Σαν σήμερα 4 Ιουνίου 1971: Φεύγει από την ζωή ο György Lukács,

Σαν σήμερα (4 Ιουνίου), το 1971, πεθαίνει στη Βουδαπέστη, σε ηλικία 86 ετών, ο Γκέοργκ Λούκατς, ένας από τους σημαντικότερους μαρξιστές φιλοσόφους και θεωρητικούς της λογοτεχνίας του 20ού αιώνα. Ο Λούκατς υπήρξε μια εμβληματική μορφή της μαρξιστικής θεωρίας, η οποία επιχείρησε να επανασυνδέσει τον ιστορικό υλισμό με το ζήτημα της συνείδησης, της κουλτούρας και της κοινωνικής ολότητας. Στο έργο του Ιστορία και Ταξική Συνείδηση (1923), που επηρέασε βαθιά ολόκληρη τη μεταγενέστερη παράδοση του δυτικού μαρξισμού, ανέλυσε την πραγμοποίηση ως ένα κεντρικό χαρακτηριστικό της καπιταλιστικής κοινωνίας. Μια κοινωνική συνθήκη όπου οι…

Read More

Η Μεταμφίεση της Νέας Ακροδεξιάς | Φιλοσημιτισμός, Νεοφιλελευθερισμός και Ταξικός Κυνισμός την Εποχή της Καπιταλιστικής Κρίσης

Ο Άδωνις Γεωργιάδης, που από βιβλιοπώλης ακροδεξιών βιβλίων μετατράπηκε σχεδόν εν μία νυκτί σε «φιλοεβραίο», μαζί με ένα ευρύτερο ακροδεξιό (νέο ή μη) φιλελεύθερο «παρεάκι» φιλοσημιτών που τον ακολουθεί —το οποίο έχουμε δυστυχώς συναντήσει και εμείς κατά καιρούς— επιχειρεί σήμερα να εμφανιστεί ως ο φορέας ενός υποτιθέμενου εκσυγχρονισμένου φιλελευθερισμού και της αστικο-δημοκρατικής κανονικότητας. Για τη σχέση αγάπης αλλά και της σύνδεσης του φιλελευθερισμού με τη νέα ακροδεξιά έχουμε αναφερθεί. Ωστόσο, πίσω από αυτή τη μεταμφίεση του Άδωνη δεν κρύβεται κάποια ουσιαστική ρήξη με το παρελθόν της ελληνικής «νέας ακροδεξιάς», αλλά…

Read More

Η στεγαστική κρίση και οι μύθοι της | Θέσεις για το στεγαστικό ζήτημα

Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί τη συμπύκνωση της συζήτησης στο εσωτερικό του Shades τον Απρίλιο του 2026. Ωστόσο, η ανάλυση αυτή δεν είναι σε καμία περίπτωση ολοκληρωμένη. Παρ’ όλα αυτά, αποφασίσαμε να δημοσιεύσουμε μια πρώτη εκδοχή του κειμένου για λόγους που σχετίζονται με τη συγκυρία. Μια επόμενη εκδοχή θα ακολουθήσει ύστερα και από την προγραμματισμένη συνάντηση του εγχειρήματος το επόμενο διάστημα στην Αθήνα. Στόχος μας είναι να προχωρήσουμε σε μεγαλύτερη εμβάθυνση των θέσεων του εγχειρήματος πάνω σε αυτό το τόσο φλέγον ταξικό ζήτημα, όπως είναι η στεγαστική κρίση στις μεγάλες…

Read More

7 Θέσεις για την ελληνική επανάσταση του 1821 και ένα παλιότερο παράρτημα.

7 Θέσεις και ένα παράρτημα που, αν και συμπυκνώνει τη συζήτηση του εγχειρήματος όλα αυτά τα χρόνια, παραμένει ωστόσο ένα ανοιχτό πλαίσιο προς περαιτέρω διαμόρφωση. Μαζί με τις 9 Θέσεις για την Εθνική Ιδεολογία, το παρόν κείμενο συνιστά μια πρόταση διαλόγου. [1] Η εθνική μυθολογία που βρίσκει έδαφος γύρω από το 1821 δεν είναι απλώς ένα σύνολο ιδεολογικών αφηγήσεων με θέμα το παρελθόν του αστικού κράτους, αλλά μια ενεργή ιδεολογική διάταξη που μεσολαβεί τη σχέση της σύγχρονης καπιταλιστικής κοινωνίας με τις ιστορικές της συνθήκες. Η Ελληνική Αστική Επανάσταση δεν είναι…

Read More

Ένα σχόλιο σχετικά με τον θάνατο της καθηγήτριας Σοφίας Χρηστίδου στη Θεσσαλονίκη.

