Η έννοια της πραγμοποίησης αποτελεί μία από τις πιο γόνιμες αλλά και πιο σύνθετες κατηγορίες της μαρξιστικής θεωρίας. Δεν αφορά μόνο τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνικές σχέσεις εμφανίζονται ως σχέσεις μεταξύ πραγμάτων, αλλά και τη μορφή της ίδιας της συνείδησης στη νεωτερική καπιταλιστική κοινωνία. Από τον Μαρξ έως τον Λούκατς και την Κριτική Θεωρία, η πραγμοποίηση υπήρξε μία από τις κεντρικές έννοιες για την κατανόηση της καπιταλιστικής νεωτερικότητας. Μέσα από αυτήν καθίσταται δυνατή η ερμηνεία όχι μόνο της οικονομίας, αλλά και του τρόπου με τον οποίο συγκροτούνται η…
Read MoreTag: μαρξική θεωρία
Zoltan Tarr | Ο Λούκατς και το εβραϊκό ζήτημα
Η ιστορία του μαρξισμού δεν είναι μόνο η ιστορία της υλιστικής μεθόδου κριτικής του καπιταλισμού, αλλά και η ιστορία των θεωρητικών και διαλεκτικών του αντιφάσεων. Μία από τις σημαντικότερες αφορά τη σχέση του με το λεγόμενο «εβραϊκό ζήτημα» και, ευρύτερα, με την κατανόηση του σύγχρονου αντισημιτισμού. Παρά το γεγονός ότι ο μαρξισμός υπήρξε η πρώτη θεωρία που επιχείρησε να ερμηνεύσει την αστική κοινωνία ως ιστορικά προσδιορισμένη μορφή κοινωνικής οργάνωσης, δεν κατόρθωσε πάντοτε με επάρκεια να συλλάβει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του αντισημιτισμού ως ιδεολογίας της νεωτερικότητας. Αντίθετα, σε πολλές περιπτώσεις παρέμεινε…
Read MoreMax Horkheimer «Οι Εβραίοι και η Ευρώπη» | Σημειώσεις πάνω στο κείμενο
Σημειώσεις της συνάντησης του κύκλου μελέτης που πραγματοποιήθηκε την 1η Φεβρουαρίου 2026. Τη στιγμή αυτή, έχουμε πραγματικά φτάσει στο σημείο όπου η αρμονία μέσα στην καπιταλιστική κοινωνία ταυτόχρονα με όλες τις δυνατότητες για μετασχηματισμό της έχουν αποδειχθεί ακριβώς αυταπάτες τις οποίες ανέκαθεν κατήγγελλαν οι επικριτές της οικονομίας της ελεύθερης αγοράς. τώρα, όπως το είχαν προβλέψει, οι αντιφάσεις της τεχνικής προόδου έχουν προκαλέσει διαρκή οικονομική κρίση, και οι απόγονοι των ελεύθερων επιχειρηματιών δεν μπορούν να διατηρήσουν τις θέσεις τους παρά μόνο χάνοντας τις πολιτικές τους ελευθερίες. τώρα λοιπόν που τα πράγματα…
Read MoreΚαρλ Μαρξ | Η δύναμη του χρήματος
Η δύναμη του χρήματος του Καρλ Μαρξ Αν τα ανθρώπινα αισθήματα, πάθη, κλπ., δεν είναι απλά ανθρωπολογικά φαινόμενα με τη (στενότερη) έννοια, αλλά πραγματική οντολογική επιβεβαίωση της ύπαρξης (της φύσης), κι αν επιβεβαιώνονται πραγματικά μόνο επειδή το αντικείμενό τους υπάρχει γι’ αυτά ως αισθητό αντικείμενο, τότε είναι σαφές πως: Σε καμιά περίπτωση δεν έχουν απλά και μόνον έναν τρόπο επιβεβαίωσης, αλλά κατά μείζονα λόγο ο διακριτός χαρακτήρας της ύπαρξής τους, της ζωής τους, συνίσταται στον διακριτό τρόπο της επιβεβαίωσής τους. Ο τρόπος με τον οποίο το αντικείμενο υπάρχει γι’ αυτά είναι ο ιδιαίτερος τρόπος ικανοποίησής τους. Σε…
Read MoreΓια τη μετάβαση από το αντι-ιουδαϊκό μίσος στον σημερινό αντισημιτισμό
Δημοσιεύτηκε στο Shades Magazine τεύχος 1ο που κυκλοφόρησε το καλοκαίρι του 2019 και είχε ως κύριο θέμα τις θέσεις του εγχειρήματος για τον αντισημιτισμό. του Benjamin Conti Αφιερωμένο στη μνήμη του Αριστείδη Παρασκάκη. Το παρόν κείμενο αποτελεί μια πρώτη απόπειρα προσέγγισης – από την σκοπιά της υλιστικής κριτικής – του Εβραϊκού ζητήματος. Σε αυτό το άρθρο θα επιχειρήσουμε να καταπιαστούμε με ένα τρόπο -πιστεύουμε χρήσιμο για τον/την αναγνώστη/τρια που θέλει να εμβαθύνει σε πλευρές του ζητήματος- που άπτεται δύο ιστορικών φάσεων : α) θα δούμε την εμφάνιση του αντι-ιουδαϊκού μίσους…
