγων. Οι πιο «διαβασμένοι» ανάμεσά τους υποστηρίζουν ότι στρατόπεδα συγκέντρωσης υπήρξαν και πριν από το Ολοκαύτωμα, επικαλούμενοι κυρίως εκείνα που δημιούργησε ο βρετανικός ιμπεριαλισμός [1]. Πρόκειται πράγματι για ένα κρίσιμο ερώτημα: πώς τέτοιες δομές στρατοπέδων συγκέντρωσης προετοίμασαν ή αποτέλεσαν παράδειγμα για ό,τι…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #137» Ένα ακόμα σκίτσο σχετικοποίησης του Ολοκαυτώματος (Οκτώβριος 2025)

Το σκίτσο του Στάθη που είδε το φως της δημοσιότητας με αφορμή τις εξελίξεις γύρω από το νέο εργασιακό νομοσχέδιο αποτελεί μια θλιβερή επαναληπτικότητα, καθώς αντίστοιχα σκίτσα έχουν δημοσιευθεί πολλές φορές στο παρελθόν, κυρίως στην Εφημερίδα των Συντακτών. Πολλά από αυτά τα έχουμε καταγράψει και στη στήλη «Χρονικά Αντισημιτισμού». Πρόκειται για μια χαρακτηριστική περίπτωση σχετικοποίησης του Ολοκαυτώματος, μιας ιδεολογικής πρακτικής που, ενώ επιχειρεί να εμφανιστεί ως κοινωνική ή πολιτική κριτική, στην πραγματικότητα αναπαράγει τη λογική της εξίσωσης του ναζισμού και της βιομηχανίας θανάτου του, ως μοναδικού φαινομένου στην ιστορία, με…

Read More

Η ποιοτική αναβάθμιση της μικροαστικής ψευδοεξέγερσης: Σημειώσεις με αφορμή τα γεγονότα σε Αθήνα, Ιωάννινα, Ρόδο και Σύρο

κείμενο του B.C Ο αντισημιτισμός έχει εδραιωθεί ως στοιχείο του κοινωνικού φαντασιακού στην Ελλάδα από την ίδρυση του ελληνικού κράτους μέχρι και σήμερα. Στην παρούσα συγκυρία δεν πρέπει να κατανοείται μονάχα ως σύμπτωμα του πολιτικού «εκφασισμού», αλλά και ως μια μορφή ανορθολογικής διαχείρισης της καπιταλιστικής κρίσης: ένα είδος αρνητικής ταυτότητας για μια αστική κοινωνία που αδυνατεί να αναστοχαστεί την κρίση της και τον ίδιο της τον κατακερματισμό. Πρέπει να κατανοείται ως μια ποιοτική αναβάθμιση της μικροαστικής ψευδοεξέγερσης από το κίνημα των πλατειών και τα αντιμνημονιακά μέτωπα στη γενικευμένη αντισημιτική δραστηριότητα…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #136» Αντισημιτικές επιθέσεις σε Λάρισα, Βόλο, Θεσσαλονίκη (Ιούνιος 2025)

Μόλις μία ημέρα μετά τη δημοσιοποίηση του βανδαλισμού του μνημείου στην Πλατεία Εβραίων Μαρτύρων και λίγες ώρες μετά την επίσημη ανακοίνωση του ΚΙΣΕ για τη στοχοποίηση των Ελλήνων Εβραίων, η Λάρισα ζει ένα ακόμη… επεισόδιο. [1] Οι εξελίξεις στο μέτωπο του αντισημιτισμού είναι πραγματικά καταιγιστικές. Κάθε ημέρα, εδώ και καιρό, καταγράφεται και ένα νέο περιστατικό, εντείνοντας ποιοτικά και ποσοτικά την αντισημιτική δραστηριότητα στη χώρα. Κι ενώ ακόμη δεν έχουμε προλάβει να σχολιάσουμε τη πρόσφατη κινητοποίηση αριστερών στη Λάρισα — η οποία περιείχε σχετικοποιητικές αναφορές στο Ολοκαύτωμα — σημειώθηκαν δύο επιθέσεις…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #135» Η ιστορικός Άννα Μαρία Δρουμπούκη στο στόχαστρο του ελληνικού αντισημιτισμού

Γνωρίσαμε την ιστορικό Άννα Μαρία Δρουμπούκη εδώ, στο Shades Magazine, μέσα από μια σύντομη συνέντευξη που μας παραχώρησε το 2006, με αφορμή μια ημερίδα που πραγματοποιήθηκε τότε στην Αθήνα, με τίτλο «Νέες προσεγγίσεις για το Ολοκαύτωμα στην Ελλάδα». Έκτοτε, παρακολουθούμε σταθερά τη δουλειά της, η οποία παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον. Ας μην ξεχνάμε ότι οι άνθρωποι που ασχολούνται με το πολύπλοκο και πολυδιάστατο ζήτημα του αντισημιτισμού, την ιστορία της Ελληνικής Εβραϊκής Κοινότητας και συναφή θέματα δεν είναι πολλοί στην Ελλάδα. Αυτό καθιστά το έργο τους ακόμη πιο σημαντικό. Το τελευταίο διάστημα,…

Read More

Η ουλή του Οδυσσέα | Τα πολλαπλά πρόσωπα του αντισημιτισμού: Θεσσαλονίκη 10/5 Διεθνής Έκθεση Βιβλιου

Η ουλή του Οδυσσέα Γράφει η Μ. Ι Είναι Μάιος του 2025, και στο διαδίκτυο δημοσιεύεται ένα κείμενο Ελλήνων εκδοτών-βιβλιοπωλείων, με το οποίο εναντιώνονται στη διεξαγωγή μιας συζήτησης στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Βιβλίου Θεσσαλονίκη, ο τίτλος είναι “Η λογοτεχνία δεν ξεπλένει την γενοκτονία”. Διαφορετικά όμως, ο τίτλος, σε μια σύνδεση με την προτροπή του κειμένου, θα μπορούσε να είναι ο εξής “Η εβραϊκή λογοτεχνία απαγορεύεται”. Αλλά ας το πιάσουμε το νήμα από λίγο παλαιότερα. Ήταν 1936 όταν ο αυτοεξόριστος γερμανοεβραίος φιλόλογος Erich Auerbach, μελετητής της ρουμανικής γλώσσας και λάτρης…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #131» | Οι Ισραηλινοί επίδοξοι κατακτητές της Θεσσαλονίκης

Η αντισημιτική παράνοια ξεπερνά κάθε όριο : ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΝ ΙΣΡΑΗΛΙΝΟΥΣ ΩΣ ΕΠΙΔΟΞΟΥΣ ΚΑΤΑΚΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πόσο μακριά είμαστε από ένα νέο Κάμπελ ; Ο τίτλος του άρθρου δεν είναι clickbait. Τις τελευταίες μέρες γινόμαστε μάρτυρες μιας νέας, παρανοϊκής φάσης κλιμάκωσης της δημόσιας αντισημιτικής ρητορικής. Σε πρόσφατη ανάρτηση στελέχους του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας, με έντονη συνδικαλιστική δράση στη Θεσσαλονίκη — αλλά και σε μια σειρά αναρτήσεων άλλων χρηστών — Ισραηλινοί πολίτες που έχουν επιλέξει να μετοικήσουν στην Επανομή Θεσσαλονίκης στοχοποιούνται ως σκοτεινοί πράκτορες που κινούνται βάσει σχεδίου, με τελικό στόχο την κατάκτηση και κατοχή…

Read More