Στοχασμοί, Σημειώσεις και Κείμενα για Μελέτη #01 «Μελέτες για την Αυταρχική Προσωπικότητα»

Ο Adorno δημοσίευσε τις «Μελέτες για την Αυταρχική Προσωπικότητα» πριν από πάνω από 60 χρόνια. Αν και αυτή η μελέτη, όπως άλλωστε και ο ίδιος επισημαίνει, δεν αποτελεί μια καθολική θεωρία του αντισημιτισμού (Μέρος ΙΙΙ), ωστόσο οι διαπιστώσεις πάνω στο ζήτημα του αντισημιτισμού παραμένουν τρομακτικά επίκαιρες, και τούτο για τρεις λόγους. Πρώτον, γιατί η ίδια η αυταρχική προσωπικότητα, όπως περιγράφεται εκεί, δεν συνδέεται με ένα συγκεκριμένο ιστορικό καθεστώς ή μια παρωχημένη πολιτική συγκυρία, αλλά με δομικά χαρακτηριστικά της αστικής υποκειμενικότητας εντός της καπιταλιστικής κοινωνίας, όπως η υποτακτική σχέση με την…

Read More

Η νίκη του AfD στη Σαξονία Άνχαλτ | Σημειώσεις πάνω σε μια αναμενόμενη έκπληξη

Η νίκη του νεοφασιστικού AfD στη Σαξονία Άνχαλτ, με ποσοστό που αγγίζει το 45%, και συντρίβει εκλογικά το CDU (Χριστιανοδημοκράτες) αλλά και τα άλλα αστικά κόμματα, εγκαινιάζει μια νέα φάση εξελίξεων στη μεγαλύτερη καπιταλιστική οικονομία της Ευρώπης. Η εξέλιξη αυτή δεν ήρθε ως κεραυνός εν αιθρία. Ήταν αποτέλεσμα μιας πορείας που έχει δρομολογηθεί εδώ και πάρα πολύ καιρό και επιβεβαιώνει εκείνη την ανάλυση που θέλει το φαινόμενο της νέας ακροδεξιάς να αναδύεται μέσα από τα ίδια σπλάχνα από τα οποία γεννήθηκε ο ιστορικός φασισμός και ο εθνικοσοσιαλισμός. Ο φασισμός μπορεί…

Read More

Ντοκουμέντο: Ένα άρθρο του Ριζοσπάστη για τα 25 χρόνια της εφημερίδας «Avanti»

Ένα ενδιαφέρον άρθρο – ντοκουμέντο για την εφημερίδα ΅΄ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ΄΄ αλλά και μετά την απαγόρευση της που βγήκε η εφημερίδα «AVANTI». Μας δίνει πληροφορίες άρθρο του ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗ στις 12.2.1933 σελ.3.  Ο αρθρογράφος είναι ο  ΜΙΣΕΛ ΓΚΑΖΕΣ. Στις 11 Φλεβάρη το «Αβάντι» (όργανο της Π.Ε κεντρικής και δυτικής Μακεδονίας) η μοναδική εφημερίδα των καταπιεζόμενων μειονοτήτων μας, μπήκε στα 25 χρόνια της ύπαρξης του. Ολόκληρη η ιστορία του «αβάντι» είναι στενά συνδεδεμένη με την εξέλιξη του εργατικού κινήματος στην Μακεδονία και ιδιαίτερα καταπιεζόμενων (μειονοτήτων;).    Ένα σχόλιο Το 1933 ο Ριζοσπάστης αφιέρωνε…

Read More

Μια προκήρυξη απευθυνόμενη στους Εβραίους καπνεργάτες (1928)

Η προκήρυξη που βλέπετε στη φωτογραφία κυκλοφόρησε το 1928 και απευθύνεται στους εβραϊκής καταγωγής καπνεργάτες. Αν και συνήθως αναφέρεται ως γραμμένη «στα εβραϊκά», πρόκειται στην πραγματικότητα για κείμενο στα λαντίνο, την ισπανοεβραϊκή γλώσσα των Σεφαραδιτών, αποτυπωμένο με εβραϊκούς χαρακτήρες και τυπογραφικό στυλ που χρησιμοποιούνταν παραδοσιακά σε εβραϊκά κείμενα και εφημερίδες της εποχής. Η επιλογή αυτής της γλώσσας δεν ήταν τυχαία: τα λαντίνο αποτελούσε τη μητρική γλώσσα της συντριπτικής πλειοψηφίας των Εβραίων εργατών της Θεσσαλονίκης, και η χρήση της σε μια σοσιαλιστική προκήρυξη δείχνει την πρόθεση των συντακτών της να απευθυνθούν…

Read More

Ζακ Βεντούρα | Ο αγωνιστής της Φεντερασιόν και του ΚΚΕ που βρήκε τραγικό τέλος στο Άουσβιτς

Είναι ευρύτερα γνωστό, στους δικούς μας κύκλους τουλάχιστον, ότι μια σειρά από σημαντικούς/ές αγωνιστές/τριες, που αφιέρωσαν όλο τους το είναι στην οικοδόμηση και ισχυροποίηση του εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος στην Ελλάδα, παραμένουν άγνωστοι/ες ή παραμελημένοι/ες από τα επίσημα κλιμάκια της ιστορίας, αλλά και από την κυρίαρχη ιδεολογική αφήγηση που επικρατεί στους κύκλους της αριστεράς. Μια τέτοια περίπτωση είναι και ο Ζακ Βεντούρα, σεφαραδίτης Εβραίος, δημοσιογράφος από τη Θεσσαλονίκη, στέλεχος της εφημερίδας Αβάντι και της Φεντερασιόν. Δεν είναι λίγα τα πολιτικά λάθη που καταλογίζονται στον Βεντούρα, τα οποία σε πολλές περιπτώσεις…

