Η διατριβή του Karl Marx με τίτλο Η διαφορά ανάμεσα στη δημοκρίτεια και την επικούρεια φιλοσοφία της φύσης γράφτηκε το 1841 και αποτελεί το διδακτορικό του έργο, το οποίο υπέβαλε στο Πανεπιστήμιο της Ιένας. Το κείμενο αυτό ανήκει στην πρώιμη περίοδο της σκέψης του Μαρξ, όταν ακόμη κινείται στο φιλοσοφικό περιβάλλον της μεταχεγκελιανής διανόησης και του κύκλου των «Νεαρών Χεγκελιανών». Στο έργο αυτό ο Μαρξ ασχολείται με την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, συγκρίνοντας τις φυσικές θεωρίες του Δημόκριτου και του Επίκουρου. Ο Μαρξ επιχειρεί να αναδείξει τις βαθύτερες φιλοσοφικές διαφορές τους.…
Read MoreTag: ιστορικός υλισμός
Γκέοργκ Λούκατς | Ο Μαρξ και ο Ένγκελς για την αισθητική
Το κείμενο του Γκέοργκ Λούκατς που ακολουθεί αποτελεί μια ελαφρώς συνεπτυγμένη εκδοχή του προλόγου που ο ίδιος συνέταξε για μια ουγγρική έκδοση μιας ανθολογίας κειμένων του Μαρξ και του Ένγκελς για την αισθητική. Θεωρήθηκε σκόπιμη η παρουσίαση και η μετάφραση αυτού του κειμένου στην ελληνική γλώσσα, καθώς αυτό αναδεικνύει μερικές θεμελιώδεις έννοιες της μαρξιστικής αισθητικής, όπως λόγου χάριν η σχετική αυτονομία της τέχνης, το τυπικό, ο θρίαμβος του ρεαλισμού. Πρώτη Δημοσίευση: Τετράδια Μαρξισμού μετάφραση: Άννα Ιακωβίδου επιμέλεια: Ηρώ Μανδηλαρά Οι μελέτες του Μαρξ και του Ένγκελς για τη λογοτεχνία είναι από λογοτεχνικής…
Read MoreΆντον Πάννεκουκ | Για τις επιθέσεις εναντίον του μαρξισμού (1948)
κείμενα για τον Πάνεκουκ στο Shades Άντον Πάννεκουκ Για τις επιθέσεις εναντίον του μαρξισμού (1948) [Γράφηκε και δημοσιεύτηκε στα αγγλικά, στις 7 Φεβρουαρίου του 1948, στο περιοδικό Industrial Worker, με τον τίτλο «What about Marxism? »] I Όταν μιλάμε για τον μαρξισμό, πρέπει να κάνουμε μια διάκριση ανάμεσα σε δύο πράγματα που φέρουν αυτό το όνομα. Το πρώτο είναι οι επιστημονικές μελέτες και ανακαλύψεις του Μαρξ, που αποτελούν μια μόνιμη συνεισφορά στην ανθρώπινη γνώση. Το δεύτερο είναι η πρακτική εφαρμογή τους στις πολιτικές απόψεις και ενέργειες, από τον ίδιον τον Μαρξ…
Read MoreKarl Marx | Θέσεις για τον Feuerbach
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Καρλ Μαρξ ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΦΟΪΕΡΜΠΑΧ (α) 1(β) Η κυριότερη ατέλεια όλου του υλισμού ως τώρα -βάζοντας μαζί και το φοϊερμπαχικό- είναι πως το αντικείμενο, η πραγματικότητα, ο αισθητός κόσμος, γίνεται αντιληπτός μόνο με τη μορφή του αντικειμένου ή της άμεσης παράστασης (Anschauung), όχι όμως σαν ανθρώπινη υλική δραστηριότητα ή σαν πράξη, όχι υποκειμενικά. [Γι’ αυτό συνέβηκε ώστε η ενεργητική πλευρά, σε αντίθεση με τον υλισμό, να έχει αναπτυχθεί από τον ιδεαλισμό -μα μόνο αφηρημένα, γιατί βέβαια ο ιδεαλισμός δεν γνωρίζει την πραγματική, τη συγκεκριμένη δραστηριότητα σαν τέτοια](γ). Ο…
Read MoreWalter Benjamin: Σύντομη εισαγωγή στο έργο του και στις Θέσεις για τη φιλοσοφία της ιστορίας