Ο θάνατος της Σοφίας Χρηστίδου δεν πρέπει να ερμηνευτεί απλώς ως ένα τραγικό περιστατικό προσωπικής στοχοποίησης μιας καθηγήτριας ή ως μια μεμονωμένη εκτροπή συμπεριφορών στο εσωτερικό της σχολικής κοινότητας. Τέτοια γεγονότα λειτουργούν ως συμπτωματικές εκδηλώσεις βαθύτερων κοινωνικών αντιφάσεων που διαπερνούν τους θεσμούς της ύστερης νεωτερικότητας. Το λεγόμενο bullying δεν αποτελεί μια «παρέκκλιση» από την κανονικότητα της ορθολογικής λειτουργίας του σχολείου, ούτε αφορά μονάχα κάποιους βίαιους μαθητές – μαθήτριες· αντιθέτως, αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο οι μορφές κυριαρχίας και βίας που συγκροτούν την κοινωνική ολότητα αναπαράγονται και στο εσωτερικό όλων…

Read More

Herbert Marcuze | Λόγος και Επανάσταση (αποσπάσματα)

Αποσπάσματα από το βιβλίο του Χέρμπερτ Μαρκούζε “Λόγος και Επανάσταση” που στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ύψιλον. Η αρχική δημοσίευση έγινε εδώ  Ένα μικρό διευκρινιστικό σημείωμα  Τα αποσπάσματα του Μαρκούζε που παρουσιάζονται παρακάτω επιχειρούν μια ιστορική ανάγνωση του φαινομένου της επανάστασης, αλλά και μια επανεξέταση της σχέσης ανάμεσα στον Λόγο ως κριτική κατηγορία και στις αντικειμενικές υλικές αντιφάσεις της κοινωνίας. Στο πλαίσιο της διαλεκτικής παράδοσης, ο Μαρκούζε αναδεικνύει πως ο Λόγος δεν αποτελεί ένα ουδέτερο εργαλείο για την περιγραφή της πραγματικότητας, αλλά κινητήρια δύναμη για την ανατροπή της υπάρχουσας…

Read More

Για την έννοια του Κομμουνισμού | 9 Θέσεις

Εισαγωγικό σημείωμα Οι θέσεις που ακολουθούν δεν αποτελούν ένα τυχαίο σύνολο διακηρύξεων, ούτε ένα ιδεολογικό μανιφέστο προς κατανάλωση. Συνιστούν την συμπύκνωση μιας μακρόχρονης θεωρητικής και πολιτικής επεξεργασίας στο εσωτερικό του εγχειρήματος του Shades, το προϊόν της συλλογικής συζήτησης, αντιπαράθεσης και κριτικής αναμέτρησης με την ιστορική εμπειρία του κομμουνιστικού κινήματος, τα όρια του παραδοσιακού μαρξισμού και συνολικά με τις αντιφάσεις της καπιταλιστικής νεωτερικότητας. Οι θέσεις αυτές λειτουργούν ως ένας βασικός θεωρητικός προσανατολισμός του εγχειρήματος και ως η βασική στρατηγική μας πυξίδα: σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν ένα δόγμα, αλλά μια αρνητική…

Read More

Theodor W Adorno | για την διαλεκτική

Ένα μικρό απόσπασμα από το έργο του Αντόρνο “Μινιμα Μοράλια” για την διαλεκτική, αφορισμός 45 Ένα μικρό σημείωμα σχετικά με το Minima Moralia Το Minima Moralia του Τέοντορ Β. Αντόρνο συνιστά μια θραυσματική διαλεκτική της καθημερινότητας, ένα φιλοσοφικό αρχείο αφορισμών, πολλές φορές με έντονο λογοτεχνικό άρωμα, όπου η ηθική, η αισθητική και η κοινωνική κριτική συμπλέκονται σε ένα αρνητικό γνωσιολογικό πεδίο. Πρόκειται για ένα έργο στο οποίο η υποκειμενική εμπειρία της ιστορικής καταστροφής, του φασισμού, της εξορίας, της καθολικής εμπορευματοποίησης που έφερε η μαζική κοινωνία, μετασχηματίζεται σε κριτικό εργαλείο αποδιάρθρωσης…

Read More

Herbert Marcuze | Επανεξέταση της έννοιας της επανάστασης

Ένα σημείωμα με πρόχειρες σκέψεις με αφορμή το κείμενο που ακολουθεί Το κείμενο που ακολουθεί παραμένει, με έναν σχεδόν ανησυχητικό τρόπο, επίκαιρο, αν αναλογιστεί κανείς το επίπεδο της θεωρητικής συζήτησης που κυριαρχεί σήμερα στους λεγόμενους κύκλους της Αριστεράς και στον μεταμοντέρνο ιδεολογικό ακαδημαϊσμό, μια συζήτηση που διεξάγεται την εποχή της κρίσης του κομμουνιστικού προτάγματος. Η επαναφορά της προβληματικής από την σκοπιά της Θεωρίας, περί «επανεξέτασης της έννοιας της επανάστασης» δεν αφορά απλώς ένα ιστορικό ερώτημα, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της θεωρητικής αδυναμίας να αναστοχαστούμε την ήττα, την ενσωμάτωση της επαναστατικής…

Read More

Ernst Bloch | «Ο Μαρξ ως ο στοχαστής της επανάστασης» (απόσπασμα)

Το παρακάτω απόσπασμα είναι από το έργο του Ερνστ Μπλοχ, «Ουτοπία και Επανάσταση»,  που στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Έρασμος σελ. 29 – 32. Μερικές σκέψεις με αφορμή τα αποσπάσματα που παραθέτουμε εδώ Το κείμενο – απόσπασμα που ακολουθεί, σε ένα βαθμό, αναστοχάζεται την επανάσταση όχι απλώς ως ένα εξωτερικό συμβάν ή ενός είδους ηθικού αιτήματος για δικαιοσύνη, αλλά ως την εγγενή μορφή κίνησης της ίδιας της καπιταλιστικής κοινωνίας. Η ανάλυση —όπως αποτυπώνεται μέσα και από την ερμηνευτική συμβολή του Έρνστ Μπλοχ— επιχειρεί να αναδείξει τον Καρλ Μαρξ ως στοχαστή…

Read More