Read More

Volker Weiderman | Οστάνδη, 1936: Στέφαν Τσβάιχ και Γιόζεφ Ροτ – Το καλοκαίρι πριν από το σκότος

Ένα βιβλίο που αποτελεί σταθμό για τις αναζητήσεις του εγχειρήματός μας και το προτείνουμε ανεπιφύλακτα για τις καλοκαιρινές αναγνώσεις σας. Στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άγρα σε μετάφραση Μ. Αγγελίδου. «Ο Τσβάιχ και ο Ροτ είναι σαν να έχουν φτιαχτεί ο ένας για τον άλλο. Δυο άνδρες που πέφτουν και οι δυο, αλλά κρατούν τα χέρια τους για καιρό.» Μια σύντομη περιγραφή του βιβλίου: Οστάνδη, 1936. Η Ευρώπη βρίσκεται ήδη κάτω από τη σκιά μιας ολοκληρωτικής καταστροφής που δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί με τον πόλεμο που έρχεται. Η ναζιστική…

Read More

Theobald Ziegler | Ο Αντισημιτισμός (1901)

Το κείμενο του Theobald Ziegler, Ο Αντισημιτισμός, δημοσιευμένο το 1901, ανήκει στις πρώιμες απόπειρες θεωρητικής και ιστορικής κατανόησης του αντισημιτισμού ως ιδιαίτερου κοινωνικού και ιδεολογικού φαινομένου της νεωτερικότητας. Γραμμένο σε μια περίοδο κατά την οποία ο σύγχρονος αντισημιτισμός είχε ήδη αποκτήσει οργανωμένη πολιτική μορφή στην Ευρώπη, το κείμενο επιχειρεί να εξετάσει τις κοινωνικές, πολιτικές και πνευματικές προϋποθέσεις της εμφάνισής του. Η αξία του κειμένου αυτού σήμερα, το οποίο πρέπει να διαβαστεί ιστορικά και κριτικά, βρίσκεται στο γεγονός ότι αποτελεί ένα πρώιμο τεκμήριο μιας εποχής κατά την οποία ο αντισημιτισμός μετασχηματιζόταν…

Read More

Σχόλιο στον απόηχο της δολοφονικής επίθεσης στο Βερολίνο

Η πρόσφατη τρομοκρατική, δολοφονική επίθεση στη ΛΟΑΤΚΙ πορεία στο Βερολίνο αποτελεί μια βαθιά αντιδραστική πράξη βίας, η οποία στρέφεται ενάντια στις αστικές ελευθερίες, στην αυτοδιάθεση του ατόμου, αλλά και στην ίδια την προοπτική της κοινωνικής χειραφέτησης. Ο ισλαμισμός, όπως και κάθε μορφή θρησκευτικού φονταμενταλισμού, συνιστά μια μορφή αντιδραστικής ιδεολογίας που αναδύθηκε στη νεωτερικότητα, εχθρικής όχι μόνο απέναντι στα ΛΟΑΤΚΙ άτομα, αλλά συνολικά απέναντι στις δυνατότητες και τις απόπειρες για την πανανθρώπινη χειραφέτηση που ιστορικά αναδύθηκαν στο πλαίσιο της νεωτερικότητας. Ο ισλαμισμός, ως ιδεολογία, είναι τόσο βαθιά αντικομμουνιστικός, όσο και οι…

Read More

Χειρόγραφα 1844 – Ιστορία και Ταξική Συνείδηση | Τα πρώιμα έργα των Μαρξ και Λούκατς: Αλλοτρίωση, πραγμοποίηση και η Σχολή της Φρανκφούρτης

Η έννοια της πραγμοποίησης αποτελεί μία από τις πιο γόνιμες αλλά και πιο σύνθετες κατηγορίες της μαρξιστικής θεωρίας. Δεν αφορά μόνο τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνικές σχέσεις εμφανίζονται ως σχέσεις μεταξύ πραγμάτων, αλλά και τη μορφή της ίδιας της συνείδησης στη νεωτερική καπιταλιστική κοινωνία. Από τον Μαρξ έως τον Λούκατς και την Κριτική Θεωρία, η πραγμοποίηση υπήρξε μία από τις κεντρικές έννοιες για την κατανόηση της καπιταλιστικής νεωτερικότητας. Μέσα από αυτήν καθίσταται δυνατή η ερμηνεία όχι μόνο της οικονομίας, αλλά και του τρόπου με τον οποίο συγκροτούνται η…

Read More

Zoltan Tarr | Ο Λούκατς και το εβραϊκό ζήτημα

Η ιστορία του μαρξισμού δεν είναι μόνο η ιστορία της υλιστικής μεθόδου κριτικής του καπιταλισμού, αλλά και η ιστορία των θεωρητικών και διαλεκτικών του αντιφάσεων. Μία από τις σημαντικότερες αφορά τη σχέση του με το λεγόμενο «εβραϊκό ζήτημα» και, ευρύτερα, με την κατανόηση του σύγχρονου αντισημιτισμού. Παρά το γεγονός ότι ο μαρξισμός υπήρξε η πρώτη θεωρία που επιχείρησε να ερμηνεύσει την αστική κοινωνία ως ιστορικά προσδιορισμένη μορφή κοινωνικής οργάνωσης, δεν κατόρθωσε πάντοτε με επάρκεια να συλλάβει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του αντισημιτισμού ως ιδεολογίας της νεωτερικότητας. Αντίθετα, σε πολλές περιπτώσεις παρέμεινε…

Read More