Herbert Marcuze | Λόγος και Επανάσταση (αποσπάσματα)

Αποσπάσματα από το βιβλίο του Χέρμπερτ Μαρκούζε “Λόγος και Επανάσταση” που στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ύψιλον. Η αρχική δημοσίευση έγινε εδώ  Ένα μικρό διευκρινιστικό σημείωμα  Τα αποσπάσματα του Μαρκούζε που παρουσιάζονται παρακάτω επιχειρούν μια ιστορική ανάγνωση του φαινομένου της επανάστασης, αλλά και μια επανεξέταση της σχέσης ανάμεσα στον Λόγο ως κριτική κατηγορία και στις αντικειμενικές υλικές αντιφάσεις της κοινωνίας. Στο πλαίσιο της διαλεκτικής παράδοσης, ο Μαρκούζε αναδεικνύει πως ο Λόγος δεν αποτελεί ένα ουδέτερο εργαλείο για την περιγραφή της πραγματικότητας, αλλά κινητήρια δύναμη για την ανατροπή της υπάρχουσας…

Read More

Theodor.W.Adorno «Όψεις της Νέας Ακροδεξιάς» | Κύκλος Μελέτης Ιστορικός Φασισμός και Νέα Ακροδεξιά

Κύκλος Μελέτης πάνω στον Ιστορικό Φασισμό και την Νέα Ακροδεξιά Τέταρτη Διαδικτυακή Συνάντηση: Συζήτηση πάνω στο κείμενο του Theodor.W.Adorno «´Όψεις της Νέας Ακροδεξιάς» Κυριακή, 15 Φεβρουαρίου 2026, 6μμ – Για αποστολή του διαδικτυακού συνδέσμου της συζήτησης στείλτε μας στο shades-aufbau@proton.me Η πρωτοβουλία Shades Aufbau συνεχίζει τη συζήτηση με έναν νέο κύκλο μελέτης, αφιερωμένο στον Ιστορικό Φασισμό και στο φαινόμενο της Νέας Ακροδεξιάς. Μιας ακροδεξιάς που αναδύθηκε από τα συντρίμμια του φασισμού μετά το 1945 και επανεμφανίζεται σήμερα σε νέες μορφές. Στον κύκλο αυτό θα εξετάσουμε ιστορικά κείμενα που αναδείχθηκαν στη…

Read More

Σημειώσεις με αφορμή την επέτειο γέννησης του Bertolt Brecht

Δεν θα σας αφήσω να μου δυσφημίζετε τον πόλεμο. Λένε ότι αφανίζει τους αδύναμους, αλλά αυτοί και στην ειρήνη πάνε κατά διαόλου. Μπέρτολτ Μπρεχτ «Η Μάνα κουράγιο και τα Παιδιά της» του B.C Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ είναι ένα σημαντικό κεφάλαιο της ιστορίας που παραμένει εξαιρετικά επίκαιρο και σε καμία περίπτωση δεν ανήκει στο παρελθόν. Δεν είναι ένα «κεφάλαιο» της ιστορίας του θεάτρου προς μουσειακή κατανάλωση, ούτε ένας κλασικός συγγραφέας που επιβιώνει χάρη στην πρωτοτυπία του στο γράψιμο. Ο Μπρεχτ παραμένει μια ανοιχτή πληγή μέσα στον αστικό πολιτισμό· μια διαρκής ενόχληση…

Read More

Η προβληματική της έννοιας της ιδεολογίας στην Γερμανική ιδεολογία και της έννοιας του φετιχισμού του εμπορεύματος στο Κεφάλαιο.

Πρώτη δημοσίευση του άρθρου στην σελίδα:.https://poexania.wordpress.com/ Εισαγωγή Τόσο η έννοια της ιδεολογίας όσο και εκείνη του φετιχισμού του εμπορεύματος, αποτελούν κεντρικά ζητήματα στη θεωρίας του Μαρξ. Παρακάτω θα αναφερθούμε σε κάθε μία από αυτές τις έννοιες ξεχωριστά, αρχικά σε αυτήν της ιδεολογίας όπως αυτή παρουσιάζεται στο πρώτο κεφάλαιο του πρώτου τόμου της Γερμανικής Ιδεολογίας,  και κατόπιν στην έννοια του φετιχισμού του εμπορεύματος από τον πρώτο τόμο του Κεφαλαίου. Σκοπός μας είναι, πέρα από το να ερμηνευθούν οι δυο αυτές έννοιες, να φανεί και η σύνδεση που υπάρχει ανάμεσα στο πρώιμο…

Read More

Φετίχ της εργασίας και αντισημιτισμός

Του Lothar Galow-Bergemann Δημοσιεύθηκε στη γερμανική εφημερίδα Jungle World, 10 Μαρτίου 2022. “Η εργασία απελευθερώνει” ήταν γραμμένο πάνω από την πύλη του στρατοπέδου θανάτου του Άουσβιτς. Πώς το σκέφτηκαν αυτό οι Ναζί; Η εργασία δεν είναι κάτι ουσιαστικό, κάτι καλό; Τι σχέση έχει με το Άουσβιτς, από όλα τα μέρη; Πολλά. Επειδή η εργασία και η ουσιαστική δραστηριότητα είναι, αντίθετα με τη δημοφιλή πεποίθηση, δύο διαφορετικά πράγματα. Η κοινωνία της εργασίας Ο ύψιστος νόμος στην κοινωνία μας δεν είναι γραμμένος πουθενά, αλλά όλοι τον γνωρίζουν: Πρέπει να δουλεύουμε όλη μας…

