No Tears for Krauts | Ένα σημείωμα για τον βομβαρδισμό της Δρέσδης

Το άρθρο αυτό γράφτηκε τον Φεβρουάριο 2021 Γράφει ο Π.Α. Θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι ο βομβαρδισμός της Δρέσδης, για πολλά χρόνια — ιδίως μετά το 1998, όταν το γερμανικό κράτος καθιέρωσε τη 14η Φεβρουαρίου ως ημέρα μνήμης για τα θύματα της πόλης — αποτελούσε κυρίως επέτειο της ακροδεξιάς και των κύκλων της γερμανικής εθνικής αφήγησης, οι οποίοι επιχειρούν να παρουσιάσουν τη Γερμανία ως ένα ακόμη «θύμα» του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ξεπλένοντας έτσι τη γερμανική ιστορία. Κι όμως, για τον βομβαρδισμό της Δρέσδης ή για το «ολοκαύτωμα της πόλης»…

Read More

Με αφορμή τα 81 χρόνια από την απελευθέρωση του Άουσβιτς

“Στην κατάσταση της ανελευθερίας τους ο Χίτλερ επέβαλε στους ανθρώπους μια νέα κατηγορική προσταγή: να ρυθμίζουν τη σκέψη και τις πράξεις τους έτσι ώστε να μην επαναληφθεί το Άουσβιτς, να μη συμβεί τίποτε παρόμοιο” T. W Adorno Ογδόντα ένα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη στιγμή κατά την οποία ο Κόκκινος Στρατός διέκοψε υλικά —έστω και καθυστερημένα— τη λειτουργία της πιο ριζοσπαστικά εξορθολογισμένης μηχανής μαζικής εξόντωσης που παρήγαγε ποτέ η ανθρώπινη ιστορία. Στις 27 Ιανουαρίου 1945, τα σοβιετικά στρατεύματα απελευθέρωσαν περίπου 7.000 επιζώντες του στρατοπέδου συγκέντρωσης και εξόντωσης του Άουσβιτς, φέρνοντας…

Read More

Theodor Adorno & Max Horkeimer | Προς ένα νέο μανιφέστο;

Εισαγωγικό σημείωμα του Shades  Το «Προς ένα νέο μανιφέστο» (Towards a New Manifesto) των Τέοντορ Β. Αντόρνο και Μαξ Χόρκχαϊμερ γράφτηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1950, πιθανότατα γύρω στο 1950–1951, σε μια περίοδο βαθιάς πολιτικής και θεωρητικής κρίσης για την ευρωπαϊκή και διεθνή Αριστερά. Ωστόσο, το κείμενο δεν δημοσιεύτηκε τότε ως το επίσημο μανιφέστο της «Σχολής της Φρανκφούρτης» και παρέμεινε για χρόνια ημιτελές. Τελικά κυκλοφόρησε μεταγενέστερα ως ιστορικό και θεωρητικό τεκμήριο της Κριτικής Θεωρίας. Το κείμενο «Προς ένα νέο μανιφέστο» αποτελεί μια συμπυκνωμένη, αιχμηρή παρέμβαση της Κριτικής Θεωρίας απέναντι…

Read More

Παρουσίαση βιβλίου: Marcel Cohen | Γράμμα στον Αντόνιο Σάουρα.

Με αφορμή την 81η επέτειο της απελευθέρωσης του Άουσβιτς από τον Κόκκινο Στρατό (27 Ιανουαρίου 1945), όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος, διοργανώνουμε μια διαδικτυακή εκδήλωση μνήμης, η οποία θα μεταδοθεί ζωντανά από το κανάλι μας στο YouTube (https://www.youtube.com/@ShadesMagazinechannel), την Τρίτη 27 Ιανουαρίου 2026, στις 19:00. Στη φετινή εκδήλωση θα συζητήσουμε το βιβλίο του Marcel Cohen Γράμμα στον Αντόνιο Σάουρα, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νησίδες, μαζί με τον μεταφραστή του βιβλίου στην ελληνική γλώσσα, Σάμη Ταμπώχ. Την εκδήλωση θα ανοίξει και θα συντονίσει μέλος της πρωτοβουλίας Shades Aufbau –…

Read More

6 Ιανουαρίου 1945: Τέσσερις γυναίκες απαγχονίζονται στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς

Σαν σήμερα, στις 6 Ιανουαρίου 1945, τέσσερις γυναίκες απαγχονίστηκαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης και εξόντωσης του Άουσβιτς για τη συμμετοχή τους στην εξέγερση των κρατουμένων του Sonderkommando τον Οκτώβριο του 1944. Επρόκειτο για τις Ala Gertner, Roza Robota, Estusia Wajcblum και Regina Safirsztajn, Ήταν όλες Εβραίες κρατούμενες, ενταγμένες σε ένα υπόγειο δίκτυο αντίστασης που λειτούργησε μέσα σε συνθήκες της απόλυτης τρομοκρατίας του στρατοπέδου. Η εξέγερση των Sonderkommando υπήρξε μία από τις ελάχιστες οργανωμένες πράξεις ένοπλης αντίστασης στο Άουσβιτς. Οι κρατούμενοι Sonderkommando, εξαναγκασμένοι να εργάζονται στα κρεματόρια και στους θαλάμους αερίων, γνώριζαν…

