Σημείωση για τον Αντιϊμπεριαλισμό

Η «Σημείωση για τον Αντιϊμπεριαλισμό», που δημοσιεύτηκε στο 4ο τεύχος του Shades Magazine και γράφτηκε το 2018, αποτελεί μια πυκνή θεωρητική κριτική παρέμβαση εναντίον της ιδεολογικής αυτονόησης του αντιϊμπεριαλισμού ως ενός προνομιακού ορίζοντα της ριζοσπαστικής πολιτικής. Το κείμενο κάνει την απόπειρα να αποδομήσει την εθνικο-λαϊκή φαντασίωση που υποκρύπτεται πίσω από τη σχηματική διάκριση «καταπιεσμένων» και «ιμπεριαλιστικών» κρατών, επιμένοντας ότι η εμμονή στην κρατική κυριαρχία και στην «αυτοδιάθεση» λειτουργεί συχνά ως μια αναστροφή της κριτικής του κεφαλαίου σε μια απολογητική της εθνικής μορφής του. Μέσα από αυτή την σημείωση, ό αντιϊμπεριαλισμός…

Read More

Max Horkheimer «Οι Εβραίοι και η Ευρώπη» | Σημειώσεις πάνω στο κείμενο

Σημειώσεις της συνάντησης του κύκλου μελέτης που πραγματοποιήθηκε την 1η Φεβρουαρίου 2026. Τη στιγμή αυτή, έχουμε πραγματικά φτάσει στο σημείο όπου η αρμονία μέσα στην καπιταλιστική κοινωνία ταυτόχρονα με όλες τις δυνατότητες για μετασχηματισμό της έχουν αποδειχθεί ακριβώς αυταπάτες τις οποίες ανέκαθεν κατήγγελλαν οι επικριτές της οικονομίας της ελεύθερης αγοράς.  τώρα, όπως το είχαν προβλέψει, οι αντιφάσεις της τεχνικής προόδου έχουν προκαλέσει διαρκή οικονομική κρίση, και οι απόγονοι των ελεύθερων επιχειρηματιών δεν μπορούν να διατηρήσουν τις θέσεις τους παρά μόνο χάνοντας τις πολιτικές τους ελευθερίες.  τώρα λοιπόν που τα πράγματα…

Read More

Herbert Marcuze | Επανεξέταση της έννοιας της επανάστασης

Ένα σημείωμα με πρόχειρες σκέψεις με αφορμή το κείμενο που ακολουθεί Το κείμενο που ακολουθεί παραμένει, με έναν σχεδόν ανησυχητικό τρόπο, επίκαιρο, αν αναλογιστεί κανείς το επίπεδο της θεωρητικής συζήτησης που κυριαρχεί σήμερα στους λεγόμενους κύκλους της Αριστεράς και στον μεταμοντέρνο ιδεολογικό ακαδημαϊσμό, μια συζήτηση που διεξάγεται την εποχή της κρίσης του κομμουνιστικού προτάγματος. Η επαναφορά της προβληματικής από την σκοπιά της Θεωρίας, περί «επανεξέτασης της έννοιας της επανάστασης» δεν αφορά απλώς ένα ιστορικό ερώτημα, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της θεωρητικής αδυναμίας να αναστοχαστούμε την ήττα, την ενσωμάτωση της επαναστατικής…

Read More

Κάθε τραγούδι που φιμώνεται στο όνομα του έθνους είναι μια πρόβα για την ποιοτική αυταρχική αναβάθμιση του αστικού κράτους

Το περιστατικό με τη συναυλία σε νυχτερινό κέντρο της Φλώρινας πριν λίγες μέρες (22 Δεκεμβρίου, 2025) δεν αποτελεί ένα «μεμονωμένο επεισόδιο παρεξήγησης», αλλά συμπύκνωση μιας υλικής και ιδεολογικής πραγματικότητας που διατρέχει ιστορικά το ελληνικό καπιταλιστικό κράτος από τη συγκρότησή του μέχρι σήμερα. Η εθνική ιδεολογία του ελληνικού αστικού κράτους έχει, άλλωστε, πολλαπλές λειτουργίες. Ανάμεσα σε πολλές άλλες ακόμα που δεν θα επισημάνουμε σε αυτό το άρθρο: είναι μηχανισμός ιδεολογικής πειθάρχησης των υποτελών του αστικού κράτους, ο ταξικός μηχανισμός του μονοπωλίου της βίας, αλλά και ένας μηχανισμός αποκλεισμού και άσκησης σιωπηλής…

Read More

Moishe Postone: Ιστορία και κριτική του καπιταλισμού

Εισαγωγικό Σημείωμα Η σύγχρονη περίοδος της καπιταλιστικής κοινωνίας, με τις ριζικές της αναδιαρθρώσεις και την ένταση των κοινωνικών και οικονομικών κρίσεων, αναγκάζει την κριτική θεωρία να επανεξετάσει με καθαρότητα και βάθος την κατηγορία του κεφαλαίου και τις ιστορικές της συνέπειες. Στο παρόν κείμενο, επιχειρείται ακριβώς μια τέτοια ριζική επανεξέταση: με σημείο αναφοράς την θεωρητική συμβολή του Postone, αναδεικνύεται η κατανόηση του «κεφαλαίου» όχι ως απλής μορφής ατομικής ιδιοκτησίας ή οικονομικής σχέσης, αλλά ως ιστορικά συγκεκριμένης μορφής κοινωνικής διαμεσολάβησης και χρονικής δυναμικής. Αυτή η προσέγγιση δεν περιορίζεται σε μια κλασική ανάλυση…

