Η διατριβή του Karl Marx με τίτλο Η διαφορά ανάμεσα στη δημοκρίτεια και την επικούρεια φιλοσοφία της φύσης γράφτηκε το 1841 και αποτελεί το διδακτορικό του έργο, το οποίο υπέβαλε στο Πανεπιστήμιο της Ιένας. Το κείμενο αυτό ανήκει στην πρώιμη περίοδο της σκέψης του Μαρξ, όταν ακόμη κινείται στο φιλοσοφικό περιβάλλον της μεταχεγκελιανής διανόησης και του κύκλου των «Νεαρών Χεγκελιανών». Στο έργο αυτό ο Μαρξ ασχολείται με την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, συγκρίνοντας τις φυσικές θεωρίες του Δημόκριτου και του Επίκουρου. Ο Μαρξ επιχειρεί να αναδείξει τις βαθύτερες φιλοσοφικές διαφορές τους.…
Read MoreTag: κείμενα του Karl Marx
Karl Marx | Για τον Π.Ζ. Προυντόν
Το γράμμα του Καρλ Μάρξ για τον Πιερ-Ζοζέφ Προυντόν που ακολουθεί αποτελεί ένα σπάνιο ιστορικό ντοκουμέντο εντός της διαπάλης του 19ου αιώνα γύρω από τη θεωρία, την πολιτική οικονομία και τις δυνατότητες ριζικής κοινωνικής αλλαγής. Στην καρδιά αυτής της αντιπαράθεσης βρίσκεται η κριτική του Μάρξ στις ιδέες του Προυντόν, οι οποίες —παρά τον ριζοσπαστισμό τους ενάντια στην αστική ιδιοκτησία— παραμένουν, με τον τρόπο τους, δέσμιες ενός μικροαστικού ορίζοντα και μιας μεταρρυθμιστικής αντιμετώπισης της καπιταλιστικής κοινωνίας. Το κείμενο αυτό, γραμμένο το 1865, φωτίζει τις θεωρητικές διαφορές ανάμεσα σε δύο από τους…
Read MoreΟ Μαρξ Υπερασπιστής του Ρικάρντο εναντίον των Ηθικολόγων
Το παρακάτω απόσπασμα του Μαρξ προέρχεται από τις Θεωρίες για την Υπεραξία, τόμος Β, εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, 1982, σελ. 134-135. Ο Ρικάρντο θεωρεί τον κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής τον πιο επωφελή για την παραγωγή γενικά, τον πιο επωφελή για την παραγωγή του πλούτου και έχει δίκιο για την εποχή του. Θέλει την παραγωγή για την παραγωγή, και αυτό είναι σωστό. Αν ήθελε κανείς να ισχυριστεί, όπως το έχουν κάνει συναισθηματικοί αντίπαλοι του Ρικάρντο, ότι η παραγωγή σαν τέτοια δεν είναι ο σκοπός, τότε ξεχνάει ότι η παραγωγή για την παραγωγή δεν…
Read MoreKarl Marx | Το έγκλημα ως κλάδος παραγωγής στον Καπιταλισμό
Το κείμενο, με τον τίτλο “Παρέκβαση (Για την παραγωγική εργασία)”, βρίσκεται στο έργο του Κ.Μαρξ, Θεωρίες για της υπεραξία (τέταρτος τόμος του κεφαλαίου), τομ. 1, Σύγχρονη Εποχή, 1984, σελ. 432-434.Μετάφραση: Παναγιώτης Μαυρομάτης. Παρέκβαση (Για την παραγωγική εργασία) Ένας φιλόσοφος παράγει ιδέες, ένας ποιητής ποιήματα, ένας παπάς κηρύγματα, κλπ. Ένας εγκληματίας παράγει εγκλήματα. Όταν εξετάσει κανείς πιο λεπτομεριακά τη συνάρτηση αυτού του τελευταίου κλάδου παραγωγής με το σύνολο της κοινωνίας, τότε θ’ απαλλαγεί από πολλές προκαταλήψεις. Ο εγκληματίας δεν παράγει μόνο εγκλήματα, αλλά και ποινικό δίκαιο και μαζί του και τον…
Read MoreKarl Marx | Εγκώμιο του εγκλήματος
«Ο φιλόσοφος παράγει ιδέες, ο ποιητής ποιήματα, ο πάστορας κηρύγματα, και ούτω καθεξής. Ο εγκληματίας παράγει εγκλήματα. Αν προσέξουμε καλύτερα πώς σχετίζεται αυτός ο τελευταίος κλάδος παραγωγής με το κοινωνικό σύνολο, θ’ απαλλαγούμε από πολλές προκαταλήψεις. Ο εγκληματίας δεν παράγει μόνο εγκλήματα, αλλά και ποινικό δίκαιο και τον καθηγητή που διδάσκει ποινικό δίκαιο και, συνάμα, το αναπόφευκτο σύγγραμα με το οποίο ο ίδιος καθηγητής ρίχνει στην αγορά τις παραδόσεις του εν είδει “εμπορεύματος”. Έτσι πολλαπλασιάζεται ο εθνικός πλούτος, για να μην αναφέρουμε την ατομική απόλαυση που παρέχει το χειρόγραφο του…
