Εισαγωγικό σημείωμα του Shades Το «Προς ένα νέο μανιφέστο» (Towards a New Manifesto) των Τέοντορ Β. Αντόρνο και Μαξ Χόρκχαϊμερ γράφτηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1950, πιθανότατα γύρω στο 1950–1951, σε μια περίοδο βαθιάς πολιτικής και θεωρητικής κρίσης για την ευρωπαϊκή και διεθνή Αριστερά. Ωστόσο, το κείμενο δεν δημοσιεύτηκε τότε ως το επίσημο μανιφέστο της «Σχολής της Φρανκφούρτης» και παρέμεινε για χρόνια ημιτελές. Τελικά κυκλοφόρησε μεταγενέστερα ως ιστορικό και θεωρητικό τεκμήριο της Κριτικής Θεωρίας. Το κείμενο «Προς ένα νέο μανιφέστο» αποτελεί μια συμπυκνωμένη, αιχμηρή παρέμβαση της Κριτικής Θεωρίας απέναντι…
Read MoreTag: ανταλλακτική αξία
Η προβληματική της έννοιας της ιδεολογίας στην Γερμανική ιδεολογία και της έννοιας του φετιχισμού του εμπορεύματος στο Κεφάλαιο.
Πρώτη δημοσίευση του άρθρου στην σελίδα:.https://poexania.wordpress.com/ Εισαγωγή Τόσο η έννοια της ιδεολογίας όσο και εκείνη του φετιχισμού του εμπορεύματος, αποτελούν κεντρικά ζητήματα στη θεωρίας του Μαρξ. Παρακάτω θα αναφερθούμε σε κάθε μία από αυτές τις έννοιες ξεχωριστά, αρχικά σε αυτήν της ιδεολογίας όπως αυτή παρουσιάζεται στο πρώτο κεφάλαιο του πρώτου τόμου της Γερμανικής Ιδεολογίας, και κατόπιν στην έννοια του φετιχισμού του εμπορεύματος από τον πρώτο τόμο του Κεφαλαίου. Σκοπός μας είναι, πέρα από το να ερμηνευθούν οι δυο αυτές έννοιες, να φανεί και η σύνδεση που υπάρχει ανάμεσα στο πρώιμο…
Read MoreΣημειώσεις από το Πρώτο Τόμο του Κεφαλαίου | Οι δύο παράγοντες του εμπορεύματος: αξία χρήσης και αξία
–«Ο πλούτος των κοινωνιών όπου κυριαρχεί ο κεφαλαιοκρατικός τρόπος παραγωγής εμφανίζεται σαν ένας «τεράστιος σωρός από εμπορεύματα» — “Γιαυτό η ανάλυση του Μαρξ στο Κεφάλαιο ξεκινάει με την ανάλυση του εμπορεύματος. “ Το εμπόρευμα πριν από όλα είναι ένα εξωτερικό αντικείμενο ένα πράγμα που με τις ιδιότητες του ικανοποιεί οποιαδήποτε είδος ανθρώπινες ανάγκες. Η φύση αυτών των αναγκών είτε προέρχονται από το στομάχι είτε από την φαντασία δεν αλλάζει σε τίποτα την υπόθεση. Επίσης δεν πρόκειται εδώ για το πως το πράγμα ικανοποιεί την ανθρώπινη ανάγκη, αν την ικανοποιεί άμεσα…
Read MoreKarl Marx | Η μέθοδος της πολιτικής οικονομίας
Όταν εξετάζουμε μία συγκεκριμένη χώρα από τη σκοπιά της πολιτικής οικονομίας, τότε ξεκινάμε με τον πληθυσμό της, τη διαίρεση της σε τάξεις, σε πόλη, ύπαιθρο, θάλασσα, τους διαφορετικούς κλάδους της παραγωγής, τις εξαγωγές και τις εισαγωγές, την ετήσια παραγωγή και κατανάλωση, τις εμπορευματικές τιμές κλπ. Το σωστό φαίνεται να είναι να ξεκινάμε με το πραγματικό και συγκεκριμένο, με τις πραγματικές προϋποθέσεις, στην οικονομία, π.χ., με τον πληθυσμό ο οποίος αποτελεί τη βάση και το υποκείμενο της όλης πράξης της κοινωνικής παραγωγής. Ωστόσο, με μια προσεκτικότερη εξέταση αυτό αποδεικνύεται λάθος. Ο…
Read MoreMinima Moralia | αποσπάσματα
… Η αλλαγή των ίδιων των παραγωγικών σχέσεων εξαρτάται κατά πολύ από ό,τι συμβαίνει στη «σφαίρα της κατανάλωσης», την απλή μορφή αντανάκλασης της παραγωγής και γελοιογραφία της αληθινής ζωής: στη συνείδηση και το ασυνείδητο των ατόμων. Μόνο δυνάμει της αντίθεσης τους προς την παραγωγή, ως εντούτοις όχι πλήρως εγκλωβισμένοι στην υφιστάμενη τάξη, μπορούν οι άνθρωποι να επιφέρουν μια πιο ανθρώπινη τάξη πραγμάτων. Αν κάποτε σβήσει εντελώς η φαινομενικότητα της ζωής, που η ίδια η σφαίρα της κατανάλωσης υπερασπίζεται με τόσο κακά επιχειρήματα, τότε το τέρας της απόλυτης παραγωγής θα θριαμβεύσει……
Read MoreKarl Marx | Για την εργάσιμη μέρα
