Η ιστορία του μαρξισμού δεν είναι μόνο η ιστορία της υλιστικής μεθόδου κριτικής του καπιταλισμού, αλλά και η ιστορία των θεωρητικών και διαλεκτικών του αντιφάσεων. Μία από τις σημαντικότερες αφορά τη σχέση του με το λεγόμενο «εβραϊκό ζήτημα» και, ευρύτερα, με την κατανόηση του σύγχρονου αντισημιτισμού. Παρά το γεγονός ότι ο μαρξισμός υπήρξε η πρώτη θεωρία που επιχείρησε να ερμηνεύσει την αστική κοινωνία ως ιστορικά προσδιορισμένη μορφή κοινωνικής οργάνωσης, δεν κατόρθωσε πάντοτε με επάρκεια να συλλάβει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του αντισημιτισμού ως ιδεολογίας της νεωτερικότητας. Αντίθετα, σε πολλές περιπτώσεις παρέμεινε…
Read MoreTag: εθνική ιδεολογία
Εικόνες του θεάματος μιας αντι-εξέγερσης | Ένα σχόλιο με αφορμή τα ρατσιστικά επεισόδια στο Μπέλφαστ
Την ταινία αυτή την έχουμε ξαναδεί. Αρκετές είναι οι ομοιότητες της κρίσης στο Μπέλφαστ, όπου έχουν ξεσπάσει βίαια αντιμεταναστευτικά επεισόδια, με την εξάπλωση του αντισημιτισμού στην Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη σήμερα, αν και, όπως συνηθίζουμε να τονίζουμε, υπάρχουν και σημαντικές ιστορικές και θεωρητικές διαφορές ανάμεσα στα δύο φαινόμενα, του ρατσισμού και του αντισημιτισμού. Οι αντιμεταναστευτικές διαδηλώσεις στο Μπέλφαστ είναι μια ακόμη υπενθύμιση ότι, σε περιόδους βαθιάς καπιταλιστικής κρίσης και κοινωνικής αποσύνθεσης, η κυρίαρχη ιδεολογία σπρώχνει την κοινωνική δυσαρέσκεια μακριά από τις πραγματικές κοινωνικές σχέσεις εκμετάλλευσης και τον ταξικό ανταγωνισμό…
Read More7 Θέσεις για την ελληνική επανάσταση του 1821 και ένα παλιότερο παράρτημα.
7 Θέσεις και ένα παράρτημα που, αν και συμπυκνώνει τη συζήτηση του εγχειρήματος όλα αυτά τα χρόνια, παραμένει ωστόσο ένα ανοιχτό πλαίσιο προς περαιτέρω διαμόρφωση. Μαζί με τις 9 Θέσεις για την Εθνική Ιδεολογία, το παρόν κείμενο συνιστά μια πρόταση διαλόγου. [1] Η εθνική μυθολογία που βρίσκει έδαφος γύρω από το 1821 δεν είναι απλώς ένα σύνολο ιδεολογικών αφηγήσεων με θέμα το παρελθόν του αστικού κράτους, αλλά μια ενεργή ιδεολογική διάταξη που μεσολαβεί τη σχέση της σύγχρονης καπιταλιστικής κοινωνίας με τις ιστορικές της συνθήκες. Η Ελληνική Αστική Επανάσταση δεν είναι…
Read MoreΙστορία, Μνήμη και Κυριαρχία: Για τον αναθεωρητισμό και τον ταξικό χαρακτήρα της ιστορικής αφήγησης. Σημειώσεις με αφορμή την υπόθεση της Καισαριανής
«Οι κυρίαρχες ιδέες κάθε εποχής δεν είναι παρά οι ιδέες της κυρίαρχης τάξης.» [1] Μια τοποθέτηση του εγχειρήματος Shades Aufbau – Κοινότητα – Θεωρία – Δικτύωση σχετικά με την υπόθεση των φωτογραφιών των 200 εκτελεσμένων κομμουνιστών (μέλη του ΚΚΕ, Ελλήνων Εβραίων κομμουνιστών αλλά και αρχειομαρξιστές), που ήρθε στη δημοσιότητα με αφορμή τη δημοπρασία που ανακοίνωσε ένας Βέλγος συλλέκτης στην πλατφόρμα eBay. Για το ιστορικό γεγονός που οδήγησε στην εκτέλεση των 200 κομμουνιστών δείτε παρακάτω στις σημειώσεις [2] Η ιστορική μνήμη δεν αποτελεί ενα υπερταξικό πεδίο, αντίθετα αποτελεί και αυτή ένα…
Read MoreΚάθε τραγούδι που φιμώνεται στο όνομα του έθνους είναι μια πρόβα για την ποιοτική αυταρχική αναβάθμιση του αστικού κράτους
Το περιστατικό με τη συναυλία σε νυχτερινό κέντρο της Φλώρινας πριν λίγες μέρες (22 Δεκεμβρίου, 2025) δεν αποτελεί ένα «μεμονωμένο επεισόδιο παρεξήγησης», αλλά συμπύκνωση μιας υλικής και ιδεολογικής πραγματικότητας που διατρέχει ιστορικά το ελληνικό καπιταλιστικό κράτος από τη συγκρότησή του μέχρι σήμερα. Η εθνική ιδεολογία του ελληνικού αστικού κράτους έχει, άλλωστε, πολλαπλές λειτουργίες. Ανάμεσα σε πολλές άλλες ακόμα που δεν θα επισημάνουμε σε αυτό το άρθρο: είναι μηχανισμός ιδεολογικής πειθάρχησης των υποτελών του αστικού κράτους, ο ταξικός μηχανισμός του μονοπωλίου της βίας, αλλά και ένας μηχανισμός αποκλεισμού και άσκησης σιωπηλής…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #125» Εβραίοι, οι πλαστογράφοι της ελληνικής ιστορίας