Read More

Αναγνώσεις: Άμοζ Όζ «Ιστορία αγάπης και σκότους»

Γράφει ο Benjamin Conti Φέτος το καλοκαίρι διάβασα για πρώτη φορά το Ιστορία Αγάπης και Σκότους. Το βιβλίο αυτό του Άμοζ Οζ είναι ένα αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα, στο οποίο, μέσα από την προσωπική ζωή του συγγραφέα και τα γεγονότα που τη σημάδεψαν — όπως, για παράδειγμα, η αυτοκτονία της μητέρας του — ξετυλίγεται η ιστορία των συνθηκών ζωής των Εβραίων στην περιοχή της Παλαιστίνης. Χαρακτηριστική είναι η φράση του Οζ από το βιβλίο: «Κάποτε έλεγαν: “Εβραίοι έξω από την Ευρώπη, στην Παλαιστίνη”. Τώρα λένε: “Έξω από την Παλαιστίνη”». Ιδιαίτερη σημασία έχει…

Read More

Ο Καλαματιανός νεωκόρος που επέστρεψε από το Άουσβιτς

Συλλογή πληροφοριών: Διάπυρον Ο Αριστομένης Σακκάς γεννήθηκε στο χωριό Βελανιδιά της Καλαμάτας το 1905 και, λίγο πριν το 1940, παντρεύτηκε και μετακόμισε στην πόλη της Καλαμάτας. Εκεί εργάστηκε ως νεωκόρος και, τον Οκτώβριο του 1943, τρεις μέρες πριν από τα γενέθλιά του, η ζωή τού έκανε το χειρότερο δώρο, καθώς συνελήφθη από τους Γερμανούς μέσα στην εκκλησία και οδηγήθηκε αρχικά στο Χαϊδάρι και έπειτα στο Άουσβιτς. Εκεί γλίτωσε πολλές φορές την εκτέλεση. Κάποτε, μάλιστα, παραλίγο να πάει κατά λάθος στο Κρεματόριο. Είδε να περνάει μια ομάδα Εβραίων, αυτός δεν κατάλαβε…

Read More

Jean Amery | Στα όρια του πνεύματος (σημειώσεις)

Σημειώσεις από την συζήτηση που διοργάνωσε το Shades Magazine στο πλαίσιο της ομάδας μελέτης του εγχειρήματος για τον αντισημιτισμό, με θέμα το κείμενο του Jean Amery με τίτλο: Στα όρια του πνεύματος (Κυριακή 2 Ιουνίου 2024) Διαβάστε επίσης: Αποσπάσματα από το κεφάλαιο «Μνησικακίες» και από το κεφάλαιο «Για τα βασανιστήρια» Ο Ζαν Αμερύ είναι, κατά κοινή ομολογία, ο φιλόσοφος του Άουσβιτς και, μαζί με το κείμενο που εξετάσαμε την προηγούμενη φορά του Πρίμο Λέβι, το Πέρα από την ενοχή και την εξιλέωση, συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα αναλυτικά ντοκουμέντα από επιζώντες του…

Read More

«Η ζωή στα μεσάνυχτα του αιώνα» | Το κίνημα αντίστασης στο στρατόπεδο του Άουσβιτς

Μια ιστορία του αριστερού και εβραϊκού κινήματος αντίστασης στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς κατά τη διάρκεια του ολοκαυτώματος, από τον Marcus Barnett. Πηγή: https://libcom.org/article/life-centurys-midnight Το καλοκαίρι του 1944, η Antonia Lehr και δύο φίλες της εκτοπίστηκαν από τη Βιέννη στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς. Προσποιούμενη την ξένη εργάτρια που είχε παντρευτεί πρόσφατα έναν Αυστριακό, η Lehr ήταν στην πραγματικότητα Βιεννέζα Εβραία και έμπειρη κομμουνίστρια μαχήτρια, που ειδικευόταν σε εξαιρετικά επικίνδυνη προπαγανδιστική δουλειά μεταξύ των Γερμανών στρατιωτών στο Παρίσι. Οι δύο σύντροφοί της ήταν επίσης κομμουνιστές αντιστασιακοί ακτιβιστές. Είχαν λάβει συλλογικά…

Read More

Roza Robota 1921–1945

Η Roza Robota γεννήθηκε στο Ciechanow της Πολωνίας, όπου δραστηριοποιήθηκε στο κίνημα νεολαίας Ha-shomer ha-Za’ir πριν ενταχθεί στο υπόγειο κίνημα του γκέτο. Το 1942 εκτοπίστηκε με την οικογένειά της στο Άουσβιτς, αλλά μεταφέρθηκε στο Μπιρκενάου λίγο αργότερα. Οργάνωσε μια επαναστατική ομάδα και συμμετείχε στην εξέγερση του Sonderkommando το 1944. Συνελήφθη μαζί με άλλες γυναίκες κρατούμενες που συμμετείχαν στην έκρηξη του κρεματόριου και βασανίστηκαν. Απαγχονίστηκε παρουσία άλλων κρατουμένων, τραγουδώντας το “Hatikvah” στις τελευταίες της στιγμές. Ο ηρωισμός της μνημονεύεται ως μία από τις πιο θαρραλέες πράξεις των Εβραίων γυναικών κρατουμένων κατά…

Read More