Σαν σήμερα, στις 11 Ιουνίου 1943, ο Karl Gorath, ένας νεαρός Γερμανός νοσοκόμος και ομοφυλόφιλος άνδρας, μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο εξόντωσης και συγκέντρωσης του Άουσβιτς. Η ζωή του αποτελεί μια από τις πιο τραγικές μαρτυρίες για τη συνέχεια της καταπίεσης απέναντι στους ομοφυλόφιλους όχι μόνο υπό το ναζιστικό καθεστώς, αλλά και μετά την κατάρρευσή του. Ο Gorath γεννήθηκε το 1921 στη Γερμανία. Το 1939, σε ηλικία μόλις 18 ετών, καταδικάστηκε με βάση το διαβόητο άρθρο 175 του γερμανικού ποινικού κώδικα, το οποίο ποινικοποιούσε τις σεξουαλικές σχέσεις μεταξύ ανδρών. Αν και το…
Read MoreTag: σαν σήμερα
Με αφορμή την επέτειο της γέννησης του Thomas Mann
Σαν χθες, στις 6 Ιουνίου 1875, γεννιέται στο Λύμπεκ ο Thomas Mann, ένας από τους σημαντικότερους (αν όχι ο σημαντικότερος) λογοτέχνες του 20ού αιώνα και μια από τις πιο σύνθετες μορφές της ευρωπαϊκής αστικής διανόησης. Συγγραφέας των Μπούντενμπροκ, του Θανάτου στη Βενετία, του Μαγικού Βουνού και του Δόκτωρ Φάουστους, ο Μαν δεν ήταν απλώς ένας μεγάλος λογοτέχνης. Το έργο του συνιστά μια διαρκή ανατομία της κρίσης του ευρωπαϊκού αστικού πολιτισμού, της παρακμής της φιλελεύθερης αστικής τάξης και των αντιφάσεων που διαπερνούσαν τη γερμανική και ευρωπαϊκή νεωτερικότητα. Από μια σκοπιά που…
Read MoreΣαν σήμερα 4 Ιουνίου 1971: Φεύγει από την ζωή ο György Lukács,
Σαν σήμερα (4 Ιουνίου), το 1971, πεθαίνει στη Βουδαπέστη, σε ηλικία 86 ετών, ο Γκέοργκ Λούκατς, ένας από τους σημαντικότερους μαρξιστές φιλοσόφους και θεωρητικούς της λογοτεχνίας του 20ού αιώνα. Ο Λούκατς υπήρξε μια εμβληματική μορφή της μαρξιστικής θεωρίας, η οποία επιχείρησε να επανασυνδέσει τον ιστορικό υλισμό με το ζήτημα της συνείδησης, της κουλτούρας και της κοινωνικής ολότητας. Στο έργο του Ιστορία και Ταξική Συνείδηση (1923), που επηρέασε βαθιά ολόκληρη τη μεταγενέστερη παράδοση του δυτικού μαρξισμού, ανέλυσε την πραγμοποίηση ως ένα κεντρικό χαρακτηριστικό της καπιταλιστικής κοινωνίας. Μια κοινωνική συνθήκη όπου οι…
Read MoreΓια τη δράση της εβραϊκής κομμουνιστικής ομάδας “Baum Gruppe”
Στις 18 Μαΐου 1942, δύο αντιναζιστικές κομμουνιστικές ομάδες έβαλαν φωτιά σε μια αντι-σοβιετική έκθεση προπαγάνδας που είχε οργανώσει ο ίδιος ο Γκέμπελς, με όνομα Das Sowjetparadies (Ο Σοβιετικός Παράδεισος), στο Lustgarten του Βερολίνου. Η μεγαλύτερη ομάδα των δύο, σχεδόν εντελώς Εβραϊκή στη σύνθεσή της και με επικεφαλής τον Herbert Baum, ήταν γνωστή ως Baum Gruppe. Η ζημιά που προκλήθηκε από την επίθεση ήταν ελάχιστη και η έκθεση άνοιξε ξανά την επόμενη μέρα. Εννέα ημέρες αργότερα, στις 27 Μαΐου 1942, η Γκεστάπο συνέλαβε έναν απροσδιόριστο αριθμό Εβραίων και τους φυλάκισε στο…
Read MoreΣτη μνήμη του κομμουνιστή Wilhelm Guddorf που εκτελέστηκε στις 13 Μαΐου 1943
Ο Γερμανός κομμουνιστής δημοσιογράφος Wilhelm Guddorf, γνωστός και ως Paul Braun, εκτελέστηκε στις 13 Μαΐου 1943 μετά τη σύλληψή του για τη δράση του στο παράνομο αντιναζιστικό δίκτυο που ήταν γνωστό ως “Κόκκινη Ορχήστρα”. Περισσότερα άρθρα για την αντιναζιστική αντίσταση μέσα στη Γερμανία Ο Wilhelm Guddorf (γνωστός και ως Paul Braun, 20 Φεβρουαρίου 1902 – 13 Μαΐου 1943) ήταν δημοσιογράφος και μαχητής της αντιναζιστικής αντίστασης κατά του εθνικοσοσιαλιστικού Τρίτου Ράιχ. Ήταν μέλος της αντιστασιακής, κομμουνιστικής ομάδας «Κόκκινη Ορχήστρα» (Rote Kapelle). Ο Guddorf ήταν εκδότης της εφημερίδας του Κομμουνιστικού Κόμματος Γερμανίας…
Read More6 Μαΐου 1933 | ΟΙ ναζιστές εισβάλουν στο Ινστιτούτο σεξολογίας του Βερολίνου
