Ο Λούντβιχ Φόυερμπαχ (Ludwig Feuerbach, 1804–1872) ήταν Γερμανός φιλόσοφος και μία από τις σημαντικότερες μορφές της νεοεγελιανής φιλοσοφίας. Σπούδασε αρχικά θεολογία, αλλά γρήγορα στράφηκε στη φιλοσοφία υπό την επίδραση του Χέγκελ. Σταδιακά απομακρύνθηκε από τον ιδεαλισμό και ανέπτυξε έναν «ανθρωπολογικό υλισμό», ασκώντας ριζική κριτική στη θρησκεία. Το σημαντικότερο έργο του είναι «Η ουσία του Χριστιανισμού» (1841, από εκεί είναι και το παρακάτω απόσπασμα), όπου υποστηρίζει ότι ο Θεός δεν αποτελεί υπερβατική πραγματικότητα, αλλά προβολή των ουσιωδών ανθρώπινων ιδιοτήτων. Κατά τον Φόυερμπαχ, ο άνθρωπος αποξενώνει τις δικές του δυνάμεις, τις αποδίδει…
Read MoreTag: κλασικά κείμενα
Karl Marx | Η διαφορά ανάμεσα στη δημοκρίτεια και την επικούρεια φιλοσοφία της φύσης
Η διατριβή του Karl Marx με τίτλο Η διαφορά ανάμεσα στη δημοκρίτεια και την επικούρεια φιλοσοφία της φύσης γράφτηκε το 1841 και αποτελεί το διδακτορικό του έργο, το οποίο υπέβαλε στο Πανεπιστήμιο της Ιένας. Το κείμενο αυτό ανήκει στην πρώιμη περίοδο της σκέψης του Μαρξ, όταν ακόμη κινείται στο φιλοσοφικό περιβάλλον της μεταχεγκελιανής διανόησης και του κύκλου των «Νεαρών Χεγκελιανών». Στο έργο αυτό ο Μαρξ ασχολείται με την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, συγκρίνοντας τις φυσικές θεωρίες του Δημόκριτου και του Επίκουρου. Ο Μαρξ επιχειρεί να αναδείξει τις βαθύτερες φιλοσοφικές διαφορές τους.…
Read MoreKarl Marx | Για τον Π.Ζ. Προυντόν
Το γράμμα του Καρλ Μάρξ για τον Πιερ-Ζοζέφ Προυντόν που ακολουθεί αποτελεί ένα σπάνιο ιστορικό ντοκουμέντο εντός της διαπάλης του 19ου αιώνα γύρω από τη θεωρία, την πολιτική οικονομία και τις δυνατότητες ριζικής κοινωνικής αλλαγής. Στην καρδιά αυτής της αντιπαράθεσης βρίσκεται η κριτική του Μάρξ στις ιδέες του Προυντόν, οι οποίες —παρά τον ριζοσπαστισμό τους ενάντια στην αστική ιδιοκτησία— παραμένουν, με τον τρόπο τους, δέσμιες ενός μικροαστικού ορίζοντα και μιας μεταρρυθμιστικής αντιμετώπισης της καπιταλιστικής κοινωνίας. Το κείμενο αυτό, γραμμένο το 1865, φωτίζει τις θεωρητικές διαφορές ανάμεσα σε δύο από τους…
Read MoreRosa Luxemburg | Τι ζητάει ο Σπάρτακος
Εισαγωγικό σημείωμα Με μια στοιχειώδη περιήγηση στο ελληνόφωνο διαδίκτυο διαπιστώνει κανείς ότι η Γερμανική προλεταριακή επανάσταση του 1918–1919 παραμένει σε μεγάλο βαθμό αόρατη, τόσο ως ιστορικό γεγονός όσο και ως θεωρητικό πρόβλημα. Ακόμη περισσότερο, οι πολιτικές συγκρούσεις, οι προγραμματικές αντιπαραθέσεις και οι μορφές οργάνωσης που αναδύθηκαν σε εκείνη τη συγκυρία σπανίως αποτελούν αντικείμενο συστηματικής συζήτησης, σε αντίθεση με την κανονικοποιημένη και συχνά μουσειοποιημένη αναφορά στην Οκτωβριανή Επανάσταση. Η αποσιώπηση αυτή δεν είναι ουδέτερη: αντανακλά έναν ευρύτερο τρόπο πρόσληψης της επαναστατικής ιστορίας που τείνει να αποσπά τα γεγονότα από τις υλικές…
Read MoreΚύκλος Μελέτης πάνω στον Ιστορικό Φασισμό και την Νέα Ακροδεξιά: Κλάρα Τσέτκιν «Η Πάλη Ενάντια στον Φασισμό»
Κύκλος Μελέτης πάνω στον Ιστορικό Φασισμό και την Νέα Ακροδεξιά Πρώτη Διαδικτυακή Συνάντηση: Συζήτηση με αφορμή το κείμενο της Κλάρα Τσέτκιν «Η Πάλη Ενάντια στον Φασισμό» Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026, 6μμ Για αποστολή του κειμένου και του διαδικτυακού συνδέσμου της συζήτησης στείλτε μας στο shades-aufbau@proton.me Σύντομη Περιγραφή: Η πρωτοβουλία Shades Aufbau συνεχίζει τη συζήτηση με έναν νέο κύκλο μελέτης, αφιερωμένο στον Ιστορικό Φασισμό και το φαινόμενο της Νέας Ακροδεξιάς — αυτής που αναδύθηκε από τα συντρίμμια του φασισμού μετά το 1945 και επανεμφανίζεται σήμερα σε νέες μορφές. Στον κύκλο αυτό…
