Κράτος, Ιδεολογία, Φετιχισμός του Εμπορεύματος & Αλλοτρίωση στον Μαρξ Νέα ομάδα μελέτης του Shades Aufbau Έναρξη: Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026 Η πρωτοβουλία του Shades Aufbau εγκαινιάζει τη σεζόν με έναν νέο κύκλο μελέτης, με μια συλλογική ανάγνωση, παρουσίαση και επεξεργασία τεσσάρων κρίσιμων εννοιών και προβληματικών που διατρέχουν με διαφορετικούς τρόπους και σε διαφορετικές στιγμές το μαρξικό έργο: το κράτος, την ιδεολογία, τον φετιχισμό του εμπορεύματος και την αλλοτρίωση. Με αυτό τον κύκλο μελέτης επιθυμούμε κάτι περισσότερο από μια επιστροφή στα κείμενα του Μαρξ ή μια ακόμη διαδικασία πολιτικής αυτομόρφωσης. Επιθυμούμε…
Read MoreTag: κριτική της ιδεολογίας
Κάλεσμα: Νέα ομάδα μελέτης | Κράτος, Ιδεολογία, Φετιχισμός του εμπορεύματος και η έννοια της Αλλοτρίωσης στα κείμενα του Μαρξ
Νέα ομάδα μελέτης | Κράτος, Ιδεολογία, Φετιχισμός του εμπορεύματος και η έννοια της Αλλοτρίωσης στα κείμενα του Μαρξ Στην προηγούμενη συνέλευση του εγχειρήματος μας αποφασίσαμε να ανοίξουμε μια νέα ομάδα μελέτης με θέμα: το κράτος, την ιδεολογία, τον φετιχισμό του εμπορεύματος και την έννοια της αλλοτρίωσης στα κείμενα του Μαρξ. Καλούμε όσες και όσους ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν σε μια πρώτη διαδικτυακή συνάντηση συντονισμού, την Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026, στις 6 το απόγευμα, όπου θα οργανώσουμε τη λειτουργία της ομάδας και θα αποφασίσουμε από κοινού τα κείμενα που θα διαβάσουμε. Για…
Read MoreΣχόλιο στον απόηχο της δολοφονικής επίθεσης στο Βερολίνο
Η πρόσφατη τρομοκρατική, δολοφονική επίθεση στη ΛΟΑΤΚΙ πορεία στο Βερολίνο αποτελεί μια βαθιά αντιδραστική πράξη βίας, η οποία στρέφεται ενάντια στις αστικές ελευθερίες, στην αυτοδιάθεση του ατόμου, αλλά και στην ίδια την προοπτική της κοινωνικής χειραφέτησης. Ο ισλαμισμός, όπως και κάθε μορφή θρησκευτικού φονταμενταλισμού, συνιστά μια μορφή αντιδραστικής ιδεολογίας που αναδύθηκε στη νεωτερικότητα, εχθρικής όχι μόνο απέναντι στα ΛΟΑΤΚΙ άτομα, αλλά συνολικά απέναντι στις δυνατότητες και τις απόπειρες για την πανανθρώπινη χειραφέτηση που ιστορικά αναδύθηκαν στο πλαίσιο της νεωτερικότητας. Ο ισλαμισμός, ως ιδεολογία, είναι τόσο βαθιά αντικομμουνιστικός, όσο και οι…
Read MoreZoltan Tarr | Ο Λούκατς και το εβραϊκό ζήτημα
