Εισαγωγικό σημείωμα Οι θέσεις που ακολουθούν δεν αποτελούν ένα τυχαίο σύνολο διακηρύξεων, ούτε ένα ιδεολογικό μανιφέστο προς κατανάλωση. Συνιστούν την συμπύκνωση μιας μακρόχρονης θεωρητικής και πολιτικής επεξεργασίας στο εσωτερικό του εγχειρήματος του Shades, το προϊόν της συλλογικής συζήτησης, αντιπαράθεσης και κριτικής αναμέτρησης με την ιστορική εμπειρία του κομμουνιστικού κινήματος, τα όρια του παραδοσιακού μαρξισμού και συνολικά με τις αντιφάσεις της καπιταλιστικής νεωτερικότητας. Οι θέσεις αυτές λειτουργούν ως ένας βασικός θεωρητικός προσανατολισμός του εγχειρήματος και ως η βασική στρατηγική μας πυξίδα: σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν ένα δόγμα, αλλά μια αρνητική…
Read MoreTag: Ernst Bloch
Ernst Bloch | «Ο Μαρξ ως ο στοχαστής της επανάστασης» (απόσπασμα)
Το παρακάτω απόσπασμα είναι από το έργο του Ερνστ Μπλοχ, «Ουτοπία και Επανάσταση», που στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Έρασμος σελ. 29 – 32. Μερικές σκέψεις με αφορμή τα αποσπάσματα που παραθέτουμε εδώ Το κείμενο – απόσπασμα που ακολουθεί, σε ένα βαθμό, αναστοχάζεται την επανάσταση όχι απλώς ως ένα εξωτερικό συμβάν ή ενός είδους ηθικού αιτήματος για δικαιοσύνη, αλλά ως την εγγενή μορφή κίνησης της ίδιας της καπιταλιστικής κοινωνίας. Η ανάλυση —όπως αποτυπώνεται μέσα και από την ερμηνευτική συμβολή του Έρνστ Μπλοχ— επιχειρεί να αναδείξει τον Καρλ Μαρξ ως στοχαστή…
Read MoreHerbert Marcuze | Το τέλος της ουτοπίας
Ένα προλογικό σημείωμα του Shades Η διάλεξη του Herbert Marcuse «Το τέλος της Ουτοπίας», που δόθηκε στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου τον Ιούλιο του 1967, αδιαμφισβήτητα έχει θέση ανάμεσα στα κομβικά κείμενα της ύστερης Κριτικής Θεωρίας και συνδέεται άρρηκτα με το πολιτικό και διανοητικό κλίμα της κομβικής στιγμής του κινήματος του ’68. Μιλώντας σε ένα πανεπιστημιακό ακροατήριο του Βερολίνου που βρισκόταν ήδη σε μια ταχεία διαδικασία ριζοσπαστικοποίησης, ο Marcuse επιχειρεί μια ριζική αναδιατύπωση της ίδιας της έννοιας της ουτοπίας, όχι ως ενός άπιαστου ιδανικού, αλλά ως μιας ιστορικά εφικτής δυνατότητας…
Read MoreΗ Karola Piotrkowska Bloch
Η Karola Piotrkowska, γεννήθηκε στο Lodz της Πολωνίας στις 22 Γενάρη του 1905. Μετακόμισε στο Βερολίνο με την οικογένειά της το 1921. Εκεί συνέχισε τις σπουδές της στην αρχιτεκτονική που είχε ξεκινήσει στη Βιέννη. Σπούδασε επίσης στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Σαρλόμπουργκ υπό τον Hans Poelzig και τον Bruno Taut. Το 1932 παντρεύτηκε τον φιλόσοφο Ernst Bloch και ολοκλήρωσε τις σπουδές της στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης. Μέχρι το 1937, ενημέρωνε τακτικά το Κομμουνιστικό Κόμμα της Σοβιετικής Ένωσης στη Μόσχα για τις εξελίξεις στη ναζιστική Γερμανία, ενώ γέννησε τον Jan Robert στο…
Read MoreΟ Adorno και η συζήτηση για το προλεταριάτο ως επαναστατικό υποκείμενο
