«Χρονικά Αντισημιτισμού #139» Ανθεκτικότητα και τελετουργίες του Αντισημιτικού Μύθου: Το κάψιμο του Ιούδα στον Κοσμά

«Η πιο γνωστή και διαδεδομένη εκδήλωση λαϊκού αντισημιτισμού στην Ελλάδα, το κάψιμο του Ιούδα, είναι έθιμο της Μεγάλης Πέμπτης. Ο Γ. Μέγας παρατηρεί ότι μετά την επικράτηση του χριστιανισμού ταυτίστηκαν με το όνομα του περιπλανώμενου Ιούδα παλιότερες παραδόσεις που σχετίζονταν με τον Οιδίποδα. Σύμφωνα με τον ίδιο, η ασάφεια σχετικά με τον Ιούδα στα Ευαγγέλια οδήγησε τη λαϊκή φαντασία σε ένα πλήθος παραδόσεων, παραμυθιών, τραγουδιών, καταδέσμων, όπου το όνομα Ιούδας χρησιμοποιείται μετωνυμικά. Στους Εβραίους αποδίδονται οι ιδιότητες του Ιούδα. Και αυτές είναι φιλαργυρία, προδοσία, περιπλάνηση, θεοκτονία. Ο Εβραίος ενέχεται για…

Read More

7 Θέσεις για την ελληνική επανάσταση του 1821 και ένα παλιότερο παράρτημα.

7 Θέσεις και ένα παράρτημα που, αν και συμπυκνώνει τη συζήτηση του εγχειρήματος όλα αυτά τα χρόνια, παραμένει ωστόσο ένα ανοιχτό πλαίσιο προς περαιτέρω διαμόρφωση. Μαζί με τις 9 Θέσεις για την Εθνική Ιδεολογία, το παρόν κείμενο συνιστά μια πρόταση διαλόγου. [1] Η εθνική μυθολογία που βρίσκει έδαφος γύρω από το 1821 δεν είναι απλώς ένα σύνολο ιδεολογικών αφηγήσεων με θέμα το παρελθόν του αστικού κράτους, αλλά μια ενεργή ιδεολογική διάταξη που μεσολαβεί τη σχέση της σύγχρονης καπιταλιστικής κοινωνίας με τις ιστορικές της συνθήκες. Η Ελληνική Αστική Επανάσταση δεν είναι…

Read More

Ιστορία, Μνήμη και Κυριαρχία: Για τον αναθεωρητισμό και τον ταξικό χαρακτήρα της ιστορικής αφήγησης. Σημειώσεις με αφορμή την υπόθεση της Καισαριανής

«Οι κυρίαρχες ιδέες κάθε εποχής δεν είναι παρά οι ιδέες της κυρίαρχης τάξης.» [1] Μια τοποθέτηση του εγχειρήματος Shades Aufbau – Κοινότητα – Θεωρία – Δικτύωση σχετικά με την υπόθεση των φωτογραφιών των 200 εκτελεσμένων κομμουνιστών (μέλη του ΚΚΕ, Ελλήνων Εβραίων κομμουνιστών αλλά και αρχειομαρξιστές), που ήρθε στη δημοσιότητα με αφορμή τη δημοπρασία που ανακοίνωσε ένας Βέλγος συλλέκτης στην πλατφόρμα eBay. Για το ιστορικό γεγονός που οδήγησε στην εκτέλεση των 200 κομμουνιστών δείτε παρακάτω στις σημειώσεις [2] Η ιστορική μνήμη δεν αποτελεί ενα υπερταξικό πεδίο, αντίθετα αποτελεί και αυτή ένα…

Read More

Σημείωση για τον Αντιϊμπεριαλισμό

Η «Σημείωση για τον Αντιϊμπεριαλισμό», που δημοσιεύτηκε στο 4ο τεύχος του Shades Magazine και γράφτηκε το 2018, αποτελεί μια πυκνή θεωρητική κριτική παρέμβαση εναντίον της ιδεολογικής αυτονόησης του αντιϊμπεριαλισμού ως ενός προνομιακού ορίζοντα της ριζοσπαστικής πολιτικής. Το κείμενο κάνει την απόπειρα να αποδομήσει την εθνικο-λαϊκή φαντασίωση που υποκρύπτεται πίσω από τη σχηματική διάκριση «καταπιεσμένων» και «ιμπεριαλιστικών» κρατών, επιμένοντας ότι η εμμονή στην κρατική κυριαρχία και στην «αυτοδιάθεση» λειτουργεί συχνά ως μια αναστροφή της κριτικής του κεφαλαίου σε μια απολογητική της εθνικής μορφής του. Μέσα από αυτή την σημείωση, ό αντιϊμπεριαλισμός…

Read More

Herbert Marcuze | Λόγος και Επανάσταση (αποσπάσματα)

Αποσπάσματα από το βιβλίο του Χέρμπερτ Μαρκούζε “Λόγος και Επανάσταση” που στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ύψιλον. Η αρχική δημοσίευση έγινε εδώ  Ένα μικρό διευκρινιστικό σημείωμα  Τα αποσπάσματα του Μαρκούζε που παρουσιάζονται παρακάτω επιχειρούν μια ιστορική ανάγνωση του φαινομένου της επανάστασης, αλλά και μια επανεξέταση της σχέσης ανάμεσα στον Λόγο ως κριτική κατηγορία και στις αντικειμενικές υλικές αντιφάσεις της κοινωνίας. Στο πλαίσιο της διαλεκτικής παράδοσης, ο Μαρκούζε αναδεικνύει πως ο Λόγος δεν αποτελεί ένα ουδέτερο εργαλείο για την περιγραφή της πραγματικότητας, αλλά κινητήρια δύναμη για την ανατροπή της υπάρχουσας…

