Η νέα στήλη του shades με τίτλο: «Οδοιπορικά και Ανταποκρίσεις» ξεκινά την λειτουργία της με μια μικρή ανταπόκριση με δώδεκα φωτογραφίες από ένα πρόσφατο ταξίδι στη Βαρσοβία. Η μνήμη εκεί, από την πιο σκοτεινή περίοδο της ανθρωπότητας, παραμένει ζωντανή. Το επόμενο διάστημα θα αφιερώσουμε περισσότερο χρόνο και δημοσιεύσεις για αυτά τα μνημεία, την εξέγερση στο γκέτο της Βαρσοβίας καθώς και για την Εβραϊκή ιστορία στην Πολωνία γενικότερα. Να υπενθυμίσουμε στους αναγνώστες και τις αναγνώστριες, ότι η νέα μας σελίδα είναι ακόμα από διαμόρφωση. Με τον καιρό θα δημιουργηθεί ένας θεματικός…
Read MoreTag: shoah
Με αφορμή τα 81 χρόνια από την απελευθέρωση του Άουσβιτς
“Στην κατάσταση της ανελευθερίας τους ο Χίτλερ επέβαλε στους ανθρώπους μια νέα κατηγορική προσταγή: να ρυθμίζουν τη σκέψη και τις πράξεις τους έτσι ώστε να μην επαναληφθεί το Άουσβιτς, να μη συμβεί τίποτε παρόμοιο” T. W Adorno Ογδόντα ένα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη στιγμή κατά την οποία ο Κόκκινος Στρατός διέκοψε υλικά —έστω και καθυστερημένα— τη λειτουργία της πιο ριζοσπαστικά εξορθολογισμένης μηχανής μαζικής εξόντωσης που παρήγαγε ποτέ η ανθρώπινη ιστορία. Στις 27 Ιανουαρίου 1945, τα σοβιετικά στρατεύματα απελευθέρωσαν περίπου 7.000 επιζώντες του στρατοπέδου συγκέντρωσης και εξόντωσης του Άουσβιτς, φέρνοντας…
Read MoreTheodor Adorno & Max Horkeimer | Προς ένα νέο μανιφέστο;
Εισαγωγικό σημείωμα του Shades Το «Προς ένα νέο μανιφέστο» (Towards a New Manifesto) των Τέοντορ Β. Αντόρνο και Μαξ Χόρκχαϊμερ γράφτηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1950, πιθανότατα γύρω στο 1950–1951, σε μια περίοδο βαθιάς πολιτικής και θεωρητικής κρίσης για την ευρωπαϊκή και διεθνή Αριστερά. Ωστόσο, το κείμενο δεν δημοσιεύτηκε τότε ως το επίσημο μανιφέστο της «Σχολής της Φρανκφούρτης» και παρέμεινε για χρόνια ημιτελές. Τελικά κυκλοφόρησε μεταγενέστερα ως ιστορικό και θεωρητικό τεκμήριο της Κριτικής Θεωρίας. Το κείμενο «Προς ένα νέο μανιφέστο» αποτελεί μια συμπυκνωμένη, αιχμηρή παρέμβαση της Κριτικής Θεωρίας απέναντι…
Read MoreΠαρουσίαση βιβλίου: Marcel Cohen | Γράμμα στον Αντόνιο Σάουρα.
Με αφορμή την 81η επέτειο της απελευθέρωσης του Άουσβιτς από τον Κόκκινο Στρατό (27 Ιανουαρίου 1945), όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος, διοργανώνουμε μια διαδικτυακή εκδήλωση μνήμης, η οποία θα μεταδοθεί ζωντανά από το κανάλι μας στο YouTube (https://www.youtube.com/@ShadesMagazinechannel), την Τρίτη 27 Ιανουαρίου 2026, στις 19:00. Στη φετινή εκδήλωση θα συζητήσουμε το βιβλίο του Marcel Cohen Γράμμα στον Αντόνιο Σάουρα, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νησίδες, μαζί με τον μεταφραστή του βιβλίου στην ελληνική γλώσσα, Σάμη Ταμπώχ. Την εκδήλωση θα ανοίξει και θα συντονίσει μέλος της πρωτοβουλίας Shades Aufbau –…
Read More6 Ιανουαρίου 1945: Τέσσερις γυναίκες απαγχονίζονται στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς
Σαν σήμερα, στις 6 Ιανουαρίου 1945, τέσσερις γυναίκες απαγχονίστηκαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης και εξόντωσης του Άουσβιτς για τη συμμετοχή τους στην εξέγερση των κρατουμένων του Sonderkommando τον Οκτώβριο του 1944. Επρόκειτο για τις Ala Gertner, Roza Robota, Estusia Wajcblum και Regina Safirsztajn, Ήταν όλες Εβραίες κρατούμενες, ενταγμένες σε ένα υπόγειο δίκτυο αντίστασης που λειτούργησε μέσα σε συνθήκες της απόλυτης τρομοκρατίας του στρατοπέδου. Η εξέγερση των Sonderkommando υπήρξε μία από τις ελάχιστες οργανωμένες πράξεις ένοπλης αντίστασης στο Άουσβιτς. Οι κρατούμενοι Sonderkommando, εξαναγκασμένοι να εργάζονται στα κρεματόρια και στους θαλάμους αερίων, γνώριζαν…
Read MoreΑναγνώσεις: Άμοζ Όζ «Ιστορία αγάπης και σκότους»