Η ιστορία του μαρξισμού δεν είναι μόνο η ιστορία της υλιστικής μεθόδου κριτικής του καπιταλισμού, αλλά και η ιστορία των θεωρητικών και διαλεκτικών του αντιφάσεων. Μία από τις σημαντικότερες αφορά τη σχέση του με το λεγόμενο «εβραϊκό ζήτημα» και, ευρύτερα, με την κατανόηση του σύγχρονου αντισημιτισμού. Παρά το γεγονός ότι ο μαρξισμός υπήρξε η πρώτη θεωρία που επιχείρησε να ερμηνεύσει την αστική κοινωνία ως ιστορικά προσδιορισμένη μορφή κοινωνικής οργάνωσης, δεν κατόρθωσε πάντοτε με επάρκεια να συλλάβει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του αντισημιτισμού ως ιδεολογίας της νεωτερικότητας. Αντίθετα, σε πολλές περιπτώσεις παρέμεινε…
Read MoreΟ ναρκισσισμός ως κανόνας | Η ψυχική παραμόρφωση στην ύστερη καπιταλιστική κοινωνία
Ο ναρκισσισμός παρουσιάζεται από την Ιδεολογία της Κυριαρχίας ως μια ατομική ψυχολογική διαταραχή ή ως ένα χαρακτηριστικό που φέρουν μονάχα ορισμένες προσωπικότητες. Το κείμενο του Peter Samol ακολουθεί μια διαφορετική διαδρομή. Αντί να ερμηνεύσει τον ναρκισσισμό ως ένα ιδιωτικό ψυχικό φαινόμενο, τον αναλύει – περιγράφει ως μια κοινωνικά παραγόμενη μορφή υποκειμενικότητας, η οποία αναδύεται από τις ίδιες τις αντιφάσεις που παράγει η κρίση του ύστερου καπιταλισμού. Η επισφάλεια, η καθολίκευση του ανταγωνισμού, η εμπορευματοποίηση των κοινωνικών σχέσεων και η διαρκής απαίτηση για αυτοπροβολή και αυτοβελτίωση στην κοινωνία των εμπορευμάτων δεν…
Read MoreL Feuerbach: Το μυστήριο της ανάστασης και της υπερφυσικής γέννησης
Ο Λούντβιχ Φόυερμπαχ (Ludwig Feuerbach, 1804–1872) ήταν Γερμανός φιλόσοφος και μία από τις σημαντικότερες μορφές της νεοεγελιανής φιλοσοφίας. Σπούδασε αρχικά θεολογία, αλλά γρήγορα στράφηκε στη φιλοσοφία υπό την επίδραση του Χέγκελ. Σταδιακά απομακρύνθηκε από τον ιδεαλισμό και ανέπτυξε έναν «ανθρωπολογικό υλισμό», ασκώντας ριζική κριτική στη θρησκεία. Το σημαντικότερο έργο του είναι «Η ουσία του Χριστιανισμού» (1841, από εκεί είναι και το παρακάτω απόσπασμα), όπου υποστηρίζει ότι ο Θεός δεν αποτελεί υπερβατική πραγματικότητα, αλλά προβολή των ουσιωδών ανθρώπινων ιδιοτήτων. Κατά τον Φόυερμπαχ, ο άνθρωπος αποξενώνει τις δικές του δυνάμεις, τις αποδίδει…
Read MoreΟ λαγοκέφαλος και η κοινωνική παραγωγή του φόβου. Ένα σχόλιο
Έχετε παρατηρήσει ότι το τελευταίο διάστημα, με αφορμή τον λαγοκέφαλο, τις μέδουσες, τα θαλάσσια ρεύματα κοκ, αναπτύσσεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα ΜΜΕ γενικότερα ένας ιδιότυπος μηχανισμός παραγωγής φόβου; Πρόκειται για μια διαδικασία κατά την οποία μεμονωμένα περιστατικά ή υπαρκτά φυσικά φαινόμενα αποσπώνται από το συγκεκριμένο οικολογικό και κοινωνικό τους πλαίσιο και επανεντάσσονται σε μια οικονομία διαρκούς τρόμου. Το αποτέλεσμα δεν είναι η ενημέρωση για έναν πιθανό κίνδυνο, αλλά η κατασκευή ενός συναισθηματικού καθεστώτος, μέσα στο οποίο το υποκείμενο εκπαιδεύεται να αντιλαμβάνεται τον κόσμο ως ένα πεδίο αδιάκοπων απειλών…
