Σημειώσεις της συνάντησης του κύκλου μελέτης που πραγματοποιήθηκε την 1η Φεβρουαρίου 2026. Τη στιγμή αυτή, έχουμε πραγματικά φτάσει στο σημείο όπου η αρμονία μέσα στην καπιταλιστική κοινωνία ταυτόχρονα με όλες τις δυνατότητες για μετασχηματισμό της έχουν αποδειχθεί ακριβώς αυταπάτες τις οποίες ανέκαθεν κατήγγελλαν οι επικριτές της οικονομίας της ελεύθερης αγοράς. τώρα, όπως το είχαν προβλέψει, οι αντιφάσεις της τεχνικής προόδου έχουν προκαλέσει διαρκή οικονομική κρίση, και οι απόγονοι των ελεύθερων επιχειρηματιών δεν μπορούν να διατηρήσουν τις θέσεις τους παρά μόνο χάνοντας τις πολιτικές τους ελευθερίες. τώρα λοιπόν που τα πράγματα…
Read MoreTag: Μεσοπόλεμος
Theodor Adorno & Max Horkeimer | Προς ένα νέο μανιφέστο;
Εισαγωγικό σημείωμα του Shades Το «Προς ένα νέο μανιφέστο» (Towards a New Manifesto) των Τέοντορ Β. Αντόρνο και Μαξ Χόρκχαϊμερ γράφτηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1950, πιθανότατα γύρω στο 1950–1951, σε μια περίοδο βαθιάς πολιτικής και θεωρητικής κρίσης για την ευρωπαϊκή και διεθνή Αριστερά. Ωστόσο, το κείμενο δεν δημοσιεύτηκε τότε ως το επίσημο μανιφέστο της «Σχολής της Φρανκφούρτης» και παρέμεινε για χρόνια ημιτελές. Τελικά κυκλοφόρησε μεταγενέστερα ως ιστορικό και θεωρητικό τεκμήριο της Κριτικής Θεωρίας. Το κείμενο «Προς ένα νέο μανιφέστο» αποτελεί μια συμπυκνωμένη, αιχμηρή παρέμβαση της Κριτικής Θεωρίας απέναντι…
Read MoreΑναγνώσεις: Άμοζ Όζ «Ιστορία αγάπης και σκότους»
Γράφει ο Benjamin Conti Φέτος το καλοκαίρι διάβασα για πρώτη φορά το Ιστορία Αγάπης και Σκότους. Το βιβλίο αυτό του Άμοζ Οζ είναι ένα αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα, στο οποίο, μέσα από την προσωπική ζωή του συγγραφέα και τα γεγονότα που τη σημάδεψαν — όπως, για παράδειγμα, η αυτοκτονία της μητέρας του — ξετυλίγεται η ιστορία των συνθηκών ζωής των Εβραίων στην περιοχή της Παλαιστίνης. Χαρακτηριστική είναι η φράση του Οζ από το βιβλίο: «Κάποτε έλεγαν: “Εβραίοι έξω από την Ευρώπη, στην Παλαιστίνη”. Τώρα λένε: “Έξω από την Παλαιστίνη”». Ιδιαίτερη σημασία έχει…
Read MoreΙστορικός σχολιασμός με αφορμή μια φωτογραφία από την Γερμανία, το 1933
Εδώ βλέπουμε μια φωτογραφία από την Γερμανία, το 1933. Ένας Γερμανοεβραίος έμπορος στέκεται όρθιος μπροστά στο κατάστημά του, προσπαθώντας να περισώσει κάτι από την αξιοπρέπεια και την αίσθηση του ανήκειν που κάποτε θεωρούσε αυτονόητη. Στο πέτο του λάμπει το στρατιωτικό μετάλλιο του Σιδηρού Σταυρού, απονεμημένη για τις πράξεις του στο μέτωπο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν πολέμησε για την Γερμανία που πίστευε πως ήταν και αυτός πολίτης της. Ήταν η Γερμανία που υπερασπίστηκε, τα χαρακώματα που μοιράστηκε με άλλους άμοιρους (μη εβραίους) Γερμανούς, η ίδια καπιταλιστική χώρα που τότε τον…
Read MoreΈνα ιστορικό ντοκουμέντο: «Ενάντια στην ντροπή του πογκρόμ κατά των Εβραίων»
Εισαγωγικό σημείωμα Το ιστορικό ντοκουμέντο που παρουσιάζεται σε αυτή τη δημοσίευση έχει ιδιαίτερη αξία. Πρόκειται για άρθρο στην ιστορική εφημερίδα του Κομμουνιστικού Κόμματος Γερμανίας (KPD), την Κόκκινη Σημαία, τον Νοέμβριο του 1938, λίγο μετά την «Νύχτα των Κρυστάλλων», την περίοδο που το εθνικοσοσιαλιστικό τέρας βρισκόταν στο απόγειο της δύναμής του. Το ντοκουμέντο αυτό έχει βαρύνουσα σημασία, διότι παρεμβάλλεται ως ρήγμα στις κυρίαρχες αστικές αφηγήσεις, οι οποίες επιδιώκουν να παρουσιάσουν την εικόνα μιας δήθεν ανύπαρκτης αντίστασης εντός της ίδιας της Γερμανίας απέναντι στον ναζισμό. Μια τέτοια αφήγηση βολεύει τόσο το σημερινό…
Read MoreΠοτέ Ξανά: Ο αγώνας της μνήμης είναι ακόμα εδώ. Με αφορμή το πογκρόμ της 9ης Νοεμβρίου 1938