Το κείμενο εισήγησης της Κατερίνας Νασιώκα από το πανεπιστήμιο της Πουέμπλα στο Μεξικό την Τρίτη 6 Μαρτίου 2012 σε skype-διάλεξη! Ακολούθησε συζήτηση Αναφορές και σχετική βιβλιογραφία υπάρχει στο τέλος του κειμένου. Πρώτη Δημοσίευση Φλώροι Εικαστικοί Βάλτερ Μπένγιαμιν: σύντομη εισαγωγή στο έργο του και στις Θέσεις για τη φιλοσοφία της ιστορίας Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν θεωρείται από τους πιο σημαντικούς και πολυμελετημένους φιλόσοφους, στοχαστές, κριτικούς λογοτεχνίας, ιστορικούς της κουλτούρας (και πολλές άλλες ιδιότητες που θα μπορούσαν να του έχουν αποδοθεί ή να του αποδοθούν εξαιτίας του πολυποίκιλου έργου του)· ωστόσο μία από…
Read MoreFriedrich Engels | Το βιβλίο της Αποκάλυψης
Κείμενο του Ένγκελς που γράφτηκε το 1883. Οι όποιες υπογραμμίσεις στο κείμενο είναι δικές μας. Μια επιστήμη σχεδόν άγνωστη σε τούτη τη χώρα, μ΄ εξαίρεση σε λίγους ελευθερόφρονες θεολόγους, που κατορθώνουν να την κρατούν όσο μπορούν μυστική, είναι η ιστορική και γλωσσολογική κριτική της Βίβλου, η έρευνα για την ηλικία, την καταγωγή και την ιστορική αξία των διάφορων γραφτών, που περιλαμβάνονται στην Παλαιά και Καινή Διαθήκη. Η επιστήμη αυτή είναι σχεδόν αποκλειστικά γερμανική. Και, ωστόσο, το λίγο απ΄ αυτήν που πέρασε τα σύνορα της Γερμανίας, δεν είναι ακριβώς το καλύτερο…
Read MoreGyörgy Lukács | Οι δυο Εποχές του Αστικού Υλισμού
*Ο Γκεόργκ Λούκατς ήταν επιφανής Ούγγρος μαρξιστής φιλόσοφος και λογοτεχνικός κριτικός. Το παρόν είναι ένα από το άρθρα του στη Ρότε Φάνε, εφημερίδα του ΚΚ Γερμανίας, γραμμένα και δημοσιευμένα το 1922. Περιλήφθηκε στο αφιέρωμα στον Λούκατς στον τόμο 1 της Μαρξιστικής Σκέψης, σελ. 257-59. Για την Εκατονταετηρίδα του Μόλεσοτ Στην αρχή της 18ης Μπριμέρ του ο Μαρξ παραθέτει τη δήλωση του Χέγκελ «“ότι όλες οι μεγάλες πράξεις και πρόσωπα στην παγκόσμια ιστορία εμφανίζονται δυο φορές, σαν να λέμε”. Ξέχασε να προσθέσει: “Την πρώτη φορά σαν τραγωδία, τη δεύτερη σαν φάρσα”».…
Read MoreFriedrich Engels | Για την τεχνητή διάρρηξη οικονομίας και πολιτικής
Το παρακάτω γράμμα του Ένγκελς στον Μπλοχ γράφτηκε στις 21 Σεπτέμβρη 1890 και όπως και με μια σειρά άλλα κείμενα διατηρεί την ιστορική του αξία. … Σύμφωνα με την υλιστική αντίληψη της ιστορίας, ο καθοριστικός παράγοντας στην ιστορία σε τελευταία ανάλυση, είναι η παραγωγή και η αναπαραγωγή της πραγματικής ζωής. Ούτε ο Μαρξ, ούτε εγώ ισχυριστήκαμε ποτέ τίποτα παραπάνω. Αν κάποιος τώρα το διαστρεβλώνει αυτό έτσι που να βγαίνει πως ο οικονομικός παράγοντας είναι ο μοναδικά καθοριστικός, τότε μετατρέπει εκείνη τη θέση σε αφηρημένη, παράλογη φράση, που δε λέει τίποτα.…
Read MoreWalter Benjamin | Θέσεις για τη φιλοσοφία της ιστορίας
Το διάσημο κείμενο του Benjamin “Θέσεις για τη φιλοσοφία της ιστορίας” ήταν και το τελευταίο ολοκληρωμένο κείμενο στο συγγραφικό του έργο. Κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στα ελληνικά στη Θεσσαλονίκη από την κολεκτίβα bajaj. Επανεκδόθηκε από την αυτοοργανωμένη εκδοτική προσπάθεια της Λέσχης Κατασκόπων το 2014 και από τότε κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία σε μορφή μπροσούρας. Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν ήταν Γερμανοεβραίος μαρξιστής και κριτικός της λογοτεχνίας, δοκιμιογράφος, μεταφραστής και φιλόσοφος. Από νωρίς συνδέθηκε με τη Σχολή της Φρανκφούρτης και την κριτική θεωρία. Επηρεάστηκε επίσης όμως και από τα γραπτά του Μπέρτολτ Μπρεχτ, ο οποίος ανέπτυξε την κριτική…
Read More