Το κείμενο αυτό πρωτοδημοσιεύτηκε στη σελίδα http://inmediasres.espivblogs.net Mac Intosh1 μετάφραση: qutopic Ένα σήμα-κατατεθέν της αρνητικής ανθρωπολογίας του Theodor W. Adorno, όπως διαφωτίστηκε από τον Werner Bonefeld, είναι η ισχυρή θεωρητική θέση ότι η “πρώτη φύση”, η αναζήτηση μιας ανθρώπινης ουσίας, πόσο δε μάλλον η αποκατάστασή της, είναι τόσο ένα θεωρητικό όσο και ένα πρακτικό αδιέξοδο. Υπάρχει μόνο “δεύτερη φύση”, το προϊόν της ιστορικότητας του Ανθρώπου [του είδους, όχι του φύλου]2, η κοινωνική του ύπαρξη. Η αμφισβήτηση της οπτικής του ανθρωπίνου όντος ως κατέχοντος μια διιστορική ουσία δεν σημαίνει ότι…
Read MoreErnst Bloch | Μαύροι Κύκνοι
O Μπλοχ γεννήθηκε στο Λούντβιχσχαφεν. Ήταν γιος σιδηροδρομικού υπαλλήλου και από το 1905 έως το 1908 σπούδασε φιλοσοφία, φυσική και γερμανική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου και του Βύρτσμπουργκ. Από το 1908 έως το 1911 έζησε στο Βερολίνο. Η φιλία του με τον Γκέοργκ Λούκατς τον οδήγησε στην Χαϊδελβέργη. Στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο πηγαίνει να ζήσει μετανάστης στην Ελβετία. Το 1938 μεταναστεύει τελικά στις ΗΠΑ. Ο Μπλοχ επέστρεψε στην Λειψία το 1949 και ανέλαβε την έδρα της φιλοσοφίας στο εκεί πανεπιστήμιο. Όταν χτίστηκε το τείχος του Βερολίνου το 1961, δεν…
Read MoreErnst Bloch | Το μη σύγχρονο και η υποχρέωση στη διαλεκτική του (1932)
Δεν ζουν όλοι οι άνθρωποι στο ίδιο Τώρα. Ζουν έτσι μόνο επιφανειακά, εξαιτίας του γεγονότος ότι μπορούν να ιδωθούν σήμερα. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ζουν στον ίδιο χρόνο με τους άλλους. Μάλλον κουβαλούν ένα πρότερο στοιχείο μαζί τους. Κι αυτό παρεμβάλλεται. […] Οι παλιότεροι καιροί εξακολουθούν να ασκούν επιρροή στα παλιότερα στρώματα. Είναι εύκολο να να βρεις τον δρόμο σου –ή να τον ονειρευτείς– σε παλιότερους καιρούς εδώ. […] Γενικά, είναι πολλά τα χρόνια που χτυπούν μέσα στο ένα, το οποίο είναι αυτό που μετριέται και κυριαρχεί. Ούτε ανθίζουν…
Read MoreΣυζήτηση του Γκέοργκ Λούκατς με τον Χανς-Ντίτερ Μπαρ
Εμπιστοσύνη αντί για ελπίδα Η συζήτηση του Λούκατζ με τον Ντίτερ- Μπαρ πρωτοδημοσιεύτηκε στα ελληνικά στο Περιοδικό «Εποχές», τεύχος 39, Ιούλιος 1966, σελ. 39-45.Αναδηημοσιεύθηκε: Μαρξιστική Σκέψη, τόμος 1, σελ. 285-296. Μετάφραση: Φ.Χ. Οι υπογραμμίσει με μαύρα γράμματα είναι του shades. Ο Γκέοργκ Λούκατς, όπως αφηγείται ο Έρνστ Μπλοχ, κατοικούσε στη Χαϊδελβέργη, σε δυο δωμάτια. Όταν ήθελε να πάει από το γραφείο του στο διπλανό δωμάτιο ήταν υποχρεωμένος να κάνει το γύρο ενός αρκετά μεγάλου τραπεζιού. Ακόμη και αφότου πέρασαν δυο χρόνια επαναλαμβανόταν κάθε βράδυ η ίδια τελετουργία: ο Λούκατς σηκωνόταν…
Read MoreErnst Bloch | συζητώντας για τον εξπρεσιονισμό
του Ερνστ Μπλοχ Είναι εξαιρετικό ότι οι άνθρωποι αρχίζουν να διαφωνούν για αυτό ξανά. Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που κάτι τέτοιο φαινόταν αδιανόητο· το Blaue Reiter [1] ήταν νεκρό. Τώρα ακούμε φωνές που ανακαλούν την μνήμη του για μια ακόμη φορά, και όχι μόνο με σεβασμό. Είναι ακόμη πιο σημαντικό ότι υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να αναστατωθούν τόσο πολύ για ένα κίνημα τόσο παλιό, σαν να υπήρχε ακόμη και να στέκει μπροστά τους ως εμπόδιο. Ο Εξπρεσιονισμός σίγουρα δεν ανήκει στο παρόν· ωστόσο μπορεί να αληθεύει ότι φανερώνει…
Read More