Με αφορμή την επέτειο της γέννησης του Thomas Mann

Σαν χθες, στις 6 Ιουνίου 1875, γεννιέται στο Λύμπεκ ο Thomas Mann, ένας από τους σημαντικότερους (αν όχι ο σημαντικότερος)  λογοτέχνες του 20ού αιώνα και μια από τις πιο σύνθετες μορφές της ευρωπαϊκής αστικής διανόησης. Συγγραφέας των Μπούντενμπροκ, του Θανάτου στη Βενετία, του Μαγικού Βουνού και του Δόκτωρ Φάουστους, ο Μαν δεν ήταν απλώς ένας μεγάλος λογοτέχνης. Το έργο του συνιστά μια διαρκή ανατομία της κρίσης του ευρωπαϊκού αστικού πολιτισμού, της παρακμής της φιλελεύθερης αστικής τάξης και των αντιφάσεων που διαπερνούσαν τη γερμανική και ευρωπαϊκή νεωτερικότητα. Από μια σκοπιά που…

Read More

Ένα σχόλιο σχετικά με τον θάνατο της καθηγήτριας Σοφίας Χρηστίδου στη Θεσσαλονίκη.

Ο θάνατος της Σοφίας Χρηστίδου δεν πρέπει να ερμηνευτεί απλώς ως ένα τραγικό περιστατικό προσωπικής στοχοποίησης μιας καθηγήτριας ή ως μια μεμονωμένη εκτροπή συμπεριφορών στο εσωτερικό της σχολικής κοινότητας. Τέτοια γεγονότα λειτουργούν ως συμπτωματικές εκδηλώσεις βαθύτερων κοινωνικών αντιφάσεων που διαπερνούν τους θεσμούς της ύστερης νεωτερικότητας. Το λεγόμενο bullying δεν αποτελεί μια «παρέκκλιση» από την κανονικότητα της ορθολογικής λειτουργίας του σχολείου, ούτε αφορά μονάχα κάποιους βίαιους μαθητές – μαθήτριες· αντιθέτως, αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο οι μορφές κυριαρχίας και βίας που συγκροτούν την κοινωνική ολότητα αναπαράγονται και στο εσωτερικό όλων…

Read More

Max Horkheimer «Οι Εβραίοι και η Ευρώπη» | Σημειώσεις πάνω στο κείμενο

Σημειώσεις της συνάντησης του κύκλου μελέτης που πραγματοποιήθηκε την 1η Φεβρουαρίου 2026. Τη στιγμή αυτή, έχουμε πραγματικά φτάσει στο σημείο όπου η αρμονία μέσα στην καπιταλιστική κοινωνία ταυτόχρονα με όλες τις δυνατότητες για μετασχηματισμό της έχουν αποδειχθεί ακριβώς αυταπάτες τις οποίες ανέκαθεν κατήγγελλαν οι επικριτές της οικονομίας της ελεύθερης αγοράς.  τώρα, όπως το είχαν προβλέψει, οι αντιφάσεις της τεχνικής προόδου έχουν προκαλέσει διαρκή οικονομική κρίση, και οι απόγονοι των ελεύθερων επιχειρηματιών δεν μπορούν να διατηρήσουν τις θέσεις τους παρά μόνο χάνοντας τις πολιτικές τους ελευθερίες.  τώρα λοιπόν που τα πράγματα…

Read More

Με αφορμή τα 81 χρόνια από την απελευθέρωση του Άουσβιτς

“Στην κατάσταση της ανελευθερίας τους ο Χίτλερ επέβαλε στους ανθρώπους μια νέα κατηγορική προσταγή: να ρυθμίζουν τη σκέψη και τις πράξεις τους έτσι ώστε να μην επαναληφθεί το Άουσβιτς, να μη συμβεί τίποτε παρόμοιο” T. W Adorno Ογδόντα ένα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη στιγμή κατά την οποία ο Κόκκινος Στρατός διέκοψε υλικά —έστω και καθυστερημένα— τη λειτουργία της πιο ριζοσπαστικά εξορθολογισμένης μηχανής μαζικής εξόντωσης που παρήγαγε ποτέ η ανθρώπινη ιστορία. Στις 27 Ιανουαρίου 1945, τα σοβιετικά στρατεύματα απελευθέρωσαν περίπου 7.000 επιζώντες του στρατοπέδου συγκέντρωσης και εξόντωσης του Άουσβιτς, φέρνοντας…

Read More

Theodor W Adorno | για την διαλεκτική

Ένα μικρό απόσπασμα από το έργο του Αντόρνο “Μινιμα Μοράλια” για την διαλεκτική, αφορισμός 45 Ένα μικρό σημείωμα σχετικά με το Minima Moralia Το Minima Moralia του Τέοντορ Β. Αντόρνο συνιστά μια θραυσματική διαλεκτική της καθημερινότητας, ένα φιλοσοφικό αρχείο αφορισμών, πολλές φορές με έντονο λογοτεχνικό άρωμα, όπου η ηθική, η αισθητική και η κοινωνική κριτική συμπλέκονται σε ένα αρνητικό γνωσιολογικό πεδίο. Πρόκειται για ένα έργο στο οποίο η υποκειμενική εμπειρία της ιστορικής καταστροφής, του φασισμού, της εξορίας, της καθολικής εμπορευματοποίησης που έφερε η μαζική κοινωνία, μετασχηματίζεται σε κριτικό εργαλείο αποδιάρθρωσης…

