Σαν σήμερα 4 Ιουνίου 1971: Φεύγει από την ζωή ο György Lukács,

Σαν σήμερα (4 Ιουνίου), το 1971, πεθαίνει στη Βουδαπέστη, σε ηλικία 86 ετών, ο Γκέοργκ Λούκατς, ένας από τους σημαντικότερους μαρξιστές φιλοσόφους και θεωρητικούς της λογοτεχνίας του 20ού αιώνα. Ο Λούκατς υπήρξε μια εμβληματική μορφή της μαρξιστικής θεωρίας, η οποία επιχείρησε να επανασυνδέσει τον ιστορικό υλισμό με το ζήτημα της συνείδησης, της κουλτούρας και της κοινωνικής ολότητας. Στο έργο του Ιστορία και Ταξική Συνείδηση (1923), που επηρέασε βαθιά ολόκληρη τη μεταγενέστερη παράδοση του δυτικού μαρξισμού, ανέλυσε την πραγμοποίηση ως ένα κεντρικό χαρακτηριστικό της καπιταλιστικής κοινωνίας. Μια κοινωνική συνθήκη όπου οι…

Read More

Μια βόλτα στην γειτονιά του Rixdorf στο Βερολίνο

Υπάρχουν γειτονιές στο Βερολίνο που τις διασχίζεις και νιώθεις ότι έχουν απορροφηθεί ολοκληρωτικά από τις ραγδαίες αλλαγές που συντελούνται στον 21ο αιώνα: μίζερα γυάλινα coworking spaces, start-up καφέ, ηλεκτρικά ποδήλατα, μια μόνιμη αίσθηση βιασύνης και εντατικοποίησης της ζωής στις συνθήκες της νέας καπιταλιστικής αναδιάρθρωσης. Και υπάρχουν κι άλλες, σαν το Rixdorf, όπου ο χρόνος μοιάζει να έχει διπλώσει πάνω στον εαυτό του. Εκεί, λίγα μέτρα μακριά από την πολύβουη Karl-Marx-Straße και την τουριστικοποιημένη πλέον εικόνα της περιοχής του Neukölln, ξεπροβάλλει ξαφνικά ένα χωριό με χαμηλά σπίτια, λιθόστρωτους δρόμους, ξύλινες πόρτες,…

Read More

6 Μαΐου 1933 | ΟΙ ναζιστές εισβάλουν στο Ινστιτούτο σεξολογίας του Βερολίνου

Σαν σήμερα, στις 6 Μαΐου 1933, μέλη της ναζιστικής Γερμανικής Φοιτητικής Ένωσης εισέβαλαν στο Ινστιτούτο Σεξολογίας (Institut für Sexualwissenschaft) στο Βερολίνο. Το Ινστιτούτο, το οποίο διηύθυνε ο εβραϊκής καταγωγής γιατρός και σεξολόγος Magnus Hirschfeld , υπήρξε μία από τις σημαντικότερες πρωτοπορίες χειραφέτησης του 20ού αιώνα. Από τα τέλη ήδη του 19ου αιώνα, ο Χίρσφελντ είχε αφιερωθεί στον αγώνα ενάντια στην ποινικοποίηση της ομοφυλοφιλίας, ενάντια στον κοινωνικό στιγματισμό και στην πατριαρχική καταπίεση, ιδρύοντας το 1897 την Επιστημονική Ανθρωπιστική Επιτροπή, την πρώτη οργάνωση υπεράσπισης των δικαιωμάτων των ομοφυλόφιλων στην ιστορία. Το Ινστιτούτο,…

Read More

Theodor Adorno & Max Horkeimer | Προς ένα νέο μανιφέστο;

Εισαγωγικό σημείωμα του Shades  Το «Προς ένα νέο μανιφέστο» (Towards a New Manifesto) των Τέοντορ Β. Αντόρνο και Μαξ Χόρκχαϊμερ γράφτηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1950, πιθανότατα γύρω στο 1950–1951, σε μια περίοδο βαθιάς πολιτικής και θεωρητικής κρίσης για την ευρωπαϊκή και διεθνή Αριστερά. Ωστόσο, το κείμενο δεν δημοσιεύτηκε τότε ως το επίσημο μανιφέστο της «Σχολής της Φρανκφούρτης» και παρέμεινε για χρόνια ημιτελές. Τελικά κυκλοφόρησε μεταγενέστερα ως ιστορικό και θεωρητικό τεκμήριο της Κριτικής Θεωρίας. Το κείμενο «Προς ένα νέο μανιφέστο» αποτελεί μια συμπυκνωμένη, αιχμηρή παρέμβαση της Κριτικής Θεωρίας απέναντι…

Read More

Παρουσίαση βιβλίου: Marcel Cohen | Γράμμα στον Αντόνιο Σάουρα.

