7 Οκτώβρη 1944 | Εξέγερση στο Άουσβιτς-Μπίρκεναου. Η Μνήμη Παραμένει Ζωντανή

Το κείμενο αυτό είχε δημοσιευτεί αρχικά το 2021. Αναδημοσιεύουμε μια αναθεωρημένη έκδοση του προσαρμοσμένη στο σήμερα. Οι πηγές και τα ιστορικά στοιχεία παρέμειναν στην αρχική μορφή της έκδοσης του κειμένου. Η συμμορία των υψηλόβαθμων αξιωματικών μένει εκ νέου αποσβολωμένη. Δεν μπορούν να καταλάβουν, δεν μπορούν να συλλάβουν πώς είναι δυνατόν, εκεί κάτω, μέσα στο μπούνκερ, στην καρδιά του τάφου, στο κατώφλι της αβύσσου, την τελευταία στιγμή της ζωής τους, αντί να θρηνούν, αντί να κλαίνε, αυτές οι νεαρές χαμένες ζωές να τραγουδούν! Μήπως είχε δίκιο ο Φύρερ ότι πρόκειται για…

Read More

Η νίκη του AfD στη Σαξονία Άνχαλτ | Σημειώσεις πάνω σε μια αναμενόμενη έκπληξη

Η νίκη του νεοφασιστικού AfD στη Σαξονία Άνχαλτ, με ποσοστό που αγγίζει το 45%, και συντρίβει εκλογικά το CDU (Χριστιανοδημοκράτες) αλλά και τα άλλα αστικά κόμματα, εγκαινιάζει μια νέα φάση εξελίξεων στη μεγαλύτερη καπιταλιστική οικονομία της Ευρώπης. Η εξέλιξη αυτή δεν ήρθε ως κεραυνός εν αιθρία. Ήταν αποτέλεσμα μιας πορείας που έχει δρομολογηθεί εδώ και πάρα πολύ καιρό και επιβεβαιώνει εκείνη την ανάλυση που θέλει το φαινόμενο της νέας ακροδεξιάς να αναδύεται μέσα από τα ίδια σπλάχνα από τα οποία γεννήθηκε ο ιστορικός φασισμός και ο εθνικοσοσιαλισμός. Ο φασισμός μπορεί…

Read More

Volker Weiderman | Οστάνδη, 1936: Στέφαν Τσβάιχ και Γιόζεφ Ροτ – Το καλοκαίρι πριν από το σκότος

Ένα βιβλίο που αποτελεί σταθμό για τις αναζητήσεις του εγχειρήματός μας και το προτείνουμε ανεπιφύλακτα για τις καλοκαιρινές αναγνώσεις σας. Στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άγρα σε μετάφραση Μ. Αγγελίδου. «Ο Τσβάιχ και ο Ροτ είναι σαν να έχουν φτιαχτεί ο ένας για τον άλλο. Δυο άνδρες που πέφτουν και οι δυο, αλλά κρατούν τα χέρια τους για καιρό.» Μια σύντομη περιγραφή του βιβλίου: Οστάνδη, 1936. Η Ευρώπη βρίσκεται ήδη κάτω από τη σκιά μιας ολοκληρωτικής καταστροφής που δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί με τον πόλεμο που έρχεται. Η ναζιστική…

Read More

Karl Gorath | Από το Άουσβιτς στα κελιά της δημοκρατίας

Σαν σήμερα, στις 11 Ιουνίου 1943, ο Karl Gorath, ένας νεαρός Γερμανός νοσοκόμος και ομοφυλόφιλος άνδρας, μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο εξόντωσης και συγκέντρωσης του Άουσβιτς. Η ζωή του αποτελεί μια από τις πιο τραγικές μαρτυρίες για τη συνέχεια της καταπίεσης απέναντι στους ομοφυλόφιλους όχι μόνο υπό το ναζιστικό καθεστώς, αλλά και μετά την κατάρρευσή του. Ο Gorath γεννήθηκε το 1921 στη Γερμανία. Το 1939, σε ηλικία μόλις 18 ετών, καταδικάστηκε με βάση το διαβόητο άρθρο 175 του γερμανικού ποινικού κώδικα, το οποίο ποινικοποιούσε τις σεξουαλικές σχέσεις μεταξύ ανδρών. Αν και το…

Read More

Αναγνώσεις | Το πρώτο Ανατομείο στην κατοχική Θεσσαλονίκη – Θραύσματα Εβραϊκής μνήμης

Γράφει ο Νίκος Αναστασόπουλος* Δείτε επίσης και την διαδικτυακή εκδήλωση του Shades με τον Νίκο Αναστασόπουλο με αφορμή την έκδοση του βιβλίου Θα προσπαθήσουμε να θέσουμε μια μικρή ψηφίδα στο παλίμψηστο της ιστορίας της σύγχρονης Θεσσαλονίκης, ιχνηλατώντας την ιστορία της ίδρυσης και λειτουργίας του πρώτου Ανατομείου στην κατοχική Θεσσαλονίκη, η οποία συνυφαίνεται με τη ζοφερή ιστορία της καταστροφής του εβραϊκού νεκροταφείου και τον εκτοπισμό της Εβραϊκής Κοινότητας Θεσσαλονίκης. Η ιστορία της πόλης δεν θα διαφοροποιούνταν από την κατοχική ιστορία οποιουδήποτε άλλου ελληνικού αστικού κέντρου αν το 1/5 του πληθυσμού της…