Read More

Robert Kurz | Υστερικός Λαϊκισμός – η σύγχυση της αστικής κοινής γνώμης και το κυνήγι αποδιοπομπαίων τράγων

Συνεχίζουμε τον εμπλουτισμό του αρχείου της νέας ιστοσελίδας με κάποια ιστορικά κείμενα που διατηρούν την επικαιρότητα τους, όπως αυτό το κείμενο του Robert Kurz: «Υστερικός Λαϊκισμός – η σύγχυση της αστικής κοινής γνώμης και το κυνήγι αποδιοπομπαίων τράγων» . Σε αυτό το κείμενο ο Kurz αναλύει τον σύγχρονο λαϊκισμό όχι ως την πολιτική δημαγωγία των διαφόρων πολιτικών τάσεων της κυριαρχίας, αλλά ως μια κοινωνική και ιδεολογική αντίδραση μέσα στην δίνη της κρίσης του καπιταλισμού. Ο Kurz δείχνει ότι η φαινομενική λαϊκή οργή που εκφράζεται σε διάφορες μορφές δεν είναι αποτέλεσμα…

Read More

Κύκλος Μελέτης πάνω στον Ιστορικό Φασισμό και την Νέα Ακροδεξιά: Κλάρα Τσέτκιν «Η Πάλη Ενάντια στον Φασισμό»

Κύκλος Μελέτης πάνω στον Ιστορικό Φασισμό και την Νέα Ακροδεξιά Πρώτη Διαδικτυακή Συνάντηση: Συζήτηση με αφορμή το κείμενο της Κλάρα Τσέτκιν «Η Πάλη Ενάντια στον Φασισμό» Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026, 6μμ Για αποστολή του κειμένου και του διαδικτυακού συνδέσμου της συζήτησης στείλτε μας στο shades-aufbau@proton.me Σύντομη Περιγραφή: Η πρωτοβουλία Shades Aufbau συνεχίζει τη συζήτηση με έναν νέο κύκλο μελέτης, αφιερωμένο στον Ιστορικό Φασισμό και το φαινόμενο της Νέας Ακροδεξιάς — αυτής που αναδύθηκε από τα συντρίμμια του φασισμού μετά το 1945 και επανεμφανίζεται σήμερα σε νέες μορφές. Στον κύκλο αυτό…

Read More

Moishe Postone: Ιστορία και κριτική του καπιταλισμού

Εισαγωγικό Σημείωμα Η σύγχρονη περίοδος της καπιταλιστικής κοινωνίας, με τις ριζικές της αναδιαρθρώσεις και την ένταση των κοινωνικών και οικονομικών κρίσεων, αναγκάζει την κριτική θεωρία να επανεξετάσει με καθαρότητα και βάθος την κατηγορία του κεφαλαίου και τις ιστορικές της συνέπειες. Στο παρόν κείμενο, επιχειρείται ακριβώς μια τέτοια ριζική επανεξέταση: με σημείο αναφοράς την θεωρητική συμβολή του Postone, αναδεικνύεται η κατανόηση του «κεφαλαίου» όχι ως απλής μορφής ατομικής ιδιοκτησίας ή οικονομικής σχέσης, αλλά ως ιστορικά συγκεκριμένης μορφής κοινωνικής διαμεσολάβησης και χρονικής δυναμικής. Αυτή η προσέγγιση δεν περιορίζεται σε μια κλασική ανάλυση…

Read More

«Η Καταιγίδα μέσα στα σύννεφα»

Θέσεις της Συντακτικής Ομάδας του Shades για τον αντισημιτισμό μετά την 7η του Οκτώβρη Διευκρινιστικό σημείωμα. Το κείμενο που ακολουθεί είναι προϊόν της εσωτερικής συζήτησης του εγχειρήματος μας από τον Οκτώβρη 2023 μέχρι τον Γενάρη 2024. Αυτός είναι και ο λόγος που πολλά περιστατικά και επιθέσεις που έκαναν διάφοροι αντιιμπεριαλιστές, όπως για παράδειγμα η επίθεση στο ξενοδοχείο πριν λίγο καιρό και μια σειρά άλλα περιστατικά δεν έχουν συμπεριληφθεί σε αυτήν την έκδοση του κειμένου.  Η [Χαμάς] δεν τους αποκαλεί “Ισραηλινούς” ή “αποίκους-εποίκους”. Απλά τους αποκαλούν “Εβραίους”. Anshel Pfeffer, Haaretz, 30…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #98» Συνωμοσιολογία και Αντισημιτισμός: Μια σχέση αγάπης και πάθους

Όπως είναι ευρέως γνωστό και δεν χρειάζονται πολλά λόγια, όποια πέτρα και να σηκώσεις στην Ελλάδα θα βρεις μια μεγάλη ποικιλία από αντισημίτες και συνωμοσιολόγους. Τις περισσότερες φορές θα βρεις και τα δύο στην συσκευασία του ενός. Άλλωστε, ο αντισημιτισμός έχει με την συνωμοσιολογία μια δυνατή σχέση αγάπης, αφοσίωσης και πάθους. Η ενίσχυση της νέας ακροδεξιάς και του νεοφασισμού, η διείσδυση τους στον δημόσιο λόγο με αρκετά μαζικά χαρακτηριστικά είναι μια πραγματική συνθήκη που ενισχύει σημαντικά την μπουρδολογία των αντισημιτών και των συνωμοσιολόγων. Στην ενίσχυση αυτή, συμβάλει η καπιταλιστική κρίση…

Read More