Η ιστορία του μαρξισμού δεν είναι μόνο η ιστορία της υλιστικής μεθόδου κριτικής του καπιταλισμού, αλλά και η ιστορία των θεωρητικών και διαλεκτικών του αντιφάσεων. Μία από τις σημαντικότερες αφορά τη σχέση του με το λεγόμενο «εβραϊκό ζήτημα» και, ευρύτερα, με την κατανόηση του σύγχρονου αντισημιτισμού. Παρά το γεγονός ότι ο μαρξισμός υπήρξε η πρώτη θεωρία που επιχείρησε να ερμηνεύσει την αστική κοινωνία ως ιστορικά προσδιορισμένη μορφή κοινωνικής οργάνωσης, δεν κατόρθωσε πάντοτε με επάρκεια να συλλάβει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του αντισημιτισμού ως ιδεολογίας της νεωτερικότητας. Αντίθετα, σε πολλές περιπτώσεις παρέμεινε…
Read MoreTag: Walter Benjamin
Ποτέ Ξανά: Ο αγώνας της μνήμης είναι ακόμα εδώ. Με αφορμή το πογκρόμ της 9ης Νοεμβρίου 1938
Πέρασαν αρκετές δεκαετίες από εκείνη τη φρικτή νύχτα της 9ης Νοεμβρίου 1938, που σηματοδότησε την απαρχή των συστηματικών ενεργειών εξόντωσης των Εβραίων στην Ευρώπη. Μετά από μια δεκαετία κοινωνικής και πολιτικής αποσύνθεσης, μιας ακήρυκτης εμφύλιας ταξικής σύγκρουσης και της κατάρρευσης της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης —με την ήττα του προλεταριακού και κομμουνιστικού κινήματος και την άνοδο του εθνικοσοσιαλισμού στην εξουσία το 1933—, το ναζιστικό καθεστώς εγκαινίασε ένα σύνολο αντισημιτικών πολιτικών που ενσωματώνονταν οργανικά στη δομή του. Εκείνη την εποχή ζούσαν στη Γερμανία περίπου 500.000 Εβραίοι. Το καθεστώς τους μετέτρεψε σε αποδιοπομπαίους…
Read MoreΜια προσφώνησή του Walter Benjamin στο Παρίσι
Η φωτογραφική μηχανή είναι πλέον ανίκανη να φωτογραφήσει ένα φτωχόσπιτο ή ένα σωρό από συντρίμμια χωρίς να το μετασχηματίσει. Να μην αναφέρω ένα φράγμα ποταμού ή ένα εργοστάσιο ηλεκτρικών καλωδίων : αντιμέτωπη με αυτά η φωτογραφία μπορεί να πει μόνο «Πόσο όμορφο»…. Πέτυχε να μετατρέψει κι αυτήν την κακόμοιρη φτώχεια, με σύγχρονους, τεχνικά τέλειους χειρισμούς, σε αντικείμενα απόλαυσης. Βάλτερ Μπένγιαμιν Σε μία προσφώνησή του το 1934 στο Ινστιτούτο για τη μελέτη του Φασισμού στο Παρίσι
Read MoreOtto Freundlich: Ένας γερμανοεβραίος καλλιτέχνης στην λίστα έργων «εκφυλισμένης τέχνης» των ναζί
Ο Otto Freundlich (10 Ιουλίου 1878 – 9/10 Μαρτίου 1943) αποτέλεσε μια μεγάλη μορφή της τέχνης στη Γερμανία. Γεννημένος σε μια εβραϊκή οικογένεια, σπούδασε ιστορία τέχνης, μουσική θεωρία και φιλοσοφία στο Βερολίνο και το Μόναχο. Από το 1907 έκανε ιδιαίτερα μαθήματα τέχνης στο Βερολίνο με τους Lothar von Kunowski και Lovis Corinth. Συμμετείχε με έργα του σε εκθέσεις Ζετσεσιονιστών του Βερολίνου το 1909 και το 1910. Το 1921 ο Walter Benjamin φαίνεται ότι σκεφτόταν να συμπεριλάβει τον Freundlich στους συντάκτες του περιοδικού του Angelus Novus. Ενεργός πασιφιστής, ο Freundlich εργάστηκε…
Read MoreΚάτω από την άσφαλτο του έθνους, πτώματα! | Για την συγκρότηση του ελληνοκυπριακού έθνους-κράτους
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο δεύτερο τεύχος του Shades Magazine που κυκλοφόρησε το καλοκαίρι του 2020. Το τεύχος έχει εξαντληθεί από καιρό. Κάτω από την άσφαλτο του έθνους, πτώματα! Για την συγκρότηση του ελληνοκυπριακού έθνους-κράτους1 Αλέξης Ιωαννίδης, Αντώνης Παστελλόπουλος α. Στις δεκαετίες που προηγήθηκαν την συγκρότηση του κράτους της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο ελληνόφωνος Κυπριακός πληθυσμός αναγνώριζε τον εαυτό του ως μια εθνοτική κοινότητα συνδεδεμένη με ουσιώδες τρόπο στο ελληνικό έθνος, η οποία απλώς ευρισκόταν εκτός των εδαφών του ελληνικού κράτους, γεγονός που καθόριζε την εσωτερική πολιτική και κοινωνική της συνοχή…
Read MoreWalter Benjamin | Ανία, Αιώνια Επιστροφή
