Moishe Postone: Ιστορία και κριτική του καπιταλισμού

Εισαγωγικό Σημείωμα Η σύγχρονη περίοδος της καπιταλιστικής κοινωνίας, με τις ριζικές της αναδιαρθρώσεις και την ένταση των κοινωνικών και οικονομικών κρίσεων, αναγκάζει την κριτική θεωρία να επανεξετάσει με καθαρότητα και βάθος την κατηγορία του κεφαλαίου και τις ιστορικές της συνέπειες. Στο παρόν κείμενο, επιχειρείται ακριβώς μια τέτοια ριζική επανεξέταση: με σημείο αναφοράς την θεωρητική συμβολή του Postone, αναδεικνύεται η κατανόηση του «κεφαλαίου» όχι ως απλής μορφής ατομικής ιδιοκτησίας ή οικονομικής σχέσης, αλλά ως ιστορικά συγκεκριμένης μορφής κοινωνικής διαμεσολάβησης και χρονικής δυναμικής. Αυτή η προσέγγιση δεν περιορίζεται σε μια κλασική ανάλυση…

Read More

Ποτέ Ξανά: Ο αγώνας της μνήμης είναι ακόμα εδώ. Με αφορμή το πογκρόμ της 9ης Νοεμβρίου 1938

Πέρασαν αρκετές δεκαετίες από εκείνη τη φρικτή νύχτα της 9ης Νοεμβρίου 1938, που σηματοδότησε την απαρχή των συστηματικών ενεργειών εξόντωσης των Εβραίων στην Ευρώπη. Μετά από μια δεκαετία κοινωνικής και πολιτικής αποσύνθεσης, μιας ακήρυκτης εμφύλιας ταξικής σύγκρουσης και της κατάρρευσης της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης —με την ήττα του προλεταριακού και κομμουνιστικού κινήματος και την άνοδο του εθνικοσοσιαλισμού στην εξουσία το 1933—, το ναζιστικό καθεστώς εγκαινίασε ένα σύνολο αντισημιτικών πολιτικών που ενσωματώνονταν οργανικά στη δομή του. Εκείνη την εποχή ζούσαν στη Γερμανία περίπου 500.000 Εβραίοι. Το καθεστώς τους μετέτρεψε σε αποδιοπομπαίους…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #104» 23 Ιουλίου 1944: H απέλαση των Εβραίων από τα νησιά της Ρόδου και της Κω με προορισμό το Άουσβιτς

Οι φονξιοναλιστικές ερμηνείες του Ολοκαυτώματος, οι θεωρήσεις που γυρεύουν να το συλλάβουν με τους όρους της εργαλειακής ορθολογικότητας και των συμβατικών θεωριών του «αποδιοπομπαίου τράγου» δεν μπορούν να εξηγήσουν γιατί, στα τελευταία δύο χρόνια του πολέμου, καθώς οι γερμανικές δυνάμεις κατατροπώνονταν από τον Κόκκινο Στρατό, ο εξοπλισμός και το προσωπικό τους στρεφόταν σε άλλες διαδρομές από τους πιθανούς στρατιωτικούς στόχους, έτσι ώστε να μεταφέρουν Εβραίους στους θαλάμους αερίων από μέρη τόσο μακρινά όσο το νησί της Ρόδου – Moishe Postone [1] Σαν σήμερα, στις 23 Ιουλίου 1944, ξεκίνησε η απέλαση…

Read More

Μητσοτάκη γαμιέσαι: ή για πόσο ακόμα μπορεί η κριτική να αναβάλλεται

Μετά την ανάληψη της κυβερνητικής εξουσίας στο ελληνικό καπιταλιστικό κράτος από τη Νέα Δημοκρατία, σχεδόν αμέσως ξεκίνησε – έστω και με πολλές αντιφάσεις – ένα ρεύμα δυσαρέσκειας για τη νέα κυβέρνηση, που ως γνωστό, την ατζέντα της, την επαίνεσαν λίγο πολύ όλοι οι ακροδεξιοί κύκλοι στη χώρα. Πολύ περισσότερο, μετά την έναρξη της πανδημίας και των μέτρων εγκλεισμού (lockdown), των μέτρων δηλαδή που πήρε το ελληνικό κράτος τα προηγούμενα δυο χρόνια, η κλιμάκωση της κρατικής καταστολής, κυρίως στην Αθηναϊκή μητρόπολη και τις άλλες μεγάλες πόλεις, ήταν η αφορμή για να…

Read More

Για τη μετάβαση από το αντι-ιουδαϊκό μίσος στον σημερινό αντισημιτισμό

Δημοσιεύτηκε στο Shades Magazine τεύχος 1ο που κυκλοφόρησε το καλοκαίρι του 2019 και είχε ως κύριο θέμα τις θέσεις του εγχειρήματος για τον αντισημιτισμό. του Benjamin Conti Αφιερωμένο στη μνήμη του Αριστείδη Παρασκάκη.  Το παρόν κείμενο αποτελεί μια πρώτη απόπειρα προσέγγισης – από την σκοπιά της υλιστικής κριτικής – του Εβραϊκού  ζητήματος. Σε αυτό το άρθρο θα επιχειρήσουμε να καταπιαστούμε με ένα τρόπο -πιστεύουμε χρήσιμο για τον/την αναγνώστη/τρια που θέλει να εμβαθύνει σε πλευρές του ζητήματος- που άπτεται δύο ιστορικών φάσεων : α) θα δούμε την εμφάνιση του αντι-ιουδαϊκού μίσους…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #68» Ήταν οι εκτελέσεις στη Βαμβακού «Ολοκαύτωμα»; Σημειώσεις με αφορμή ένα μνημείο του ΚΚΕ