Read MoreAntonio Gramsi | Συνδικαλισμός και Συμβούλια
Πηγή – Μετάφραση: http://paranagnostis.blogspot.com Μήπως είμαστε συνδικαλιστές; Μήπως το κίνημα των τομεακών επιτρόπωνii που ξεκίνησε από το Τορίνο δεν είναι παρά η νιοστή τοπική ενσάρκωση της συνδικαλιστικής θεωρίας; Μήπως αλήθεια αυτό το κίνημα δεν είναι παρά ο μικρός πρόδρομος στρόβιλος των καταστροφών του συνδικαλιστικού κυκλώνα εγχώριας παραγωγής· εκείνο το σύμφυρμα από δημαγωγία , από στομφώδη ψευτοεπαναστατική λογοκοπία, από πνεύμα απειθαρχίας και ανευθυνότητας από μανιακή αγκιτάτσια κάποιων ατόμων, περιορισμένης ευφυίας, με γλώσσα ροδάνι και λίγο μυαλό, που μέχρι τώρα δεν κατάφεραν παρά να λεηλατήσουν περιστασιακά τη θέληση των μαζών· αυτό το σύμφυρμα που…
Read MoreKarl Marx | Εγκώμιο του εγκλήματος
«Ο φιλόσοφος παράγει ιδέες, ο ποιητής ποιήματα, ο πάστορας κηρύγματα, και ούτω καθεξής. Ο εγκληματίας παράγει εγκλήματα. Αν προσέξουμε καλύτερα πώς σχετίζεται αυτός ο τελευταίος κλάδος παραγωγής με το κοινωνικό σύνολο, θ’ απαλλαγούμε από πολλές προκαταλήψεις. Ο εγκληματίας δεν παράγει μόνο εγκλήματα, αλλά και ποινικό δίκαιο και τον καθηγητή που διδάσκει ποινικό δίκαιο και, συνάμα, το αναπόφευκτο σύγγραμα με το οποίο ο ίδιος καθηγητής ρίχνει στην αγορά τις παραδόσεις του εν είδει “εμπορεύματος”. Έτσι πολλαπλασιάζεται ο εθνικός πλούτος, για να μην αναφέρουμε την ατομική απόλαυση που παρέχει το χειρόγραφο του…
Read MoreΚαρλ Μαρξ | Η δύναμη του χρήματος
Η δύναμη του χρήματος του Καρλ Μαρξ Αν τα ανθρώπινα αισθήματα, πάθη, κλπ., δεν είναι απλά ανθρωπολογικά φαινόμενα με τη (στενότερη) έννοια, αλλά πραγματική οντολογική επιβεβαίωση της ύπαρξης (της φύσης), κι αν επιβεβαιώνονται πραγματικά μόνο επειδή το αντικείμενό τους υπάρχει γι’ αυτά ως αισθητό αντικείμενο, τότε είναι σαφές πως: Σε καμιά περίπτωση δεν έχουν απλά και μόνον έναν τρόπο επιβεβαίωσης, αλλά κατά μείζονα λόγο ο διακριτός χαρακτήρας της ύπαρξής τους, της ζωής τους, συνίσταται στον διακριτό τρόπο της επιβεβαίωσής τους. Ο τρόπος με τον οποίο το αντικείμενο υπάρχει γι’ αυτά είναι ο ιδιαίτερος τρόπος ικανοποίησής τους. Σε…
Read MoreKarl Marx | Κριτική του προγράμματος της Γκότα
Κριτική του προγράμματος της Γκότα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος του Φρίντριχ Ένγκελς Καρλ Μαρξ: Γράμμα στον Μπράκε Καρλ Μαρξ: Παρατηρήσεις στο πρόγραμμα του Γερμανικού Εργατικού Κόμματος Φρίντριχ Ένγκελς: Γράμμα στον Μπέμπελ Φρίντριχ Ένγκελς: Γράμμα στον Κάουτσκι Πρόλογος του Φρίντριχ Ένγκελς1 Το χειρόγραφο που δημοσιεύεται εδώ -το συνοδευτικό γράμμα προς τον Μπράκε, καθώς και η κριτική του σχεδίου προγράμματος- στάλθηκε το 1875, λίγο πριν από το ενωτικό συνέδριο της Γκότα [2], στον Μπράκε, για να το δείξει και στους Γκάιμπ, Αουερ, Μπέμπελ και Λίμπκνεχτ και να το επιστρέψει ύστερα στον Μαρξ. Μια που…
Read MoreKarl Marx | Κριτικές Περιθωριακές Σημειώσεις για το Άρθρο: «Ο Βασιλιάς της Πρωσίας και η Κοινωνική Μεταρρύθμιση. Από έναν Πρώσο»
Μετάφραση και πρώτη δημοσίευση: alerta communista Το παρακάτω άρθρο του Μαρξ δημοσιεύτηκε σε δύο μέρη στην εφημερίδα B! [Εμπρός!], φύλλα 63 & 64, 7 & 10 Αυγούστου του 1844 αντίστοιχα. Η γερμανόφωνη αυτή εφημερίδα εκδιδόταν στο Παρίσι από τον Ιανουάριο έως τον Δεκέμβριο του 1844, δύο φόρες κάθε εβδομάδα σε περίπου χίλια αντίτυπα, και θεωρούνταν η ριζοσπαστικότερη της επόχης της. Μεταξύ άλλων, για την εφημερίδα αρθρογραφούσαν ο Μαρξ, ο Ένγκελς, ο Μπακούνιν κι ο Ρούγκε. Το παρόν άρθρο είναι το πρώτο του Μαρξ που δημοσιεύτηκε στην εν λόγω εφημερίδα. Τον…
Read More