Robert Kurz | Η παρακμή της μεσαίας τάξης

Ξεκινώντας από τα μέσα του ’80 και για σχεδόν δύο δεκαετίες, ο μεταμοντέρνος λόγος αποτελεί την κυρίαρχη θεωρητική δύναμη, πρωτίστως στους χώρους της Αριστεράς. Η κριτική της πολιτικής οικονομίας έχει αντικατασταθεί από τη γλωσσολογική κριτική και η ανάλυση των αντικειμενικών, υλικών συνθηκών από τις αυθαίρετες, υποκειμενικές ερμηνείες. Στη θέση του παραδοσιακού αριστερού οικονομικού ντετερμινισμού εμφανίσθηκε ένας παρόμοιος περιορισμένος κουλτουραλισμός και η κεντρίστικη ψευδαίσθηση πήρε τη θέση της κοινωνικής σύγκρουσης. Από τότε βέβαια, η κατάσταση έχει αλλάξει ριζικά. Η οικονομική κρίση στη Δύση έχει τώρα αγκαλιάσει εκείνα τα κοινωνικά στρώματα, τα…

Read More

Karl Marx | Μισθωτή εργασία και κεφάλαιο

Διαλέξεις που τις έκανε ο Κ. Μαρξ από τις 14 ως τις 30 του Δεκέμβρη 1847. Σύμφωνα με το κείμενο της μπροσούρας. Πρώτη φορά δημοσιεύτηκαν στη Νέα εφημερίδα του Ρήνου, στις 5, 8, και 11 του απρίλη 1849. Ο χωρισμός σε κεφάλαια έγινε σύμφωνα με τη Νέα εφημερίδα του Ρήνου. Εκδόθηκε σαν ξεχωριστή μπροσούρα με μια εισαγωγή και κάτω από τη συντακτική επίβλεψη του Φ. Ένγκελς, Βερολίνο 1891. Δημοσιεύτηκε στα ελληνικά στο proletpress. (δημοσιευμένο σύμφωνα με την έκδοση της Σύγχρονης Εποχής) Εισαγωγή του Φρίντριχ Ένγκελς Η παρακάτω εργασία δημοσιεύτηκε με τη…

Read More

Karl Marx | Αποτελέσματα της άμεσης διαδικασίας παραγωγής

Το κείμενο αυτό του Καρλ Μαρξ πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό ΘΕΣΕΙΣ. Την μετάφραση έκανε ο Ζαχαρίας Δεμαθάς. Οι υπογραμμίσεις με μαύρα γράμματα είναι δικές μας. Στο κείμενο που ακολουθεί παρουσιάζονται μεταφρασμένα τμήματα από το γνωστό ως «VI Κεφάλαιο – Αποτελέσματα της άμεσης παραγωγικής διαδικασίας» του Κ. Μαρξ. Το χειρόγραφο κείμενο αποτελεί μέρος των εργασιών του Μαρξ που γράφτηκαν στο διάστημα μεταξύ 1863 και της πρώτης έκδοσης του «Κεφαλαίου» (1867) και βρίσκεται μαζί με πολλά άλλα ανέκδοτα χειρόγραφα του στο Ινστιτούτο Μάρξ Ένγκελς στη Μόσχα.1 Πρωτοδημοσιεύτηκε από το ίδιο Ινστιτούτο το 1933. Η…

Read More

Robert Kurz | Οικονομική ευθανασία

Στην ιδεολογία της πολιτικής οικονομίας, το χρήμα είναι ένα εξελιγμένο εργαλείο σχεδιασμένο για να παρέχει, με τον καλύτερο τρόπο, υλικά αγαθά και υπηρεσίες στην κοινωνία, και ακριβώς για αυτό το λόγο θα έπρεπε να ήταν αμελητέο με την πραγματικά οικονομική έννοια του όρου, δεδομένου ότι πρόκειται για ένα απλό πέπλο πάνω στην πραγματική παραγωγή και διανομή. Ο Μαρξ, όμως, έδειξε ότι το χρήμα, ως μέσο αξιοποίησης του κεφαλαίου, είναι αυτοσκοπός, ένα φετίχ, το οποίο υποτάσσει την ικανοποίηση των συγκεκριμένων αναγκών. Τα πραγματικά αγαθά παράγονται μόνο εφόσον εξυπηρετούν το σκοπό του…

Read More

Friedrich Engels | Ουτοπικός και επιστημονικός σοσιαλισμός

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο σύγχρονος σοσιαλισμός, σύμφωνα με το περιεχόμενό του, ορίζεται βασικά και κύρια σαν το προϊόν της συνειδητοποίησης, αφενός των ταξικών αντιθέσεων που κυριαρχούν στη σύγχρονη κοινωνία ανάμεσα σε έχοντες και κατέχοντες, καπιταλιστές και μισθωτούς εργάτες, αφετέρου της αναρχίας που επικρατεί στην παραγωγή. Στη θεωρητική του μορφή, όμως, παρουσιάζεται κυρίως σαν η πιο αναπτυγμένη και η φαινομενικά πιο συνεπής συνέχιση των αρχών που διακήρυξαν οι μεγάλοι Γάλλοι διαφωτιστές του 18ου αιώνα. Όπως κάθε καινούργια θεωρία, έπρεπε πρώτα να συνδεθεί με το υλικό της διανόησης που υπήρχε από πριν, όσο…

