Ένα ντοκιμαντέρ με αφορμή τον Θάνατο του Νίκου Πουλαντζά (3 Οκτωβρίου 1979)

Σαν Σήμερα στις 3 Οκτωβρίου 1979 έδωσε τέλος στη ζωή του σε ηλικία 43 ετών ο σπουδαίος μαρξιστής διανοητής και κοινωνιολόγος Νίκος Πουλαντζάς. Με τη βαθιά φιλοσοφική του παιδεία συνεισέφερε στη μαρξιστική θεωρία του κράτους παρέχοντας ένα πρωτοποριακό έργο με τεράστια απήχηση στη σύγχρονη ευρωπαϊκή κοινωνιολογική σκέψη. Η εκπομπή “Νίκος Πουλαντζάς – Δέκα χρόνια απουσίας”, παραγωγής του 1989, που γυρίστηκε για τα 10 χρόνια από τον θάνατό του επιχειρεί να φωτίσει την προσωπικότητά του και το επιστημονικό του έργο. Στο απόσπασμα γίνεται αναφορά στις επιρροές του (όπως από τους Ζαν…

Read More

Καρλ Κάουτσκι | Η κατάργηση του κράτους

* Η μετάφραση και δημοσίευση στο Shades έχει ως στόχο τον εμπλουτισμό της ενότητας κειμένων σχετικά με την μελέτη πάνω στο ζήτημα του κράτους. Οι όποιες υπογραμμίσεις με έντονα γράμματα είναι δικές μας.   Ως αναγκαία συνέπεια του γεγονότος ότι το κράτος υπάρχει μόνο εξαιτίας του ανταγωνισμού μεταξύ της άρχουσας και της κυριαρχούμενης τάξης, φαίνεται ότι η πρώτη πράξη της επερχόμενης επανάστασης [1], η οποία θέλει να ξεπεράσει την ταξική διαίρεση, είναι η κατάργηση του κράτους. Αυτή ήταν και η άποψη του Μπακούνιν. ‘Η επανάσταση όπως την αντιλαμβανόμαστε’, λέει, ‘θα…

Read More

Αποσπάσματα: Λένιν – Κράτος και Επανάσταση

Το 1907 ο Μέρινγκ δημοσίεψε στο περιοδικό «Neue Ζeit» (XXV, 2, 164) αποσπάσματα από γράμμα του Μαρξ στον Βαιντεμάγιερ με ημερομηνία 5 του Μάρτη 1852. Στο γράμμα αυτό περιέχεται, ανάμεσα στ’ άλλα, και ο ακόλουθος αξιοσημείωτος συλλογισμός: «Όσο για μένα, δε μου ανήκει ούτε η τιμή ότι εγώ ανακάλυψα την ύπαρξη των τάξεων στη σύγχρονη κοινωνία, ούτε η τιμή ότι εγώ ανακάλυψα την πάλη ανάμεσα τους. Πολύν καιρό πριν από μένα αστοί ιστορικοί είχαν περιγράψει την ιστορική εξέλιξη αυτής της πάλης των τάξεων και αστοί οικονομολόγοι – την οικονομική ανατομία…

Read More

Αποσπάσματα: Karl Marx – Η 18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη (δεύτερο μέρος)

…Είδαμε ότι η κυβέρνηση που εγκαθίδρυσε ο Βοναπάρτης στις 20 του Δεκέμβρη 1848 τη μέρα της ανόδου του, ήταν μια κυβέρνηση του κόμματος της τάξης, του συνασπισμού των νομιμοφρόνων και των ορλεανικών. Αυτή η κυβέρνηση Μπαρρό-Φαλλού είχε ζήσει περισσότερο από τη δημοκρατική συνταχτική συνέλευση, που τη διάρκεια της ζωής της την είχε συντομέψει λίγο-πολύ βίαια και εξακολουθούσε να βρίσκεται ακόμα στο πηδάλιο. Ο Σανγκαρνιέ, ο στρατηγός των συνασπισμένων βασιλικών, εξακολουθούσε να συγκεντρώνει στο πρόσωπό του τη γενική διοίκηση της πρώτης μεραρχίας του στρατού και της εθνοφυλακής του Παρισιού. Τέλος, οι…

Read More

Αποσπάσματα: Μαρξ – Η 18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη

Η ομάδα αυτή είχε αποτελέσει στο καθεστώς της αστικής μοναρχίας του Λουδοβίκου Φιλίππου την επίσημη δημοκρατική αντιπολίτευση και συνεπώς ένα αναγνωρισμένο, συστατικό μέρος του τότε πολιτικού κόσμου. Είχε τους αντιπροσώπους της στις βουλές και σημαντική σφαίρα επιρροής στον Τύπο. Το παρισινό όργανό της, τη Νασιονάλ, το θεωρούσανε στο είδος του τόσο αξιοσέβαστο, όσο και τη Ζουρνάλ ντε Ντεμπά. Ο χαρακτήρας της αντιστοιχούσε στη θέση που είχε μέσα στη συνταγματική μοναρχία. Δεν ήταν μια ομάδα της αστικής τάξης, που τη συνδέανε μεγάλα κοινά συμφέροντα και που την ξεχώριζαν από τις άλλες ομάδες ιδιαίτερες συνθήκες παραγωγής. Ηταν μια…