Με αφορμή την 81η επέτειο της απελευθέρωσης του Άουσβιτς από τον Κόκκινο Στρατό (27 Ιανουαρίου 1945), όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος, διοργανώνουμε μια διαδικτυακή εκδήλωση μνήμης, η οποία θα μεταδοθεί ζωντανά από το κανάλι μας στο YouTube (https://www.youtube.com/@ShadesMagazinechannel), την Τρίτη 27 Ιανουαρίου 2026, στις 19:00. Στη φετινή εκδήλωση θα συζητήσουμε το βιβλίο του Marcel Cohen Γράμμα στον Αντόνιο Σάουρα, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νησίδες, μαζί με τον μεταφραστή του βιβλίου στην ελληνική γλώσσα, Σάμη Ταμπώχ. Την εκδήλωση θα ανοίξει και θα συντονίσει μέλος της πρωτοβουλίας Shades Aufbau –…

Read More

Moishe Postone: Ιστορία και κριτική του καπιταλισμού

Εισαγωγικό Σημείωμα Η σύγχρονη περίοδος της καπιταλιστικής κοινωνίας, με τις ριζικές της αναδιαρθρώσεις και την ένταση των κοινωνικών και οικονομικών κρίσεων, αναγκάζει την κριτική θεωρία να επανεξετάσει με καθαρότητα και βάθος την κατηγορία του κεφαλαίου και τις ιστορικές της συνέπειες. Στο παρόν κείμενο, επιχειρείται ακριβώς μια τέτοια ριζική επανεξέταση: με σημείο αναφοράς την θεωρητική συμβολή του Postone, αναδεικνύεται η κατανόηση του «κεφαλαίου» όχι ως απλής μορφής ατομικής ιδιοκτησίας ή οικονομικής σχέσης, αλλά ως ιστορικά συγκεκριμένης μορφής κοινωνικής διαμεσολάβησης και χρονικής δυναμικής. Αυτή η προσέγγιση δεν περιορίζεται σε μια κλασική ανάλυση…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #104» 23 Ιουλίου 1944: H απέλαση των Εβραίων από τα νησιά της Ρόδου και της Κω με προορισμό το Άουσβιτς

Οι φονξιοναλιστικές ερμηνείες του Ολοκαυτώματος, οι θεωρήσεις που γυρεύουν να το συλλάβουν με τους όρους της εργαλειακής ορθολογικότητας και των συμβατικών θεωριών του «αποδιοπομπαίου τράγου» δεν μπορούν να εξηγήσουν γιατί, στα τελευταία δύο χρόνια του πολέμου, καθώς οι γερμανικές δυνάμεις κατατροπώνονταν από τον Κόκκινο Στρατό, ο εξοπλισμός και το προσωπικό τους στρεφόταν σε άλλες διαδρομές από τους πιθανούς στρατιωτικούς στόχους, έτσι ώστε να μεταφέρουν Εβραίους στους θαλάμους αερίων από μέρη τόσο μακρινά όσο το νησί της Ρόδου – Moishe Postone [1] Σαν σήμερα, στις 23 Ιουλίου 1944, ξεκίνησε η απέλαση…

Read More

Eric Hobsbawm | Ο Διεθνισμός της Εργατικής Τάξης

Aναδημοσίευση από το alerta comunista. [Τ]όσο για τον αστό όσο και για τον προλετάριο -αν και με διαφορετικούς τρόπους- ο κόσμος δεν υπήρξε μόνο «ο κόσμος των εθνών» αλλά επίσης, και άμεσα, ένα κοσμοσύστημα, στο οποίο ατομικά, ταξικά και γενικά κοινωνικά συμφέροντα μπορούσαν να λειτουργήσουν ανεξαρτήτως, και εγκάρσια, κρατικών, εθνικών ή άλλων γραμμών και ερχόμενα σε σύγκρουση με συμφέροντα προσδιορισμένα με κρατικούς ή εθνικούς όρους. Το ίδιο το γεγονός πως μπορούσαν και υπήρχαν αστοί φιλελεύθεροι οι οποίοι μάχονταν τον ιμπεριαλισμό και τον πόλεμο στη βάση πως δεν έβγαζε νόημα από μια καπιταλιστική οπτική…

Read More

Gustav Auernheimer | Για την Αλληλογραφία Μεταξύ Theodor W. Adorno και Walter Benjamin

Άρθρο που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Αξιολογικά 9. Ο Gustav Auernheimer ανήκει στο διδακτικό προσωπικό του τμήματος κοινωνικών επιστημών και φιλοσοφίας του Ινστιτούτου Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Φρίντριχ Αλεξάντερ Ερλάνγκεν-Νυρεμβέργης    Η έκδοση των απάντων του Theodor W. Adorno με τη δημοσίευση του εικοστού τόμου αργεί ακόμη να ολοκληρωθεί. Ακόμη στην αρχή βρίσκεται η έκδοση ενός ογκώδους έργου μετά το θάνατο του συγγραφέα, αποσπασματικών κειμένων που έχουν σωθεί, πανεπιστημιακών παραδόσεων και αλληλογραφίας. Το 1993 δημοσιεύθηκε ο πρώτος τόμος των παραδόσεων, η Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία, από το θερινό εξάμηνο του 1968. Με…

Read More

Robert Kurz | Η παρακμή της μεσαίας τάξης

Ξεκινώντας από τα μέσα του ’80 και για σχεδόν δύο δεκαετίες, ο μεταμοντέρνος λόγος αποτελεί την κυρίαρχη θεωρητική δύναμη, πρωτίστως στους χώρους της Αριστεράς. Η κριτική της πολιτικής οικονομίας έχει αντικατασταθεί από τη γλωσσολογική κριτική και η ανάλυση των αντικειμενικών, υλικών συνθηκών από τις αυθαίρετες, υποκειμενικές ερμηνείες. Στη θέση του παραδοσιακού αριστερού οικονομικού ντετερμινισμού εμφανίσθηκε ένας παρόμοιος περιορισμένος κουλτουραλισμός και η κεντρίστικη ψευδαίσθηση πήρε τη θέση της κοινωνικής σύγκρουσης. Από τότε βέβαια, η κατάσταση έχει αλλάξει ριζικά. Η οικονομική κρίση στη Δύση έχει τώρα αγκαλιάσει εκείνα τα κοινωνικά στρώματα, τα…

Read More