Σαν σήμερα, στις 6 Μαΐου 1933, μέλη της ναζιστικής Γερμανικής Φοιτητικής Ένωσης εισέβαλαν στο Ινστιτούτο Σεξολογίας (Institut für Sexualwissenschaft) στο Βερολίνο. Το Ινστιτούτο, το οποίο διηύθυνε ο εβραϊκής καταγωγής γιατρός και σεξολόγος Magnus Hirschfeld , υπήρξε μία από τις σημαντικότερες πρωτοπορίες χειραφέτησης του 20ού αιώνα. Από τα τέλη ήδη του 19ου αιώνα, ο Χίρσφελντ είχε αφιερωθεί στον αγώνα ενάντια στην ποινικοποίηση της ομοφυλοφιλίας, ενάντια στον κοινωνικό στιγματισμό και στην πατριαρχική καταπίεση, ιδρύοντας το 1897 την Επιστημονική Ανθρωπιστική Επιτροπή, την πρώτη οργάνωση υπεράσπισης των δικαιωμάτων των ομοφυλόφιλων στην ιστορία. Το Ινστιτούτο,…
Read MoreΣτη μνήμη που θα μείνει για πάντα ζωντανή: Ένα σημείωμα για τον Georg Elser
Σαν σήμερα (9 Απριλίου 1945) εκτελέστηκε ο κομμουνιστής Georg Elser στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Dachau Κείμενο του bC Ο Georg Elser (4 Ιανουαρίου 1903 – 9 Απριλίου 1945) δεν ήταν «ήρωας» με την αστική έννοια, ούτε προϊόν κάποιου μηχανισμού αντίστασης. Ήταν ένας απλός εργάτης, ξυλουργός που, μέσα από την ίδια της εμπειρίας της ζωής του, έφτασε στο σημείο να αναλάβει μόνος του την ευθύνη της ιστορίας. Το 1939, σε μια περίοδο όπου το καθεστώς του Adolf Hitler φαινόταν ακλόνητο, σχεδίασε και υλοποίησε μια από τις πιο τολμηρές πράξεις αντιφασιστικής βίας…
Read MoreMildred Fish-Harnack: Η μόνη αμερικανίδα που εκτελέστηκε με προσωπική εντολή του Χίτλερ
Στις 7 Σεπτεμβρίου 1942, η Mildred Fish-Harnack, συγγραφέας και ακτιβίστρια από τις ΗΠΑ, που συμμετείχε ενεργά στη γερμανική αντίσταση κατά του ναζισμού, συνελήφθη στη Λιθουανία μαζί με τον σύζυγό της, Arvid Harnack. Υπήρξαν ηγετικές φυσιογνωμίες σε αυτό που οι Ναζί ονόμασαν «Κόκκινη Ορχήστρα» (Rote Kapelle), έναν υπόγειο αντιφασιστικό κύκλο, στελεχωμένο κυρίως από κομμουνιστές και κομμουνίστριες στο εσωτερικό της ναζιστικής Γερμανίας. Η Μίλντρεντ συνέβαλε καθοριστικά στη στρατολόγηση νέων μελών, ενώ η ίδια και ο Άρβιντ διαδραμάτισαν ενεργό ρόλο στη διοχέτευση πολύτιμων κρατικών πληροφοριών προς τις σοβιετικές μυστικές υπηρεσίες. Η δράση τους…
Read MoreNo Tears for Krauts | Ένα σημείωμα για τον βομβαρδισμό της Δρέσδης
Το άρθρο αυτό γράφτηκε τον Φεβρουάριο 2021 Γράφει ο Π.Α. Θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι ο βομβαρδισμός της Δρέσδης, για πολλά χρόνια — ιδίως μετά το 1998, όταν το γερμανικό κράτος καθιέρωσε τη 14η Φεβρουαρίου ως ημέρα μνήμης για τα θύματα της πόλης — αποτελούσε κυρίως επέτειο της ακροδεξιάς και των κύκλων της γερμανικής εθνικής αφήγησης, οι οποίοι επιχειρούν να παρουσιάσουν τη Γερμανία ως ένα ακόμη «θύμα» του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ξεπλένοντας έτσι τη γερμανική ιστορία. Κι όμως, για τον βομβαρδισμό της Δρέσδης ή για το «ολοκαύτωμα της πόλης»…
Read MoreΣημειώσεις με αφορμή την επέτειο γέννησης του Bertolt Brecht
Δεν θα σας αφήσω να μου δυσφημίζετε τον πόλεμο. Λένε ότι αφανίζει τους αδύναμους, αλλά αυτοί και στην ειρήνη πάνε κατά διαόλου. Μπέρτολτ Μπρεχτ «Η Μάνα κουράγιο και τα Παιδιά της» του B.C Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ είναι ένα σημαντικό κεφάλαιο της ιστορίας που παραμένει εξαιρετικά επίκαιρο και σε καμία περίπτωση δεν ανήκει στο παρελθόν. Δεν είναι ένα «κεφάλαιο» της ιστορίας του θεάτρου προς μουσειακή κατανάλωση, ούτε ένας κλασικός συγγραφέας που επιβιώνει χάρη στην πρωτοτυπία του στο γράψιμο. Ο Μπρεχτ παραμένει μια ανοιχτή πληγή μέσα στον αστικό πολιτισμό· μια διαρκής ενόχληση…
Read More