Read More

Walter Benjamin | Ο Καπιταλισμός ως Θρησκεία

(Μετάφραση -απόδοση Ελεονώρα Γκουσιάρη) Πρώτη δημοσίευση: Ιστολόγιο της Σώτης Γρίβα  Πρόκειται για ένα από τα αποσπασματικά[1] κείμενα του Walter Benjamin, που δημοσιεύτηκε μετά το θάνατό του. Σε αυτό το κείμενο ο Benjamin εξετάζει τον καπιταλισμό ως θρησκευτικό φαινόμενο · όχι ακολουθώντας τη σκέψη του Weber αναφορικά με τη δομή του καπιταλισμού, αλλά ως προς τις πρακτικές λατρείας. Όπως αναφέρει και ο Giorgio Agamben στο έργο του «Βεβηλώσεις», ο καπιταλισμός ως θρησκεία της νεωτερικότητας, προσδιορίζεται από τρία χαρακτηριστικά: α. Είναι μια λατρευτική θρησκεία,ίσως η πιο ακραία και απόλυτη που υπήρξε ποτέ. Τα πάντα σε αυτήν έχουν νόημα μόνο όταν αναφέρονται στην…

Read More

Άντον Πάννεκουκ Οι διανοούμενοι (1935)

[Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό International Council Correspondence, Vol. I (1934-1935), No 12 (October 1935), p. 20-23, πηγή: Association Anton Pannekoek Archives] κείμενα για τον Πάνεκουκ στο Shades Η μεσοαστική τάξη των διανοουμένων, οι μηχανικοί, οι επιστήμονες, οι τεχνικοί, κτλ., αποτελούν απαραίτητο μέρος της βιομηχανικής παραγωγής, τόσο αναγκαίο όσο και οι ίδιοι οι εργάτες. Η τεχνική πρόοδος, αντικαθιστώντας τους εργάτες με τις μηχανές, τείνει να αυξάνει συνεχώς τον αριθμό τους. Επομένως, τα ταξικά τους συμφέροντα και ο ταξικός τους χαρακτήρας αποκτούν μια αυξανόμενη σπουδαιότητα στους κοινωνικούς αγώνες. Η συνεχής αύξηση του αριθμού τους αντανακλά την…

Read More

Herbert Marcuse | Τα Παιδιά Του Προμηθέα. 25 Θέσεις Πάνω στη Τεχνολογία και την Κοινωνία

Το παρακάτω κείμενο αποτελεί τη μετάφραση μιας από τις τελευταίες διαλέξεις  του Marcuse τον Μάιο του 1979 περιλαμβάνονται στον τόμο Herbert Marcuse: Philosophy, Psychoanalysis And Emancipation (Routledge, 2011). Ο Herbert Marcuse (1898-1979) ήταν φιλόσοφος, κοινωνιολόγος και πολιτικός επιστήμονας. Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας. Πρώτη δημοσίευση εδώ: Κριτήρια προόδου: επίπεδο ελέγχου της φύσης, επίπεδο ανθρώπινης ελευθερίας. Και οι δύο τάσεις προϋποθέτουν αμοιβαία η μία την άλλη, θετικά και αρνητικά: ο έλεγχος πάνω στη φύση είναι ταυτόχρονα έλεγχος πάνω στα ανθρώπινα όντα, μέσω τεχνο-επιστημονικών μηχανισμών ελέγχου, προετοιμάζοντας τη, χειραγώγηση· το μηχανισμό της ανελευθερίας. Αλλά:…

Read More

György Lukács | Η καταστροφή του λόγου

To κείμενο του G.Lukacs δημοσιεύτηκε στο περιοδικό, Ουτοπία, τεύχος 52 σελ 148-161, Νοέμ-Δεκ. 2002. Βουδαπέστη, Ιανουάριος 1953 Oλες οι τάσεις στις οποίες αναφερθήκαμε μέχρι τώρα ξεκινώντας από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τις βρίσκουμε επίσης, είναι αυτονόητο, στη Δυτική Γερμανία. Με παραλλαγές στις οποίες αξίζει να σταθούμε λόγω του σημαντικού ρόλου που παίζει σήμερα η Γερμανία. Πρώτα απ’ όλα, η Δυτική Γερμανία είναι το επίκεντρο του φαινομένου που υπήρξε ο φασισμός. Γνωρίζουμε ότι οι συμμαχικές δυνάμεις κατοχής όχι μόνο δεν εξουδετέρωσαν  τις κοινωνικές και ιδεολογικές ρίζες, αλλά διέσωσαν και διατήρησαν με κάθε…

Read More

Αποσπάσματα: Λένιν – Κράτος και Επανάσταση

Το 1907 ο Μέρινγκ δημοσίεψε στο περιοδικό «Neue Ζeit» (XXV, 2, 164) αποσπάσματα από γράμμα του Μαρξ στον Βαιντεμάγιερ με ημερομηνία 5 του Μάρτη 1852. Στο γράμμα αυτό περιέχεται, ανάμεσα στ’ άλλα, και ο ακόλουθος αξιοσημείωτος συλλογισμός: «Όσο για μένα, δε μου ανήκει ούτε η τιμή ότι εγώ ανακάλυψα την ύπαρξη των τάξεων στη σύγχρονη κοινωνία, ούτε η τιμή ότι εγώ ανακάλυψα την πάλη ανάμεσα τους. Πολύν καιρό πριν από μένα αστοί ιστορικοί είχαν περιγράψει την ιστορική εξέλιξη αυτής της πάλης των τάξεων και αστοί οικονομολόγοι – την οικονομική ανατομία…

Read More