Read More

Μητσοτάκη γαμιέσαι: ή για πόσο ακόμα μπορεί η κριτική να αναβάλλεται

Μετά την ανάληψη της κυβερνητικής εξουσίας στο ελληνικό καπιταλιστικό κράτος από τη Νέα Δημοκρατία, σχεδόν αμέσως ξεκίνησε – έστω και με πολλές αντιφάσεις – ένα ρεύμα δυσαρέσκειας για τη νέα κυβέρνηση, που ως γνωστό, την ατζέντα της, την επαίνεσαν λίγο πολύ όλοι οι ακροδεξιοί κύκλοι στη χώρα. Πολύ περισσότερο, μετά την έναρξη της πανδημίας και των μέτρων εγκλεισμού (lockdown), των μέτρων δηλαδή που πήρε το ελληνικό κράτος τα προηγούμενα δυο χρόνια, η κλιμάκωση της κρατικής καταστολής, κυρίως στην Αθηναϊκή μητρόπολη και τις άλλες μεγάλες πόλεις, ήταν η αφορμή για να…

Read More

9 θέσεις του Shades για την εθνική ιδεολογία

9 θέσεις του Shades για την εθνική ιδεολογία. Πολλά από τα περιεχόμενα αυτών των θέσεων βρίσκονται και στο δεύτερο τεύχος του περιοδικού. Άλλα πάλι είναι το περιεχόμενο συζητήσεων όλα τα προηγούμενα χρόνια στο εσωτερικό του εγχειρήματος. [1] Ο 19ος αιώνας είναι ο αιώνας της μαζικής επικράτησης των αστικών επαναστάσεων, της γέννησης των περισσοτέρων εθνικών κρατικών σχηματισμών και της κατασκευής των εθνικών ταυτοτήτων. Αν και η αυτή η διαδικασία δεν ξεκίνησε τον 19αι, ωστόσο, στον αιώνα αυτόν, φαίνεται να παίρνει την μορφή που στις περισσότερες περιπτώσεις γνωρίζουμε σήμερα. Εκεί αναδύεται ο…

Read More

Ο πατριωτισμός της ειρήνης είναι ο εθνικισμός του πολέμου

Σε καιρό ειρήνης, η ελληνική αστική τάξη φοράει την αραχνοΰφαντη γαλανόλευκη μαντίλα του πατριωτισμού. Μιλάει για την αγνή αγάπη για την πατρίδα, το δήθεν αδιαίρετο του ελληνικού λαού. Μιλάει για την εθνική ενότητα πέρα από τα ταξικά συμφέροντα και την ταξική πάλη. Μας λέει ότι ενωμένο το έθνος «θα πάει μπροστά». Όταν πάλι σχεδιάζει να κάνει εγκλήματα, με την ίδια ευκολία χτυπά τα τύμπανα του πολέμου για να συσπειρώσει και πάλι τους υποτελείς, ώστε να γίνουν κρέας για κανόνια. Αυτή τη φορά τους συσπειρώνει κάτω από τη σημαία του εθνικισμού,…

Read More

Moses Hess: | Ομιλία για τον κομμουνισμό, Elberfeld, 15 Φεβρουαρίου 1845

Εισαγωγικό σημείωμα Το κείμενο που ακολουθεί είναι μια ομιλία του Μωυσή Ες, μέλους της πρώτης Διεθνούς, φίλου του Μαρξ και του Ένγκελς και αργότερα στοχαστή του εργατικού σιωνιστικού κινήματος στην πόλη Elberfeld στην Γερμανία. Το πρωτότυπο βρίσκεται στο  Rheinische Jarbücher zur gesellschaftlichen Reform, Darmstadt, 1845. Μεταφράσαμε το κείμενο από την αγγλική του έκδοση που βρίσκεται στο marxists.org: https://www.marxists.org/archive/hess/1845/elberfeld-speech.htm . Ο Μωυσής Ες, αν και μεγάλος στοχαστής του 19αι είναι σχετικά άγνωστος στην Ελλάδα. Με μια πρόχειρη αναζήτηση στο διαδίκτυο θα διαπιστώσει κανείς ότι το παρόν κείμενο είναι το πρώτο του που…

Read More

Ο Φασισμός βροντοφωνάζει όσα σιγοψιθυρίζει ο Πατριωτισμός και κάνει πράξη όσα έχουν ήδη σκεφτεί οι Πατριώτες

Γράφει ο Lucifugo a diavolo in corpo Το συλλαλητήριο για το “Μακεδονικό” έδωσε, κατά ένα τρόπο, πολύτιμα μαθήματα σε κομβικά ζητήματα που κατά παράδοση η ιστορική ελληνική αριστερά -πλην ελαχίστων εξαιρέσεων που επιβεβαιώνουν τον κανόνα- φρόντιζε να τα κρατά σκοτεινά ή και να θολώνει τα νερά τους. Είναι τελικά άλλο πράγμα να είσαι Πατριώτης και άλλο Φασίστας; Όχι μόνο πάνω σε αυτήν τη διάκριση αλλά και στη μέγιστη νοητική ενίσχυσή της συστάθηκε ολόκληρη η αντίληψη της ιστορικής ελληνικής αριστεράς για τη “σοσιαλιστική οικοδόμηση”. Τα υλικά της τελευταίας, που ήταν και τα…

Read More