Η μαρμάρινη πλάκα που βλέπετε στην φωτογραφία βρίσκεται στο χωριό Βαμβακού, οικισμό της Σπάρτης και στήθηκε τον Ιούνιο του 2009 από την Επιτροπή Περιοχής Πελοποννήσου του ΚΚΕ. Το μνημείο αποτελεί φόρο τιμής στους 29 δολοφονημένους κομμουνιστές του χωριού από τη συμμορία του αρχιΧίτη μακελάρη Παυλάκο στη Λακωνία το 1947. «Το ολοκαύτωμα στη Βαμβακού αδιάψευστος μάρτυρας των εγκλημάτων του φασισμού και του ιμπεριαλισμού», γράφει η πλάκα, και την ώρα των αποκαλυπτηρίων, πλήθος κόσμου της ΚΝΕ φώναζε συνθήματα υπέρ του κόμματος. Το σύντομο ιστορικό της δολοφονίας παρουσιάστηκε από τον Νίκο Γόντικα, μέλος του…

Read More

Moishe Postone | Αντισημιτισμός και Εθνικοσοσιαλισμός

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ΘΕΣΕΙΣ Τεύχος 144, περίοδος: Ιούλιος – Σεπτέμβριος 2018 ΑΝΤΙΣΗΜΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ του Moishe Postone1 μετάφραση Χρήστος Βαλλιάνος Ποια είναι η σχέση του αντισημιτισμού με τον Εθνικοσοσιαλισμό; Η δημόσια συζήτηση του προβλήματος αυτού στην Ομοσπονδιακή Γερμανία χαρακτηρίστηκε από μια διχοτομία μεταξύ φιλελεύθερων και συντηρητικών από τη μια μεριά, και της Αριστεράς από την άλλη. Οι φιλελεύθεροι και οι συντηρητικοί υπογραμμίζουν κυρίως την ασυνέχεια μεταξύ του ναζιστικού παρελθόντος και του σήμερα. Όταν αναφέρονται στο παρελθόν, εστιάζουν την προσοχή τους στις διώξεις και την εξολόθρευση των Εβραίων, και γενικά τείνουν…

Read More

Ο κύριος του Χρόνου | Μια όψη του Moishe Postone (1942-2018)

Το κείμενο μεταφράσαν από την αγγλική γλώσσα οι becoming minority. Συγγεγραμένο από τους Juan Diego González Rúa και Facundo Nahuel Martín το 2019, το πρωτότυπο βρίσκεται στο περιοδικό Krisis: http://www.krisis.org/2019/the-master-of-time/. Συνεχίζουμε τη σειρά με μεταφράσεις από το χώρο της “κριτικής της αξίας” γιατί όπως έχουμε επισημάνει και παλιότερα, πιστεύουμε ότι μπορούν να συμβάλουν στην ριζοσπαστική μαρξική κριτική στον 21αι. Οι υπογραμμίσεις με μαύρα γράμματα είναι της μετάφρασης.  Εισαγωγή Ο Moishe Postone πέθανε τον περασμένο χρόνο. Το άρθρο αυτό γράφτηκε εις μνήμην αυτού του ασυμβίβαστου και ριζοσπαστικού διανοούμενου, από τους πιο…

Read More

Για τον Moishe Postone

Το 2011, κάλεσα τον Postone στη Νέα Σχολή Κοινωνικών Ερευνών της Νέας Υόρκης, για να πραγματοποιήσει μια εισαγωγική ομιλία σε ένα συνέδριο φιλοσοφίας απόφοιτων με τίτλο, “Το Πνεύμα του Κεφαλαίου: Hegel και Marx”. Ο Postone έδωσε μια σαρωτική διάλεξη σχετικά με το ρόλο της έννοιας του Πνεύματος του Hegel στα έργα του Marx και του Lukács. Η κριτική του για την εργασία ήταν αποπροσανατολιστική για πολλούς, όπως και η άποψή του για το κεφάλαιο σαν ένα «αυτοματοποιημένο υποκείμενο», συγκρίσιμο της άποψης του Hegel για την αυτο-διαμεσολαβούμενη δυναμική του Geist (δυναμική…

Read More

Moishe Postone, 1942 – 2018

Σύνδεσμος πρωτότυπου κειμένου: http://www.krisis.org/2018/moishe-postone-1942-2018/ μετάφραση και πηγή: poetrymustbedonebyeachandeveryone Όταν εμείς, ένας μικρός κύκλος συγγραφέων που είχε αφιερωθεί στην ανανέωση της ριζοσπαστικής κοινωνικής κριτικής, πέσαμε πάνω στη λογική του Αντισημιτισμού στο τότε άγνωστο δοκίμιο του Μωυσή Ποστόουν, προς τα τέλη της δεκαετίας του ’80, αυτή μας χτύπησε σαν κεραυνός. Η Κριτική της Αξίας (Wertkritik) βρισκόταν ακόμη στο ξεκίνημα της και πάσχιζε να τραβήξει τον δρόμο της ενάντια στους θεματοφύλακες του παραδοσιακού Μαρξισμού με τους οποίους τότε εμπλεκόμασταν σε πολεμικές διαμάχες και ξαφνικά υπήρχε κάποιος που σκεφτόταν με τόσο όμοιο τρόπο. Για εμάς…

Read More