Γράφει ο Benjamin Conti Φέτος το καλοκαίρι διάβασα για πρώτη φορά το Ιστορία Αγάπης και Σκότους. Το βιβλίο αυτό του Άμοζ Οζ είναι ένα αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα, στο οποίο, μέσα από την προσωπική ζωή του συγγραφέα και τα γεγονότα που τη σημάδεψαν — όπως, για παράδειγμα, η αυτοκτονία της μητέρας του — ξετυλίγεται η ιστορία των συνθηκών ζωής των Εβραίων στην περιοχή της Παλαιστίνης. Χαρακτηριστική είναι η φράση του Οζ από το βιβλίο: «Κάποτε έλεγαν: “Εβραίοι έξω από την Ευρώπη, στην Παλαιστίνη”. Τώρα λένε: “Έξω από την Παλαιστίνη”». Ιδιαίτερη σημασία έχει…
Read MoreΠοτέ Ξανά: Ο αγώνας της μνήμης είναι ακόμα εδώ. Με αφορμή το πογκρόμ της 9ης Νοεμβρίου 1938
Πέρασαν αρκετές δεκαετίες από εκείνη τη φρικτή νύχτα της 9ης Νοεμβρίου 1938, που σηματοδότησε την απαρχή των συστηματικών ενεργειών εξόντωσης των Εβραίων στην Ευρώπη. Μετά από μια δεκαετία κοινωνικής και πολιτικής αποσύνθεσης, μιας ακήρυκτης εμφύλιας ταξικής σύγκρουσης και της κατάρρευσης της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης —με την ήττα του προλεταριακού και κομμουνιστικού κινήματος και την άνοδο του εθνικοσοσιαλισμού στην εξουσία το 1933—, το ναζιστικό καθεστώς εγκαινίασε ένα σύνολο αντισημιτικών πολιτικών που ενσωματώνονταν οργανικά στη δομή του. Εκείνη την εποχή ζούσαν στη Γερμανία περίπου 500.000 Εβραίοι. Το καθεστώς τους μετέτρεψε σε αποδιοπομπαίους…
Read MoreΣημειώσεις με αφορμή την σχετικοποιητική χρήση του όρου «στρατόπεδα συγκέντρωσης» από τον χώρο της αριστεράς
Σημειώσεις με αφορμή μια συζήτηση για το θέμα της χρήσης του όρου «Στρατόπεδο Συγκέντρωσης» Όλα τα προηγούμενα χρόνια έχουμε γίνει θεατές ενός φαινομένου που σίγουρα προσφέρει τροφή για σκέψη και συζήτηση. Ο χώρος της ευρύτερης Αριστεράς χρησιμοποιεί αδιακρίτως τον όρο «στρατόπεδα συγκέντρωσης», συνήθως όταν αναφέρεται στα στρατόπεδα κράτησης προσφύγων. Οι πιο «διαβασμένοι» ανάμεσά τους υποστηρίζουν ότι στρατόπεδα συγκέντρωσης υπήρξαν και πριν από το Ολοκαύτωμα, επικαλούμενοι κυρίως εκείνα που δημιούργησε ο βρετανικός ιμπεριαλισμός [1]. Πρόκειται πράγματι για ένα κρίσιμο ερώτημα: πώς τέτοιες δομές στρατοπέδων συγκέντρωσης προετοίμασαν ή αποτέλεσαν παράδειγμα για ό,τι…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #122» Αντισημιτισμός και BDS: Στοχοποίηση μιας ιστορικής ταινίας για το Ολοκαύτωμα
Το BDS ξαναχτυπά στο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καστελόριζου, 9ο Beyond Borders festival. Σε ανοιχτή επιστολή των “filmmakers for Palestine” κατηγορούν το φεστιβάλ για συνενοχή στην “γενοκτονία” που διαπράττει το Ισραήλ απέναντι στον παλαιστινιακό λαό και το “καθεστώς απαρτχάιντ” που του επιβάλλει. (?) Γιατί αυτό; Προβλήθηκε -και μάλιστα βραβεύτηκε- η ταινία-ντοκιμαντέρ, ισραηλινής παραγωγής, Anna and the Egyptian doctor. Η ταινία, που κατηγορήθηκε ως “ισλαμοφοβική” και “αντιπαλαιστινιακή”, διηγείται την ιστορία ενός Αιγύπτιου (μουσουλμάνου) γιατρού που έσωσε τη ζωή μιας νεαρής Εβραίας στο Βερολίνο κατά τη διάρκεια του β’ παγκοσμίου πολέμου και του…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #118» Σπαράγματα εβραϊκών μνημάτων σε χρήση δομικών υλικών.
Ξενάγηση στην Άνω Πόλη: σπαράγματα εβραϊκών μνημάτων σε χρήση δομικών υλικών. Όσες φορές κι αν το δω η θλίψη της ιεροσυλίας είναι πάντα εκεί. Στην τρίτη φωτογραφία συνάντηση επιζώντων του ολοκαυτώματος για να κάνουν καντίς σε ότι είχε απομείνει από το εβραϊκό νεκροταφείο μετά την καταστροφή. Στο κέντρο ο παππούς μου Ιντό זכרו לברכה σχόλιο της Ο.Β από το facebook με αφορμή μια πρόσφατη ξενάγηση στην Θεσσαλονίκη με θέμα την εβραϊκή ιστορία της πόλης. Για το θέμα αυτό έχουμε ασχοληθεί και σε άλλη δημοσίευση παλιότερα. Συγκεκριμένα δείτε την δημοσίευση με…
Read More