Πέρασαν αρκετές δεκαετίες από εκείνη τη φρικτή νύχτα της 9ης Νοεμβρίου 1938, που σηματοδότησε την απαρχή των συστηματικών ενεργειών εξόντωσης των Εβραίων στην Ευρώπη. Μετά από μια δεκαετία κοινωνικής και πολιτικής αποσύνθεσης, μιας ακήρυκτης εμφύλιας ταξικής σύγκρουσης και της κατάρρευσης της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης —με την ήττα του προλεταριακού και κομμουνιστικού κινήματος και την άνοδο του εθνικοσοσιαλισμού στην εξουσία το 1933—, το ναζιστικό καθεστώς εγκαινίασε ένα σύνολο αντισημιτικών πολιτικών που ενσωματώνονταν οργανικά στη δομή του. Εκείνη την εποχή ζούσαν στη Γερμανία περίπου 500.000 Εβραίοι. Το καθεστώς τους μετέτρεψε σε αποδιοπομπαίους…
Read MoreΠροσφυγιά και Χριστούγεννα, ένας αιώνας πριν, στο Ρέθυμνο
«…Μας έβαλαν στη γραμμή για να πάρουμε φαγητό. Ύστερα είπαν να βγάλουν μια φωτογραφία. Φαίνεται πως εδώ πριν να φάνε βγάζουν φωτογραφίες. Καθίσαμε χάμω και τριγύρω μας όλοι, οι κυρίες, οι άλλοι. Εγώ κρατούσα ένα πήλινο πιάτο και περίμενα όρθια να μου βάλει η κυρία το ρύζι. Αλλά η κουτάλα δεν άδειαζε. Φοβόμουνα να σηκώσω τα μάτια μου. Όμως είδα πως η κυρία με την κουτάλα κοίταζε μπροστά της. Γύρισα τρομαγμένη και βλέπω ένα κουτί πάνω σε τρίποδα κι έναν άνθρωπο που έστεκε πίσω του. Η κυρία τον κοίταζε και…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #35» Τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών (ελληνική έκδοση)
via The Jewish Heritage of Greece (facebook) [Έντυπα τα οποία αναφέρονται , καθ’ οιονδήποτε τρόπο στους Εβραίους της Ελλάδος, 23]: Τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών, έκδοσις εφημερίδος «Δράσις», χ.τ. [Θεσσαλονίκη], χ.χ.[1934], σ.96 Η «Δράσις» ήταν πρωινή εφημερίδα- όργανο της αντισημιτικής οργανώσεως 3 Ε [Εθνική Ένωσις της Ελλάδος]. Σύμφωνα με τον Κανδυλάκη το πρώτο φύλλο της κυκλοφόρησε στις 4 Μαρτίου 1934 και το τελευταίο φύλλο, που διασώζεται, στις 12 Απριλίου του ιδίου έτους. Δημοσίευε σε συνέχειες το βιβλίο «Ο Αγών» του Χίτλερ και «Τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών». Για…
Read MoreΟ Φασισμός βροντοφωνάζει όσα σιγοψιθυρίζει ο Πατριωτισμός και κάνει πράξη όσα έχουν ήδη σκεφτεί οι Πατριώτες
Γράφει ο Lucifugo a diavolo in corpo Το συλλαλητήριο για το “Μακεδονικό” έδωσε, κατά ένα τρόπο, πολύτιμα μαθήματα σε κομβικά ζητήματα που κατά παράδοση η ιστορική ελληνική αριστερά -πλην ελαχίστων εξαιρέσεων που επιβεβαιώνουν τον κανόνα- φρόντιζε να τα κρατά σκοτεινά ή και να θολώνει τα νερά τους. Είναι τελικά άλλο πράγμα να είσαι Πατριώτης και άλλο Φασίστας; Όχι μόνο πάνω σε αυτήν τη διάκριση αλλά και στη μέγιστη νοητική ενίσχυσή της συστάθηκε ολόκληρη η αντίληψη της ιστορικής ελληνικής αριστεράς για τη “σοσιαλιστική οικοδόμηση”. Τα υλικά της τελευταίας, που ήταν και τα…
Read MoreWalter Benjamin | Θέσεις για τη φιλοσοφία της ιστορίας
Το διάσημο κείμενο του Benjamin “Θέσεις για τη φιλοσοφία της ιστορίας” ήταν και το τελευταίο ολοκληρωμένο κείμενο στο συγγραφικό του έργο. Κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στα ελληνικά στη Θεσσαλονίκη από την κολεκτίβα bajaj. Επανεκδόθηκε από την αυτοοργανωμένη εκδοτική προσπάθεια της Λέσχης Κατασκόπων το 2014 και από τότε κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία σε μορφή μπροσούρας. Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν ήταν Γερμανοεβραίος μαρξιστής και κριτικός της λογοτεχνίας, δοκιμιογράφος, μεταφραστής και φιλόσοφος. Από νωρίς συνδέθηκε με τη Σχολή της Φρανκφούρτης και την κριτική θεωρία. Επηρεάστηκε επίσης όμως και από τα γραπτά του Μπέρτολτ Μπρεχτ, ο οποίος ανέπτυξε την κριτική…
Read More