Η επίσκεψη σε ένα παλιό σπίτι την περίοδο των Χριστουγέννων, μπορεί να κρύβει εκπλήξεις και ερωτήματα για τους ανθρώπους που έμεναν κάποτε εκεί. Έτσι έγινε και με την φίλη Μ, που κοιτώντας την βιβλιοθήκη σε ένα σπίτι στην επαρχία που βρέθηκε αυτές τις γιορτές, βρήκε το βιβλίο που βλέπετε στις φωτογραφίες και είχε την καλοσύνη να μας τις στείλει για το αρχείο μας «Χρονικά Αντισημιτισμού». Το βιβλίο αυτό το έγραψε ο κ. Γιάννης Φουράκης και έχει τίτλο: «Εβραίοι, οι πλαστογράφοι της ελληνικής ιστορίας». Μάλιστα, με μια πρόχειρη αναζήτηση, βρήκαμε ότι…
Read MoreArmin Pfahl: Οι πρώτοι Γερμανοί εθνικιστές και οι Εβραίοι
Ο εθνικισμός εξακολουθεί να παρουσιάζεται συχνά ως ένα απελευθερωτικό και προοδευτικό ιστορικό φαινόμενο, ιδιαίτερα όταν αναφερόμαστε στις απαρχές του, στις αστικές επαναστάσεις και στα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα του 19ου αιώνα, αλλά και ύστερα. Ωστόσο, μια πιο προσεκτική ιστορική και θεωρητική εξέταση αποκαλύπτει ότι η συγκρότηση των εθνικών ιδεολογιών υπήρξε πολύ πιο αντιφατική. Η κατασκευή της εθνικής λαϊκής κοινότητας δεν πραγματοποιήθηκε μόνο μέσα από την επίκληση μιας κοινής γλώσσας, ιστορίας ή πολιτισμού, αλλά και μέσω του αποκλεισμού όσων θεωρήθηκαν «ξένα σώματα» απέναντι στο υποτιθέμενο εθνικό ομογενοποιημένο σύνολο. Το κείμενο του Armin Pfahl…
Read MoreΚάτω από την άσφαλτο του έθνους, πτώματα! | Για την συγκρότηση του ελληνοκυπριακού έθνους-κράτους
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο δεύτερο τεύχος του Shades Magazine που κυκλοφόρησε το καλοκαίρι του 2020. Το τεύχος έχει εξαντληθεί από καιρό. Κάτω από την άσφαλτο του έθνους, πτώματα! Για την συγκρότηση του ελληνοκυπριακού έθνους-κράτους1 Αλέξης Ιωαννίδης, Αντώνης Παστελλόπουλος α. Στις δεκαετίες που προηγήθηκαν την συγκρότηση του κράτους της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο ελληνόφωνος Κυπριακός πληθυσμός αναγνώριζε τον εαυτό του ως μια εθνοτική κοινότητα συνδεδεμένη με ουσιώδες τρόπο στο ελληνικό έθνος, η οποία απλώς ευρισκόταν εκτός των εδαφών του ελληνικού κράτους, γεγονός που καθόριζε την εσωτερική πολιτική και κοινωνική της συνοχή…
Read More9 θέσεις του Shades για την εθνική ιδεολογία
9 θέσεις του Shades για την εθνική ιδεολογία. Πολλά από τα περιεχόμενα αυτών των θέσεων βρίσκονται και στο δεύτερο τεύχος του περιοδικού. Άλλα πάλι είναι το περιεχόμενο συζητήσεων όλα τα προηγούμενα χρόνια στο εσωτερικό του εγχειρήματος. [1] Ο 19ος αιώνας είναι ο αιώνας της μαζικής επικράτησης των αστικών επαναστάσεων, της γέννησης των περισσοτέρων εθνικών κρατικών σχηματισμών και της κατασκευής των εθνικών ταυτοτήτων. Αν και η αυτή η διαδικασία δεν ξεκίνησε τον 19αι, ωστόσο, στον αιώνα αυτόν, φαίνεται να παίρνει την μορφή που στις περισσότερες περιπτώσεις γνωρίζουμε σήμερα. Εκεί αναδύεται ο…
Read MoreΟ πατριωτισμός της ειρήνης είναι ο εθνικισμός του πολέμου
Σε καιρό ειρήνης, η ελληνική αστική τάξη φοράει την αραχνοΰφαντη γαλανόλευκη μαντίλα του πατριωτισμού. Μιλάει για την αγνή αγάπη για την πατρίδα, το δήθεν αδιαίρετο του ελληνικού λαού. Μιλάει για την εθνική ενότητα πέρα από τα ταξικά συμφέροντα και την ταξική πάλη. Μας λέει ότι ενωμένο το έθνος «θα πάει μπροστά». Όταν πάλι σχεδιάζει να κάνει εγκλήματα, με την ίδια ευκολία χτυπά τα τύμπανα του πολέμου για να συσπειρώσει και πάλι τους υποτελείς, ώστε να γίνουν κρέας για κανόνια. Αυτή τη φορά τους συσπειρώνει κάτω από τη σημαία του εθνικισμού,…
Read More