Read More

Με αφορμή την επέτειο της γέννησης του Thomas Mann

Σαν χθες, στις 6 Ιουνίου 1875, γεννιέται στο Λύμπεκ ο Thomas Mann, ένας από τους σημαντικότερους (αν όχι ο σημαντικότερος)  λογοτέχνες του 20ού αιώνα και μια από τις πιο σύνθετες μορφές της ευρωπαϊκής αστικής διανόησης. Συγγραφέας των Μπούντενμπροκ, του Θανάτου στη Βενετία, του Μαγικού Βουνού και του Δόκτωρ Φάουστους, ο Μαν δεν ήταν απλώς ένας μεγάλος λογοτέχνης. Το έργο του συνιστά μια διαρκή ανατομία της κρίσης του ευρωπαϊκού αστικού πολιτισμού, της παρακμής της φιλελεύθερης αστικής τάξης και των αντιφάσεων που διαπερνούσαν τη γερμανική και ευρωπαϊκή νεωτερικότητα. Από μια σκοπιά που…

Read More

6 Μαΐου 1933 | ΟΙ ναζιστές εισβάλουν στο Ινστιτούτο σεξολογίας του Βερολίνου

Σαν σήμερα, στις 6 Μαΐου 1933, μέλη της ναζιστικής Γερμανικής Φοιτητικής Ένωσης εισέβαλαν στο Ινστιτούτο Σεξολογίας (Institut für Sexualwissenschaft) στο Βερολίνο. Το Ινστιτούτο, το οποίο διηύθυνε ο εβραϊκής καταγωγής γιατρός και σεξολόγος Magnus Hirschfeld , υπήρξε μία από τις σημαντικότερες πρωτοπορίες χειραφέτησης του 20ού αιώνα. Από τα τέλη ήδη του 19ου αιώνα, ο Χίρσφελντ είχε αφιερωθεί στον αγώνα ενάντια στην ποινικοποίηση της ομοφυλοφιλίας, ενάντια στον κοινωνικό στιγματισμό και στην πατριαρχική καταπίεση, ιδρύοντας το 1897 την Επιστημονική Ανθρωπιστική Επιτροπή, την πρώτη οργάνωση υπεράσπισης των δικαιωμάτων των ομοφυλόφιλων στην ιστορία. Το Ινστιτούτο,…

Read More

Στη μνήμη που θα μείνει για πάντα ζωντανή: Ένα σημείωμα για τον Georg Elser

Σαν σήμερα (9 Απριλίου 1945)  εκτελέστηκε ο κομμουνιστής Georg Elser στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Dachau  Κείμενο του bC Ο Georg Elser (4 Ιανουαρίου 1903 – 9 Απριλίου 1945) δεν ήταν «ήρωας» με την αστική έννοια, ούτε προϊόν κάποιου μηχανισμού αντίστασης. Ήταν ένας απλός εργάτης, ξυλουργός που, μέσα από την ίδια της εμπειρίας της ζωής του, έφτασε στο σημείο να αναλάβει μόνος του την ευθύνη της ιστορίας. Το 1939, σε μια περίοδο όπου το καθεστώς του Adolf Hitler φαινόταν ακλόνητο, σχεδίασε και υλοποίησε μια από τις πιο τολμηρές πράξεις αντιφασιστικής βίας…

Read More

Απολογισμός του Κύκλου Μελέτης για τον Ιστορικό Φασισμό και τη Νέα Ακροδεξιά

Απολογισμός του Κύκλου Μελέτης για τον Ιστορικό Φασισμό και τη Νέα Ακροδεξιά Κυριακή 15 Μαρτίου 2026 και ώρα 6μμ Για συμμετοχή στην συνάντηση στείλτε μας στο shades-aufbau@proton.me Σύντομη περιγραφή της συνάντησης Η πρωτοβουλία Shades Aufbau άνοιξε τη συζήτηση τη νέα χρονιά με έναν νέο κύκλο μελέτης αφιερωμένο στον ιστορικό φασισμό και στο φαινόμενο της νέας ακροδεξιάς — μιας ακροδεξιάς που αναδύθηκε μέσα από τα συντρίμμια του φασισμού μετά το 1945 και επανεμφανίζεται σήμερα υπό νέες μορφές. Στον κύκλο αυτό συζητήθηκαν δύο ιστορικά κείμενα που έχουν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη μαρξιστική…

Read More

Herbert Marcuze | Λόγος και Επανάσταση (αποσπάσματα)

Αποσπάσματα από το βιβλίο του Χέρμπερτ Μαρκούζε “Λόγος και Επανάσταση” που στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ύψιλον. Η αρχική δημοσίευση έγινε εδώ  Ένα μικρό διευκρινιστικό σημείωμα  Τα αποσπάσματα του Μαρκούζε που παρουσιάζονται παρακάτω επιχειρούν μια ιστορική ανάγνωση του φαινομένου της επανάστασης, αλλά και μια επανεξέταση της σχέσης ανάμεσα στον Λόγο ως κριτική κατηγορία και στις αντικειμενικές υλικές αντιφάσεις της κοινωνίας. Στο πλαίσιο της διαλεκτικής παράδοσης, ο Μαρκούζε αναδεικνύει πως ο Λόγος δεν αποτελεί ένα ουδέτερο εργαλείο για την περιγραφή της πραγματικότητας, αλλά κινητήρια δύναμη για την ανατροπή της υπάρχουσας…

Read More