Read More

Max Horkheimer «Οι Εβραίοι και η Ευρώπη» | Σημειώσεις πάνω στο κείμενο

Σημειώσεις της συνάντησης του κύκλου μελέτης που πραγματοποιήθηκε την 1η Φεβρουαρίου 2026. Τη στιγμή αυτή, έχουμε πραγματικά φτάσει στο σημείο όπου η αρμονία μέσα στην καπιταλιστική κοινωνία ταυτόχρονα με όλες τις δυνατότητες για μετασχηματισμό της έχουν αποδειχθεί ακριβώς αυταπάτες τις οποίες ανέκαθεν κατήγγελλαν οι επικριτές της οικονομίας της ελεύθερης αγοράς.  τώρα, όπως το είχαν προβλέψει, οι αντιφάσεις της τεχνικής προόδου έχουν προκαλέσει διαρκή οικονομική κρίση, και οι απόγονοι των ελεύθερων επιχειρηματιών δεν μπορούν να διατηρήσουν τις θέσεις τους παρά μόνο χάνοντας τις πολιτικές τους ελευθερίες.  τώρα λοιπόν που τα πράγματα…

Read More

Για την έννοια του Κομμουνισμού | 9 Θέσεις

Εισαγωγικό σημείωμα Οι θέσεις που ακολουθούν δεν αποτελούν ένα τυχαίο σύνολο διακηρύξεων, ούτε ένα ιδεολογικό μανιφέστο προς κατανάλωση. Συνιστούν την συμπύκνωση μιας μακρόχρονης θεωρητικής και πολιτικής επεξεργασίας στο εσωτερικό του εγχειρήματος του Shades, το προϊόν της συλλογικής συζήτησης, αντιπαράθεσης και κριτικής αναμέτρησης με την ιστορική εμπειρία του κομμουνιστικού κινήματος, τα όρια του παραδοσιακού μαρξισμού και συνολικά με τις αντιφάσεις της καπιταλιστικής νεωτερικότητας. Οι θέσεις αυτές λειτουργούν ως ένας βασικός θεωρητικός προσανατολισμός του εγχειρήματος και ως η βασική στρατηγική μας πυξίδα: σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν ένα δόγμα, αλλά μια αρνητική…

Read More

Με αφορμή τα 81 χρόνια από την απελευθέρωση του Άουσβιτς

“Στην κατάσταση της ανελευθερίας τους ο Χίτλερ επέβαλε στους ανθρώπους μια νέα κατηγορική προσταγή: να ρυθμίζουν τη σκέψη και τις πράξεις τους έτσι ώστε να μην επαναληφθεί το Άουσβιτς, να μη συμβεί τίποτε παρόμοιο” T. W Adorno Ογδόντα ένα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη στιγμή κατά την οποία ο Κόκκινος Στρατός διέκοψε υλικά —έστω και καθυστερημένα— τη λειτουργία της πιο ριζοσπαστικά εξορθολογισμένης μηχανής μαζικής εξόντωσης που παρήγαγε ποτέ η ανθρώπινη ιστορία. Στις 27 Ιανουαρίου 1945, τα σοβιετικά στρατεύματα απελευθέρωσαν περίπου 7.000 επιζώντες του στρατοπέδου συγκέντρωσης και εξόντωσης του Άουσβιτς, φέρνοντας…

Read More

Herbert Marcuze | Επανεξέταση της έννοιας της επανάστασης

Ένα σημείωμα με πρόχειρες σκέψεις με αφορμή το κείμενο που ακολουθεί Το κείμενο που ακολουθεί παραμένει, με έναν σχεδόν ανησυχητικό τρόπο, επίκαιρο, αν αναλογιστεί κανείς το επίπεδο της θεωρητικής συζήτησης που κυριαρχεί σήμερα στους λεγόμενους κύκλους της Αριστεράς και στον μεταμοντέρνο ιδεολογικό ακαδημαϊσμό, μια συζήτηση που διεξάγεται την εποχή της κρίσης του κομμουνιστικού προτάγματος. Η επαναφορά της προβληματικής από την σκοπιά της Θεωρίας, περί «επανεξέτασης της έννοιας της επανάστασης» δεν αφορά απλώς ένα ιστορικό ερώτημα, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της θεωρητικής αδυναμίας να αναστοχαστούμε την ήττα, την ενσωμάτωση της επαναστατικής…

Read More

Κάθε τραγούδι που φιμώνεται στο όνομα του έθνους είναι μια πρόβα για την ποιοτική αυταρχική αναβάθμιση του αστικού κράτους

Το περιστατικό με τη συναυλία σε νυχτερινό κέντρο της Φλώρινας πριν λίγες μέρες (22 Δεκεμβρίου, 2025) δεν αποτελεί ένα «μεμονωμένο επεισόδιο παρεξήγησης», αλλά συμπύκνωση μιας υλικής και ιδεολογικής πραγματικότητας που διατρέχει ιστορικά το ελληνικό καπιταλιστικό κράτος από τη συγκρότησή του μέχρι σήμερα. Η εθνική ιδεολογία του ελληνικού αστικού κράτους έχει, άλλωστε, πολλαπλές λειτουργίες. Ανάμεσα σε πολλές άλλες ακόμα που δεν θα επισημάνουμε σε αυτό το άρθρο: είναι μηχανισμός ιδεολογικής πειθάρχησης των υποτελών του αστικού κράτους, ο ταξικός μηχανισμός του μονοπωλίου της βίας, αλλά και ένας μηχανισμός αποκλεισμού και άσκησης σιωπηλής…

Read More