Αναγνώσεις | Το πρώτο Ανατομείο στην κατοχική Θεσσαλονίκη – Θραύσματα Εβραϊκής μνήμης

Γράφει ο Νίκος Αναστασόπουλος* Δείτε επίσης και την διαδικτυακή εκδήλωση του Shades με τον Νίκο Αναστασόπουλο με αφορμή την έκδοση του βιβλίου Θα προσπαθήσουμε να θέσουμε μια μικρή ψηφίδα στο παλίμψηστο της ιστορίας της σύγχρονης Θεσσαλονίκης, ιχνηλατώντας την ιστορία της ίδρυσης και λειτουργίας του πρώτου Ανατομείου στην κατοχική Θεσσαλονίκη, η οποία συνυφαίνεται με τη ζοφερή ιστορία της καταστροφής του εβραϊκού νεκροταφείου και τον εκτοπισμό της Εβραϊκής Κοινότητας Θεσσαλονίκης. Η ιστορία της πόλης δεν θα διαφοροποιούνταν από την κατοχική ιστορία οποιουδήποτε άλλου ελληνικού αστικού κέντρου αν το 1/5 του πληθυσμού της…

Read More

Αναγνώσεις: Joseph Roth | Η κρύπτη των Καπουτσίνων

 Η «Κρύπτη των Καπουτσίνων» του Joseph Roth είναι ένα από τα πιο ώριμα και μελαγχολικά έργα του, ένα μυθιστόρημα βαθιά εμποτισμένο από την εμπειρία της ιστορικής κατάρρευσης που έφερε ο πόλεμος. Το έγραψε το 1938, ενώ ο συγγραφέας βρισκόταν ήδη στην Ολλανδία, αυτοεξόριστος, αφού τα ναζιστικά στρατεύματα είχαν ήδη εισβάλλει στην Βιέννη. Το μυθιστόρημα αυτό, αποτελεί κατά κάποιο τρόπο, συνέχεια του γνωστότερου ίσως μυθιστορήματος του, Το εμβατήριο Ραντέτσκυ, αφού ήρωας του έργου είναι και εδώ, ένα μέλος της ευρύτερης οικογένειας των φον Τρόττα. Μέσα από τη ζωή του Φραντς Φέρντιναντ…

Read More

Αναγνώσεις: Άμοζ Όζ «Ιστορία αγάπης και σκότους»

Γράφει ο Benjamin Conti Φέτος το καλοκαίρι διάβασα για πρώτη φορά το Ιστορία Αγάπης και Σκότους. Το βιβλίο αυτό του Άμοζ Οζ είναι ένα αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα, στο οποίο, μέσα από την προσωπική ζωή του συγγραφέα και τα γεγονότα που τη σημάδεψαν — όπως, για παράδειγμα, η αυτοκτονία της μητέρας του — ξετυλίγεται η ιστορία των συνθηκών ζωής των Εβραίων στην περιοχή της Παλαιστίνης. Χαρακτηριστική είναι η φράση του Οζ από το βιβλίο: «Κάποτε έλεγαν: “Εβραίοι έξω από την Ευρώπη, στην Παλαιστίνη”. Τώρα λένε: “Έξω από την Παλαιστίνη”». Ιδιαίτερη σημασία έχει…

Read More

Αναγνώσεις: «Οι πρωτοπόρες της γυναικείας απελευθέρωσης»

Δημοσιεύτηκε στα αγγλικά στην ιστοσελίδα της Workers Liberty Η Haymarket Press δημοσίευσε πρόσφατα μια συλλογή κειμένων της Nancy Holmstrom (μακροχρόνιας συνεργάτιδας των αμερικανικών σοσιαλιστικών περιοδικών του “Τρίτου Στρατοπέδου” New Politics και Against The Current), με τίτλο From a Marxist-Feminist Point of View. Εδώ αναδημοσιεύουμε την κριτική της Holmstrom για μια μεγάλη ιστορική μελέτη του Hal Draper σχετικά με τον πρώιμο φεμινισμό και τον σοσιαλισμό. Ο Hal Draper (1914–1990) υπήρξε ταυτόχρονα δεινός πολεμικός συγγραφέας και βαθύς γνώστης του μαρξισμού και της σοσιαλιστικής ιστορίας, συχνά συνδυάζοντας αυτά τα χαρίσματα σε σαρωτικές κριτικές…

Read More

Αναγνώσεις | Δημήτρης Χατζής «Το Τέλος της Μικρή μας πόλης» Διήγημα: «Ο Σιούλας ο Ταμπάκος»

Δημήτρης Χατζής “Το τέλος της Μικρής μας πόλης” Ο Δημήτρης Χατζής είναι ένας από τους αγαπημένους μας ελληνόφωνους λογοτέχνες και η συγκεκριμένη συλλογή, ίσως η κορυφαία στιγμή στο έργο του. Σχετικά με το έργο του αυτό, θα επανέλθουμε με νέες δημοσιεύσεις.. Αν πρέπει να περιγράψουμε με ένα τρόπο «Το Τέλος της μικρής μας πόλης», θα πρέπει να πούμε ότι τα διηγήματα αυτά, δεν περιορίζονται μονάχα σε μια «λογοτεχνική» αφηγηματική απεικόνιση της ελληνικής επαρχίας, αλλά αποτελούν μια εξαιρετικά εύστοχη καταγραφή της πορείας της ταξικής πάλης και των ιστορικών ανακατατάξεων στην Ελλάδα…

Read More

Προσφυγιά και Χριστούγεννα, ένας αιώνας πριν, στο Ρέθυμνο

«…Μας έβαλαν στη γραμμή για να πάρουμε φαγητό. Ύστερα είπαν να βγάλουν μια φωτογραφία. Φαίνεται πως εδώ πριν να φάνε βγάζουν φωτογραφίες. Καθίσαμε χάμω και τριγύρω μας όλοι, οι κυρίες, οι άλλοι. Εγώ κρατούσα ένα πήλινο πιάτο και περίμενα όρθια να μου βάλει η κυρία το ρύζι. Αλλά η κουτάλα δεν άδειαζε. Φοβόμουνα να σηκώσω τα μάτια μου. Όμως είδα πως η κυρία με την κουτάλα κοίταζε μπροστά της. Γύρισα τρομαγμένη και βλέπω ένα κουτί πάνω σε τρίποδα κι έναν άνθρωπο που έστεκε πίσω του. Η κυρία τον κοίταζε και…

Read More

Αντόνιο Γκράμσι | Μισώ την πρωτοχρονιά

  Κάθε πρωί, καθώς ξυπνώ άλλη μια φορά κάτω από το πέπλο του ουρανού, νιώθω πως για μένα είναι πρωτοχρονιά. Γι΄ αυτό μισώ τις πρωτοχρονιές  με καθορισμένη ημερομηνία, που μετατρέπουν τη ζωή και το ανθρώπινο πνεύμα σε μια εμπορική επιχείρηση, με τον ωραίο τους απολογισμό, με τον ισολογισμό τους και την πρόβλεψη για το νέο διαχειριστικό έτος. Ακυρώνουν την αίσθηση της συνέχειας της ζωής και του πνεύματος. Καταλήγει κανείς να πιστεύει πραγματικά ότι μεταξύ των ετών υπάρχει συνέχεια, κι ότι ξεκινά μια νέα ιστορία, και βάζει κανείς στόχους, και μετανιώνει…

Read More