Καρλ Μαρξ: ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ, τ. Α`, σελ. 243-246, εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή». Η εργάσιμη ημέρα επομένως δεν είναι σταθερό, αλλά μεταβλητό μέγεθος. Το ένα από τα μέρη της καθορίζεται βέβαια από το χρόνο εργασίας που απαιτείται για τη συνεχή αναπαραγωγή του ίδιου του εργάτη, το συνολικό μέγεθός της όμως αλλάζει μαζί με το μάκρος ή τη διάρκεια της υπερεργασίας. Επομένως η εργάσιμη ημέρα μπορεί να καθοριστεί, είναι όμως αυτή καθεαυτή ένα ακαθόριστο μέγεθος. Μόλο, λοιπόν, που η εργάσιμη ημέρα δεν είναι σταθερό αλλά ρευστό μέγεθος, δεν μπορεί ωστόσο παρά να…
Read MoreKarl Marx | Αποτελέσματα της άμεσης διαδικασίας παραγωγής
Το κείμενο αυτό του Καρλ Μαρξ πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό ΘΕΣΕΙΣ. Την μετάφραση έκανε ο Ζαχαρίας Δεμαθάς. Οι υπογραμμίσεις με μαύρα γράμματα είναι δικές μας. Στο κείμενο που ακολουθεί παρουσιάζονται μεταφρασμένα τμήματα από το γνωστό ως «VI Κεφάλαιο – Αποτελέσματα της άμεσης παραγωγικής διαδικασίας» του Κ. Μαρξ. Το χειρόγραφο κείμενο αποτελεί μέρος των εργασιών του Μαρξ που γράφτηκαν στο διάστημα μεταξύ 1863 και της πρώτης έκδοσης του «Κεφαλαίου» (1867) και βρίσκεται μαζί με πολλά άλλα ανέκδοτα χειρόγραφα του στο Ινστιτούτο Μάρξ Ένγκελς στη Μόσχα.1 Πρωτοδημοσιεύτηκε από το ίδιο Ινστιτούτο το 1933. Η…
Read MoreΛόγος και αφηρημένη ανταλλακτική αξία, επτά σημειώσεις
“Η Λογική είναι το Χρήμα του Πνεύματος” (Μαρξ, Οικονομικά και Φιλοσοφικά Χειρόγραφα του 1844) Γράφει ο Lucifugo, a diavolo in corpo [1] Οι ιστορικοί-κοινωνικοί δεσμοί είναι στενοί ανάμεσα στην άνοδο της εμπορευματικής ανταλλαγής, την ανάπτυξη του Δικαίου και της Πολιτικής, της εμφάνισης της Έννοιας και του Λόγου στα πλαίσια της αρχαίας πολιτείας και των αποικιών της όπου η Φιλοσοφία-Επιστήμη αναπτύσσει και αντιτάσσει στη Μυθική, τη Λογική Μορφή των νέων παραστάσεων του κόσμου. Για να καταλάβουμε καλύτερα τη σχέση της ελληνικής φιλοσοφίας με την ανάπτυξη του εμπορευματικού κεφαλαίου (αγοράζω “φτηνά”, πουλάω “ακριβά”)[1]…
Read MoreΖούμε την κατάρρευση της Νεωτερικότητας | 10 σημεία
Γράφει ο Lucifugo, a diavolo in corpo [1] Η κατάρρευση της Νεωτερικότητας είναι η αδυνατότητα της αξιακής μορφής να επαναορίσει τον κόσμο της, να επαναθεμελιώσει τις ίδιες της βασικές της κατηγορίες (αξία, χρήμα, εμπόρευμα, αφηρημένη εργασία, κράτος-έθνος). Το τρέχον γενικό πλαίσιο της κρίσης αξιοποίησης είναι, ταυτόχρονα, κρίση της δυνατότητας του κεφαλαίου να επανεκκινεί από τον εαυτό του και να ιδρύει εκ νέου τον παλιό κόσμο. [2] Θεμελιακό στοιχείο αυτού του αξεπέραστου καπιταλιστικού αδιεξόδου είναι η αποουσιοποίηση της εργασίας ως παραγωγικής δύναμης του κεφαλαίου και -κατ’ επέκταση- ως κοινωνικής επένδυσης.…
Read MoreΗ διαλεκτική Κυρίου και Υποτελή, η Κριτική Θεωρία, ο Χρόνος και η αφηρημένη Εργασία, δέκα σημειώσεις
του Lucifugo, a diavolo in corpo Το κείμενο που ακολουθεί δημοσιεύτηκε τον Ιανουάριο του 2016 στο ηλεκτρονικό περιοδικό του Shades Magazine. (1) Φαινομενολογικά μιλώντας, ο διαχωρισμός μεταξύ Κυρίου και Υποτελή, τόσο ως συγκεκριμένη αναλυτική κατηγορία της κριτικής θεωρίας όσο και ως συγκεκριμένη κοινωνική πραγματικότητα είναι ιστορικός και μεταβαλλόμενος. Τι σημαίνει όμως αυτό; Σημαίνει πως δεν προϋπάρχει ο Κύριος του Υποτελή και ούτε απλώς και μόνο οι δυο αυτές κοινωνικο-ιστορικές κατηγορίες διαμορφώνονται μέσα σε μια αδιάφορη σχέση αμοιβαίας εξωτερικότητας. Καμιά σχέση κυριαρχίας, εκμετάλλευσης, υποταγής δεν μπορεί να αναπαραχθεί στον ιστορικό κοινωνικό…
Read More