Read More

Ο Μαρξ για την Κομμούνα του Παρισιού

Πρώτη Δημοσίευση: Περί Αλλοτρίωσης Κράτος και δικτατορία του προλεταριάτου στον Μαρξ επ’αφορμής της Κομμούνας Η Κομμούνα είναι το ζωντανό παράδειγμα της ίδιας της επανάστασης και του προλεταριακού κινήματος που ωθεί τον Μαρξ να μελετήσει εκ νέου το ακανθώδες ζήτημα του Κράτους. Αυτή η μελέτη βρίσκεται στον αντίποδα μιας εγκεφαλικής επινόησης από τον ίδιο μιας ιδεατής κατάστασης και ενός έτοιμου μοντέλου που σκοπό έχει να αντικαταστήσει την υπάρχουσα κρατική μηχανή της ταξικής κυριαρχίας της κεφαλαιοκρατικής τάξης. Διευκρινιστικά να αναφερθεί ότι ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα ο νεαρός Μαρξ θα…

Read More

Μαρξ εναντίον Λασάλ: εργατική αυτενέργεια εναντίον καπιταλιστικού κράτους

Δημοσιεύουμε το παρακάτω υποκεφάλαιο από την «Κριτική του Προγράμματος της Γκότα» (εκδ. Σύγχρονη Εποχή) του Καρλ Μαρξ. Το έργο αποτελεί ένα σύνολο σημειώσεων του Μαρξ που ασκούσαν κριτική στο πρόγραμμα που θα υιοθετούσε το ενωτικό συνέδριο του 1875 στην πόλη της Γκότα μεταξύ του Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος (στο όποιο ήταν προσκείμενοι οι Μαρξ και Ένγκελς) και της Γερμανικής Εργατικής Ένωσης που είχε ιδρυθεί από τον Φέρντιναντ Λασάλ.  Η θεωρία του Λασάλ απέρριπτε το διεθνισμό του Μαρξ και τον αντικαθιστούσε με τη συγκρότηση των εργατών, πρώτα και κύρια ως εθνική εργατική…

Read More

Michael Löwy | Η Μετάβαση του Νεαρού Μαρξ προς τον Κομμουνισμό (1842-1844)

Το παρακάτω κείμενο αποτελεί το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου Michael Löwy, The Theory of Revolution in the Young Marx, εκδόσεις Haymarket Books, 2005 ,της σειράς βιβλίων του περιοδικού Historical Materialism. Μετάφραση στα ελληνικά Alerta Communista Ι. Η Εφημερίδα του Ρήνου Η Εφημερίδα του Ρήνου [Rheinische Zeitung] υπήρξε το προϊόν ενός σύντομου παντρέματος μεταξύ του αριστερού εγελιανισμού και της φιλελεύθερης αστικής τάξης. Αν η εγελιανή αριστερά είχε γεννηθεί απ’ την αστική τάξη της Ρηνανίας, η ένωσή της σ’ ένα κοινό όργανο δεν θα χρειαζόταν περαιτέρω ερμηνεία. Ωστόσο, γνωρίζουμε ότι η ιντελιγκέντσια των Νεαρών…

Read More

Moishe Postone: Κριτική Θεωρία για τον Καπιταλισμό σήμερα

Η συνέντευξη αυτή με τον Moishe Postone που δόθηκε στον Salih Selcuk και δημοσιεύτηκε στο τουρκικό περιοδικό YARIM (Istanbul, Φεβρουάριος 2005‏(, μεταφράστηκε από τα αγγλικά στις αρχές Γενάρη του 2006 από το περιοδικό «Terminal 119: για την κοινωνική και ατομική αυτονομία». Στην αγγλική της μορφή πρωτοδημοσιεύθηκε στη σελίδα της γερμανικής συλλογικότητας Krisis) Ερωτήσεις 1. Επαναπροσδιορίζετε τις βασικές κατηγορίες της κριτικής της πολιτικής οικονομίας του Μαρξ. Σύμφωνα με την άποψη σας, πού φαίνεται σήμερα ο μαρξισμός να είναι ανεπαρκής όταν καλείται να εξηγήσει την καπιταλιστική κοινωνία; 2. Η «Εργασία», όπως ισχυρίζεστε,…

Read More

Walter Benjamin | Για μια κριτική τής βίας

[Για την ολοκλήρωση τής μετάφρασης, έλαβα υπόψιν και την μετάφραση τού Λεωνίδα Μαρσιανού (Εργαστήρι της Ελευθεριακής Κουλτούρας). Να σημειωθεί ότι, παρ’ όλο που σε ορισμένα σημεία αρκέστηκα σε απλή επιμέλεια τής αρχικής μετάφρασης, το παρόν πρέπει να θεωρηθεί ως νέα μετάφραση. Να σημειώσω επίσης ότι μικρά αποσπάσματα από το κείμενο, μεταφράστηκαν και από τον Μ. Μπουντουρίδη ] Το κείμενο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά εδώ, οι όποιες υπογραμμίσεις με μαύρα γράμματα είναι του Shades. To κείμενο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ελευθεριακή Κουλτούρα ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑΜΕ ΝΑ ΠΕΡΙΓΡΑΨΟΥΜΕ το εγχείρημα μιας κριτικής τής βίας ως έκθεση τής…

Read More