Read MoreΕικόνες του θεάματος μιας αντι-εξέγερσης | Ένα σχόλιο με αφορμή τα ρατσιστικά επεισόδια στο Μπέλφαστ
Την ταινία αυτή την έχουμε ξαναδεί. Αρκετές είναι οι ομοιότητες της κρίσης στο Μπέλφαστ, όπου έχουν ξεσπάσει βίαια αντιμεταναστευτικά επεισόδια, με την εξάπλωση του αντισημιτισμού στην Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη σήμερα, αν και, όπως συνηθίζουμε να τονίζουμε, υπάρχουν και σημαντικές ιστορικές και θεωρητικές διαφορές ανάμεσα στα δύο φαινόμενα, του ρατσισμού και του αντισημιτισμού. Οι αντιμεταναστευτικές διαδηλώσεις στο Μπέλφαστ είναι μια ακόμη υπενθύμιση ότι, σε περιόδους βαθιάς καπιταλιστικής κρίσης και κοινωνικής αποσύνθεσης, η κυρίαρχη ιδεολογία σπρώχνει την κοινωνική δυσαρέσκεια μακριά από τις πραγματικές κοινωνικές σχέσεις εκμετάλλευσης και τον ταξικό ανταγωνισμό…
Read MoreΗ Μεταμφίεση της Νέας Ακροδεξιάς | Φιλοσημιτισμός, Νεοφιλελευθερισμός και Ταξικός Κυνισμός την Εποχή της Καπιταλιστικής Κρίσης
Ο Άδωνις Γεωργιάδης, που από βιβλιοπώλης ακροδεξιών βιβλίων μετατράπηκε σχεδόν εν μία νυκτί σε «φιλοεβραίο», μαζί με ένα ευρύτερο ακροδεξιό (νέο ή μη) φιλελεύθερο «παρεάκι» φιλοσημιτών που τον ακολουθεί —το οποίο έχουμε δυστυχώς συναντήσει και εμείς κατά καιρούς— επιχειρεί σήμερα να εμφανιστεί ως ο φορέας ενός υποτιθέμενου εκσυγχρονισμένου φιλελευθερισμού και της αστικο-δημοκρατικής κανονικότητας. Για τη σχέση αγάπης αλλά και της σύνδεσης του φιλελευθερισμού με τη νέα ακροδεξιά έχουμε αναφερθεί. Ωστόσο, πίσω από αυτή τη μεταμφίεση του Άδωνη δεν κρύβεται κάποια ουσιαστική ρήξη με το παρελθόν της ελληνικής «νέας ακροδεξιάς», αλλά…
Read MoreΗ Θεαματική Διαχείριση της Κρίσης | Το Νέο Προσωποπαγές Μόρφωμα του Τσίπρα
Ένα σχόλιο με αφορμή την συγκέντρωση Τσίπρα στο Θησείο Το προσωποπαγές μόρφωμα του Τσίπρα είναι ακριβώς αυτό που λέει το όνομά του και τίποτα παραπάνω. Η καθαρή εικόνα της σημερινής παρακμασμένης εποχής της αστικής πολιτικής, μια βαθύτερη μετατόπιση του ίδιου του τρόπου με τον οποίο αυτή μεσολαβείται στο σημερινό καπιταλιστικό περιβάλλον. Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε ούτε καν με μια κάλπικη, (δήθεν) αντιπαράθεση διαφορετικών «πολιτικών στρατοπέδων», αλλά με μια αισθητικοποιημένη διαχείριση της κοινωνικής παρακμής και αποσύνθεσης σε αυτή τη φάση της καπιταλιστικής κρίσης. Αυτό που διακυβεύεται εδώ δεν είναι μονάχα…
Read More