7 Θέσεις για την ελληνική επανάσταση του 1821 και ένα παλιότερο παράρτημα.

7 Θέσεις και ένα παράρτημα που, αν και συμπυκνώνει τη συζήτηση του εγχειρήματος όλα αυτά τα χρόνια, παραμένει ωστόσο ένα ανοιχτό πλαίσιο προς περαιτέρω διαμόρφωση. Μαζί με τις 9 Θέσεις για την Εθνική Ιδεολογία, το παρόν κείμενο συνιστά μια πρόταση διαλόγου. [1] Η εθνική μυθολογία που βρίσκει έδαφος γύρω από το 1821 δεν είναι απλώς ένα σύνολο ιδεολογικών αφηγήσεων με θέμα το παρελθόν του αστικού κράτους, αλλά μια ενεργή ιδεολογική διάταξη που μεσολαβεί τη σχέση της σύγχρονης καπιταλιστικής κοινωνίας με τις ιστορικές της συνθήκες. Η Ελληνική Αστική Επανάσταση δεν είναι…

Read More

Theodor W Adorno | για την διαλεκτική

Ένα μικρό απόσπασμα από το έργο του Αντόρνο “Μινιμα Μοράλια” για την διαλεκτική, αφορισμός 45 Ένα μικρό σημείωμα σχετικά με το Minima Moralia Το Minima Moralia του Τέοντορ Β. Αντόρνο συνιστά μια θραυσματική διαλεκτική της καθημερινότητας, ένα φιλοσοφικό αρχείο αφορισμών, πολλές φορές με έντονο λογοτεχνικό άρωμα, όπου η ηθική, η αισθητική και η κοινωνική κριτική συμπλέκονται σε ένα αρνητικό γνωσιολογικό πεδίο. Πρόκειται για ένα έργο στο οποίο η υποκειμενική εμπειρία της ιστορικής καταστροφής, του φασισμού, της εξορίας, της καθολικής εμπορευματοποίησης που έφερε η μαζική κοινωνία, μετασχηματίζεται σε κριτικό εργαλείο αποδιάρθρωσης…

Read More

Theodor Adorno & Max Horkeimer | Προς ένα νέο μανιφέστο;

Εισαγωγικό σημείωμα του Shades  Το «Προς ένα νέο μανιφέστο» (Towards a New Manifesto) των Τέοντορ Β. Αντόρνο και Μαξ Χόρκχαϊμερ γράφτηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1950, πιθανότατα γύρω στο 1950–1951, σε μια περίοδο βαθιάς πολιτικής και θεωρητικής κρίσης για την ευρωπαϊκή και διεθνή Αριστερά. Ωστόσο, το κείμενο δεν δημοσιεύτηκε τότε ως το επίσημο μανιφέστο της «Σχολής της Φρανκφούρτης» και παρέμεινε για χρόνια ημιτελές. Τελικά κυκλοφόρησε μεταγενέστερα ως ιστορικό και θεωρητικό τεκμήριο της Κριτικής Θεωρίας. Το κείμενο «Προς ένα νέο μανιφέστο» αποτελεί μια συμπυκνωμένη, αιχμηρή παρέμβαση της Κριτικής Θεωρίας απέναντι…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #76» Η Σφαγή των Εβραίων στο Βραχώρι το 1821

Το παρόν κείμενο του Νίκου Ιωάννου δημοσιεύτηκε στη Βαβυλωνία  και το αναδημοσιεύουμε  εδώ για αρχειακούς λόγους. Η Αιτωλία και η Ακαρνανία, το Κάρλελι δηλαδή όπως λεγόταν κάποτε, άργησε να κινηθεί σε σχέση με την εξέγερση του 1821. Πρώτη εξεγερσιακή ενέργεια θεωρήθηκε η επίθεση του οπλαρχηγού Μακρή στην τουρκική συνοδεία που μετέφερε τον ετήσιο φόρο από το Μεσολόγγι στη Ναύπακτο και από εκεί στην Κωνσταντινούπολη. Ο Μακρής σκότωσε τους Τούρκους και άρπαξε τα χρήματα, βάζοντας έτσι το σπίρτο για τη φωτιά που λίγο μετά θα ακολουθούσε.[1] Από τη μέρα της 5ης Μαρτίου…

Read More

Σημειώσεις πάνω στην ανάδυση του καπιταλισμού στην Ανατολική Μεσόγειο

Γράφουν οι becoming minority  Στο Αμάλφι, στην Πίζα, στη Γένοβα, στη Βενετία, δηλαδή στις μεγάλες εμπορικές πόλεις-κράτη της ανατολικής Μεσογείου του ενδέκατου αιώνα, αρχίζει και σπάει η σιωπή των προκαπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής, αρχίζει και μπαίνει σε ρυθμό η μηχανή που τιτιβίζει. Το θαλάσσιο εμπόριο ενοποιεί την Μεσόγειο, το αραβικό quirad και η ιταλική commenda πλάθουν μια πρώιμη μορφή μισθωτής εργασίας, σχηματίζουν μια νόθα αστική τάξη και μια νόθα προλεταριακή, η μανιφακτουρική κρατική δραστηριότητα της Βενετίας στα μέσα του δεκάτου τέταρτου αιώνα, σφραγίζει και αποκρυσταλλώνει την μισθωτή εργασία ̇ πέραν της…