Read MoreΚαρλ Μαρξ | Προσφώνηση της Κεντρικής Επιτροπής στην Ένωση των Κομμουνιστών
Λονδίνο, Μάρτης του 1850 Η κεντρική Επιτροπή προς την Ένωση Αδέλφια! Στα δυο χρόνια της επανάστασης του 1848-49 η Ένωση των Κομμουνιστών ανταποκρίθηκε διπλά στη δοκιμασία. Πρώτα, γιατί σ΄ όλα τα μέρη, τα μέλη της πήραν ενεργό μέρος στο κίνημα, γιατί στον τύπο, στα οδοφράγματα και στα πεδία της μάχης στάθηκαν στις πρώτες γραμμές της μόνης αποφασιστικής επαναστατικής τάξης, του προλεταριάτου. Η Ένωση ανταποκρίθηκε ακόμα γιατί η αντίληψή της για το κίνημα, όπως διατυπώθηκε στις εγκυκλίους των Συνεδρίων και της Κεντρικής Επιτροπής του 1847 και στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο, αποδείχτηκε η…
Read MoreKarl Marx | Τα όρια της εργάσιμης ημέρας
Δείτε επίσης: Για την εργάσιμη ημέρα Απόσπασμα από τον 1ο τόμο του Κεφαλαίου: σελ 242 – 245 Ξεκινήσαμε από την προϋπόθεση ότι η εργατική δύναμη αγοράζεται και πουλιέται στην αξία της. Η αξία της, όπως και η αξία κάθε άλλου εμπορεύματος, καθορίζεται, από το χρόνο εργασίας που απαιτείται για την παραγωγή της. Αν λοιπόν η παραγωγή των μέσων συντήρησης που χρειάζεται ο εργάτης κατά μέσον όρο την ημέρα απαιτεί 6 ώρες, πρέπει να εργάζεται κατά μέσον όρο 6 ώρες την ημέρα για να παράγει καθημερινά την εργατική του δύναμη ή…
Read MoreKarl Marx: Ο εμφύλιος πόλεμος στη Γαλλία | Σημειώσεις πάνω στη Πρώτη διακήρυξη της Διεθνούς
Οι σημειώσεις και τα αποσπάσματα παρακάτω είναι από την ομάδα μελέτης τους Shades πάνω στο κείμενο του Μαρξ που πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2021 Η πρώτη διακήρυξη του γενικού συμβουλίου της διεθνούς ένωσης εργατών (1η διεθνής) γράφτηκε από τον Μαρξ το 1870. Η διεθνής ένωση εργατών είχε παραρτήματα τότε σε ολόκληρη την ανεπτυγμένη καπιταλιστική δύση δηλαδή την Ευρώπη (Γαλλία, Αγγλία, Γερμανία, Βέλγιο, Ελβετία) και ΗΠΑ. H «Ιδρυτική διακήρυξη της Διεθνούς Ενωσης των Εργατών», το Νοέμβρη του 1864, έγραφε το εξής σημαντικό: ότι «Αν η χειραφέτηση της εργατικής τάξης απαιτεί την…
Read MoreΚ. Μαρξ & Φ. Ενγκελς | Η αρχαία δουλεία και η παγκόσμια κουλτούρα
Κείμενα για την Τέχνη* Η δουλεία ανακαλύφθηκε. Έγινε γρήγορα ή κυρίαρχη μορφή παραγωγής σ’ όλους τους λαούς που εξελίσσονταν ξεπερνώντας την παλιά κοινότητα, αλλά τελικά αποδείχτηκε βασική αιτία της παρακμής τους. Χάρη στη δουλεία ο καταμερισμός της εργασίας ανάμεσα στη γεωργία και τη βιομηχανία έφτασε σε σημαντικό επίπεδο και δημιούργησε το άνθος του αρχαίου κόσμου : τον ελληνικό πολιτισμό. Δίχως τη δουλεία δεν θα μπορούσε να υπάρξει μήτε το κράτος, μήτε η τέχνη, μήτε η επιστήμη της αρχαίας Ελλάδας· δίχως αυτήν δε θα είχε υπάρξει ποτέ η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Χωρίς…
Read MoreΚαρλ Μαρξ | Η δύναμη του χρήματος
Η δύναμη του χρήματος του Καρλ Μαρξ Αν τα ανθρώπινα αισθήματα, πάθη, κλπ., δεν είναι απλά ανθρωπολογικά φαινόμενα με τη (στενότερη) έννοια, αλλά πραγματική οντολογική επιβεβαίωση της ύπαρξης (της φύσης), κι αν επιβεβαιώνονται πραγματικά μόνο επειδή το αντικείμενό τους υπάρχει γι’ αυτά ως αισθητό αντικείμενο, τότε είναι σαφές πως: Σε καμιά περίπτωση δεν έχουν απλά και μόνον έναν τρόπο επιβεβαίωσης, αλλά κατά μείζονα λόγο ο διακριτός χαρακτήρας της ύπαρξής τους, της ζωής τους, συνίσταται στον διακριτό τρόπο της επιβεβαίωσής τους. Ο τρόπος με τον οποίο το αντικείμενο υπάρχει γι’ αυτά είναι ο ιδιαίτερος τρόπος ικανοποίησής τους. Σε…
Read More