Read More

György Lukács | Οι δυο Εποχές του Αστικού Υλισμού

*Ο Γκεόργκ Λούκατς ήταν επιφανής Ούγγρος μαρξιστής φιλόσοφος και λογοτεχνικός κριτικός. Το παρόν είναι ένα από το άρθρα του στη Ρότε Φάνε, εφημερίδα του ΚΚ Γερμανίας, γραμμένα και δημοσιευμένα το 1922. Περιλήφθηκε στο αφιέρωμα στον Λούκατς στον τόμο 1 της Μαρξιστικής Σκέψης, σελ. 257-59. Για την Εκατονταετηρίδα του Μόλεσοτ Στην αρχή της 18ης Μπριμέρ του ο Μαρξ  παραθέτει τη δήλωση του Χέγκελ «“ότι όλες οι μεγάλες πράξεις και πρόσωπα στην  παγκόσμια ιστορία εμφανίζονται δυο φορές, σαν να λέμε”. Ξέχασε να προσθέσει:  “Την πρώτη φορά σαν τραγωδία, τη δεύτερη σαν φάρσα”».…

Read More

Moishe Postone: Κριτική Θεωρία για τον Καπιταλισμό σήμερα

Η συνέντευξη αυτή με τον Moishe Postone που δόθηκε στον Salih Selcuk και δημοσιεύτηκε στο τουρκικό περιοδικό YARIM (Istanbul, Φεβρουάριος 2005‏(, μεταφράστηκε από τα αγγλικά στις αρχές Γενάρη του 2006 από το περιοδικό «Terminal 119: για την κοινωνική και ατομική αυτονομία». Στην αγγλική της μορφή πρωτοδημοσιεύθηκε στη σελίδα της γερμανικής συλλογικότητας Krisis) Ερωτήσεις 1. Επαναπροσδιορίζετε τις βασικές κατηγορίες της κριτικής της πολιτικής οικονομίας του Μαρξ. Σύμφωνα με την άποψη σας, πού φαίνεται σήμερα ο μαρξισμός να είναι ανεπαρκής όταν καλείται να εξηγήσει την καπιταλιστική κοινωνία; 2. Η «Εργασία», όπως ισχυρίζεστε,…

Read More

Friedrich Engels | Για την τεχνητή διάρρηξη οικονομίας και πολιτικής

Το παρακάτω γράμμα του Ένγκελς στον Μπλοχ  γράφτηκε στις 21 Σεπτέμβρη 1890 και όπως και με μια σειρά άλλα κείμενα διατηρεί την ιστορική του αξία.  … Σύμφωνα με την υλιστική αντίληψη της ιστορίας, ο καθοριστικός παράγοντας στην ιστορία σε τελευταία ανάλυση, είναι η παραγωγή και η αναπαραγωγή της πραγματικής ζωής. Ούτε ο Μαρξ, ούτε εγώ ισχυριστήκαμε ποτέ τίποτα παραπάνω. Αν κάποιος τώρα το διαστρεβλώνει αυτό έτσι που να βγαίνει πως ο οικονομικός παράγοντας είναι ο μοναδικά καθοριστικός, τότε μετατρέπει εκείνη τη θέση σε αφηρημένη, παράλογη φράση, που δε λέει τίποτα.…

Read More

Karl Marx | Συμβολή στην Κριτική της Πολιτικής Οικονομίας. Εισαγωγή

Το παρόν είναι η εισαγωγή του Μαρξ στο έργο του Συμβολή στη Κριτική της Πολιτικής Οικονομίας, δημοσιευμένο στα 1859. Πηγή: Μαρξιστική Σκέψη, τόμος 13 .  Εξετάζω το σύστημα της αστικής οικονομίας με την ακόλουθη σειρά: κεφάλαιο, έγγεια ιδιοκτησία, μισθωτή εργασία, κράτος, εξωτερικό εμπόριο, παγκόσμια αγορά. Οι οικονομικές συνθήκες της ζωής των τριών μεγάλων τάξεων, στις οποίες χωρίζεται η νεότερη αστική κοινωνία, αναλύονται στα τρία πρώτα μέρη· η αλληλοσύνδεση των άλλων τριών μερών είναι ολοφάνερη. Το πρώτο μέρος του πρώτου βιβλίου, που πραγματεύεται το κεφάλαιο, αποτελείται από τα ακόλουθα κεφάλαια: 1)…

Read More

Franz Mehring | Για τον πρώτο τόμο του Κεφαλαίου

Εισαγωγικό σημείωμα του Shades Στην προσπάθεια του εμπλουτισμού της στήλης μας με θεωρητικά κείμενα του Shades κινείται και η αυτή εδώ η δημοσίευση, με ένα κλασικό κείμενο ενός από τους γνωστότερους κομμουνιστές διανοούμενους στην Γερμανία στις αρχές του 20ου αιώνα. Ασχέτως με τις θεωρητικές ενστάσεις που μπορεί να έχουμε με τον συγγραφέα του κειμένου, κρίναμε ότι έχει ενδιαφέρον η αναδημοσίευση του, που αδιαμφισβήτητα βοηθάει στη κατανόηση των απόψεων που κυριαρχούσαν στο κομμουνιστικό κίνημα της εποχής. Ο Φραντς Μέρινγκ γεννήθηκε το 1846 στην Πομερανία και ήταν γόνος αστικής οικογένειας. Από πολύ…

Read More