Read More

David Whitehouse | Η Καταγωγή της Αστυνομίας

Προλογικό σημείωμα Πολλά ακούστηκαν και γράφτηκαν τον τελευταίο καιρό για την αστυνομία και τον ρόλο της, με αφορμή τις αναταραχές που μαίνονται στις ΗΠΑ και τους στόχους τους, ή το μέχρι που θα πρέπει να το φτάσουν οι εξεγερμένοι. Η είδηση ότι, στη Μινεάπολη μέλη του δημοτικού συμβουλίου υπόσχονται την κατάργηση του αστυνομικού τμήματος και την εύρεση ενός άλλου τρόπου… διατήρησης της δημόσιας ασφάλειας και τάξης (ένα άλλο σώμα ασφαλείας δηλαδή, ή ίσως ένα είδος αυτό-αστυνόμευσης;), χαιρετίζεται από διάφορους ως ένα μεγάλο βήμα. Άλλοι, επιμένουν να εγκλωβίζονται στην οπτική του…

Read More

Karl Marx | Η μέθοδος της πολιτικής οικονομίας

Όταν εξετάζουμε μία συγκεκριμένη χώρα από τη σκοπιά της πολιτικής οικονομίας, τότε ξεκινάμε με τον πληθυσμό της, τη διαίρεση της σε τάξεις, σε πόλη, ύπαιθρο, θάλασσα, τους διαφορετικούς κλάδους της παραγωγής, τις εξαγωγές και τις εισαγωγές, την ετήσια παραγωγή και κατανάλωση, τις εμπορευματικές τιμές κλπ. Το σωστό φαίνεται να είναι να ξεκινάμε με το πραγματικό και συγκεκριμένο, με τις πραγματικές προϋποθέσεις, στην οικονομία, π.χ., με τον πληθυσμό ο οποίος αποτελεί τη βάση και το υποκείμενο της όλης πράξης της κοινωνικής παραγωγής. Ωστόσο, με μια προσεκτικότερη εξέταση αυτό αποδεικνύεται λάθος. Ο…

Read More

Friedrich pollock | ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ Οι δυνατότητες και οι περιορισμοί του [πρώτο μέρος]

Το παρόν δοκίμιο του Φρίντριχ Πόλοκ, το οποίο πρωτοδημοσιεύτηκε στο «Studies in Philosophy and Social Sciences» το 1941, είναι ίσως η πιο ολοκληρωμένη πραγμάτευση ενός μοντέλου κρατικά διευθυνόμενου καπιταλισμού. Ο συγγραφέας του, οικονομολόγος και μέλος του Ινστιτούτου Κοινωνικών Ερευνών της Φρανκφούρτης, ο οποίος μελέτησε ήδη από τη δεκαετία του 1930 τις επιπτώσεις της σχεδιοποιημένης οικονομίας στη Σοβιετική Ένωση, είναι ένας από τους πιο διεισδυτικούς αναλυτές των μορφών κεντρικής οικονομικής ρύθμισης και των κινδύνων που αυτές συνεπιφέρουν. Παρά την ανυποχώρητα αντικρατική θεώρηση που βρίσκουμε σε άλλα κείμενα των μελών του Ινστιτούτου…

Read More

Karl Marx | Οι απεργίες και οι εργατικές ενώσεις

Είναι το τελευταίο κεφάλαιο του έργου του Μαρξ, «Αθλιότητα της φιλοσοφίας», που ασκεί κριτική στον Προυντόν. Εδώ κριτικάρει την άποψη ότι η πάλη για αύξηση των μισθών οδηγεί νομοτελειακά στη γενική ανατίμηση των εμπορευμάτων, άποψη που καλούσε τους εργάτες να μην παλεύουν για αύξηση μισθών. Αποκαλύπτει το λαθεμένο της άποψης, μέσα από τη σχέση μισθών – κερδών, εδώ βρίσκεται η ουσία της εκμετάλλευσης. Αναφέρεται στην επίδραση που έχει η αλλαγή της οργανικής σύνθεσης του κεφαλαίου στις τιμές των εμπορευμάτων, ενώ ταυτόχρονα αποκαλύπτει τους παράγοντες που επιδρούν στην πτώση του ποσοστού…

Read More

Friedrich Engels | Ουτοπικός και επιστημονικός σοσιαλισμός

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο σύγχρονος σοσιαλισμός, σύμφωνα με το περιεχόμενό του, ορίζεται βασικά και κύρια σαν το προϊόν της συνειδητοποίησης, αφενός των ταξικών αντιθέσεων που κυριαρχούν στη σύγχρονη κοινωνία ανάμεσα σε έχοντες και κατέχοντες, καπιταλιστές και μισθωτούς εργάτες, αφετέρου της αναρχίας που επικρατεί στην παραγωγή. Στη θεωρητική του μορφή, όμως, παρουσιάζεται κυρίως σαν η πιο αναπτυγμένη και η φαινομενικά πιο συνεπής συνέχιση των αρχών που διακήρυξαν οι μεγάλοι Γάλλοι διαφωτιστές του 18ου αιώνα. Όπως κάθε καινούργια θεωρία, έπρεπε πρώτα να συνδεθεί με το υλικό της διανόησης που υπήρχε από πριν, όσο…

Read More