Πρώτη δημοσίευση: https://hangovertheory.substack.com/p/walter-benjamin [ επιλεγμένα αποσπάσματα από το Convolute D της εργασίας περί στοών (Passagen-Werk) ] Η αναμονή είναι ζωή Βίκτωρ Ουγκώ [D2,7] Βαριόμαστε όταν δεν ξέρουμε τι περιμένουμε. Αυτό που όντως ξέρουμε, ή νομίζουμε ότι ξέρουμε, είναι σχεδόν πάντα η έκφραση της επιπολαιότητάς μας ή της απροσεξίας μας. Η ανία είναι το κατώφλι προς σπουδαίες πράξεις. Τώρα, θα ήταν σημαντικό να ξέρουμε: Ποιά είναι η διαλεκτική αντίθεση της ανίας; [D2,8] Το σχετικά χιουμοριστικό βιβλίο του Emile Tardieu, L’ Ennui (Παρίσι, 1903), του οποίου η κύρια θέση είναι ότι η…
Read MoreΜια σημείωση από τον Werner Bonefeld σχετικά με την αφηρημένη εργασία και το περιεχόμενο του Κομμουνισμού
Οι διαφορετικές αντιλήψεις όσον αφορά την αφηρημένη εργασία συνεπάγονται με διαφορετικά πολιτικά συμπεράσματα. Για την ορθόδοξη παράδοση, η αφηρημένη εργασία αντιπροσώπευε το μέγεθος της αξίας, και η εργασία θεωρήθηκε έτσι ως οικονομικός πόρος που ένα σοσιαλιστικό κράτος θα μπορούσε να σχεδιάσει και να κατανείμει, φαινομενικά για λογαριασμό των εργαζομένων. Η στροφή του Rubin (1972) προς μια κριτική θεωρία της αξίας επιχειρηματολόγησε ενάντια στη διαχρονική φυσικοποίησή της και υπέρ του προσδιορισμού της ως μιας ειδικά καπιταλιστικής μορφής εργασίας. Από πολιτική άποψη, η στροφή αυτή απέρριπτε τον σοσιαλισμό ως μια καλά οργανωμένη…
Read MoreHerbert Marcuse | Η Χειραφέτηση Από Την Κοινωνία Της Αφθονίας
Eισήγηση στο Συνέδριο της Διαλεκτικής της Χειραφέτησης που πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο μεταξύ 15 και 30 Ιουλίου 1967, και περιέχεται στο τόμο The Dialectics of Liberation (Verso, 2015). Ο Herbert Marcuse (1898-1979) ήταν φιλόσοφος, κοινωνιολόγος και πολιτικός επιστήμονας. Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας. Είμαι πολύ χαρούμενος που βλέπω τόσα πολλά λουλούδια εδώ και για αυτό θέλω να σας θυμίσω πως τα λουλούδια, από μόνα τους, δεν έχουν καμιά δύναμη, πέρα από τη δύναμη των ανδρών και των γυναικών που τα προστατεύουν και τα φροντίζουν απέναντι στη βία και τη καταστροφή. Ως δυστυχής φιλόσοφος…
Read MoreJames Martel | Αντιφετιχισμός. Σημειώσεις Πάνω στη Σκέψη του Walter Benjamin
Άρθρο που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα Critical Legal Thinking. Ο James Martel είναι συγγραφέας και καθηγητής του τμήματος πολιτικών επιστημών στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Σαν Φρανσίσκο. Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας Πρώτη δημοσίευση: geniusloci2017.wordpress.com/2021/12/01/antifetishshim_benjamin/ Αν και ο Walter Benjamin δεν αναφέρει πάντοτε άμεσα την έννοια του πολιτικού φετιχισμού, μπορεί να θεωρηεθί πως αυτή η ιδέα βρίσκεται κάτω από οτιδήποτε γράφει. Η έννοια της «φαντασμαγορίας» του Benjamin, αυτού του μιάσματος της στρέβλωσης που περνά για πραγματικότητα στην εποχής μας, είναι βασικά μια θέση πάνω στον πολιτικό – μεταξύ άλλων μορφών – φετιχισμό. Για τον Benjamin, αυτή η…
Read MoreWalter Benjamin | Κόσμος και χρόνος. Σπάραγμα του 1919-20
Μτφρ.: Radical Desire 1. Κόσμος και χρόνος. Κατά την αποκάλυψη του θείου, ο κόσμος –το θέατρο της ιστορίας– υπόκειται σε μια μεγάλη διαδικασία αποσύνθεσης, ενώ ο χρόνος –η ζωή αυτού που τον αναπαριστά– υπόκειται σε μια μεγάλη διαδικασία εκπλήρωσης. Το τέλος του κόσμου: η καταστροφή και η απελευθέρωση μιας (δραματικής) αναπαράστασης. Λύτρωση της ιστορίας από αυτόν που την αναπαριστά. / Αλλά ίσως με την έννοια αυτή, η βαθύτερη αντίθεση στον “κόσμο” να μην είναι ο “χρόνος” αλλά “ο κόσμος που θα έρθει.” 2. Καθολικισμός–η διαδικασία της ανάπτυξης της αναρχίας. Το πρόβλημα…
Read More