Read MoreKarl Marx | Κριτικές Περιθωριακές Σημειώσεις για το Άρθρο: «Ο Βασιλιάς της Πρωσίας και η Κοινωνική Μεταρρύθμιση. Από έναν Πρώσο»
Μετάφραση και πρώτη δημοσίευση: alerta communista Το παρακάτω άρθρο του Μαρξ δημοσιεύτηκε σε δύο μέρη στην εφημερίδα B! [Εμπρός!], φύλλα 63 & 64, 7 & 10 Αυγούστου του 1844 αντίστοιχα. Η γερμανόφωνη αυτή εφημερίδα εκδιδόταν στο Παρίσι από τον Ιανουάριο έως τον Δεκέμβριο του 1844, δύο φόρες κάθε εβδομάδα σε περίπου χίλια αντίτυπα, και θεωρούνταν η ριζοσπαστικότερη της επόχης της. Μεταξύ άλλων, για την εφημερίδα αρθρογραφούσαν ο Μαρξ, ο Ένγκελς, ο Μπακούνιν κι ο Ρούγκε. Το παρόν άρθρο είναι το πρώτο του Μαρξ που δημοσιεύτηκε στην εν λόγω εφημερίδα. Τον…
Read MoreΆντον Πάννεκουκ | Θρησκεία (1946)
κείμενα για τον Πάνεκουκ στο Shades Εισαγωγή του μεταφραστή Άντον Πάννεκουκ (1873-1960) [γνωστός και με τα ψευδώνυμα Καρλ Χόρνερ (Karl Horner), Τζον Χάρπερ (John Harper – J.H.) και Π. Άαρτζ (P. Aartz)] « Η ισχύς της εργατικής τάξης συντίθεται από τρεις βασικούς παράγοντες: 1) την αριθμητική της υπεροχή και τη σπουδαιότητά της στην οικονομία, 2) την ταξική συνείδηση και τη γνώση, 3) την οργάνωση και τη συνειδητή πειθαρχία. Η αύξηση της ισχύος της εργατικής τάξης συνδέεται με τη ενίσχυση αυτών των παραγόντων. Ο πρώτος παράγοντας ενισχύεται ούτως ή άλλως, ανεξάρτητα…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #68» Ήταν οι εκτελέσεις στη Βαμβακού «Ολοκαύτωμα»; Σημειώσεις με αφορμή ένα μνημείο του ΚΚΕ
Η μαρμάρινη πλάκα που βλέπετε στην φωτογραφία βρίσκεται στο χωριό Βαμβακού, οικισμό της Σπάρτης και στήθηκε τον Ιούνιο του 2009 από την Επιτροπή Περιοχής Πελοποννήσου του ΚΚΕ. Το μνημείο αποτελεί φόρο τιμής στους 29 δολοφονημένους κομμουνιστές του χωριού από τη συμμορία του αρχιΧίτη μακελάρη Παυλάκο στη Λακωνία το 1947. «Το ολοκαύτωμα στη Βαμβακού αδιάψευστος μάρτυρας των εγκλημάτων του φασισμού και του ιμπεριαλισμού», γράφει η πλάκα, και την ώρα των αποκαλυπτηρίων, πλήθος κόσμου της ΚΝΕ φώναζε συνθήματα υπέρ του κόμματος. Το σύντομο ιστορικό της δολοφονίας παρουσιάστηκε από τον Νίκο Γόντικα, μέλος του…
Read MoreKarl Marx | Η μέθοδος της πολιτικής οικονομίας
Όταν εξετάζουμε μία συγκεκριμένη χώρα από τη σκοπιά της πολιτικής οικονομίας, τότε ξεκινάμε με τον πληθυσμό της, τη διαίρεση της σε τάξεις, σε πόλη, ύπαιθρο, θάλασσα, τους διαφορετικούς κλάδους της παραγωγής, τις εξαγωγές και τις εισαγωγές, την ετήσια παραγωγή και κατανάλωση, τις εμπορευματικές τιμές κλπ. Το σωστό φαίνεται να είναι να ξεκινάμε με το πραγματικό και συγκεκριμένο, με τις πραγματικές προϋποθέσεις, στην οικονομία, π.χ., με τον πληθυσμό ο οποίος αποτελεί τη βάση και το υποκείμενο της όλης πράξης της κοινωνικής παραγωγής. Ωστόσο, με μια προσεκτικότερη εξέταση αυτό αποδεικνύεται λάθος. Ο…
Read MoreΟ κύριος του Χρόνου | Μια όψη του Moishe Postone (1942-2018)
Το κείμενο μεταφράσαν από την αγγλική γλώσσα οι becoming minority. Συγγεγραμένο από τους Juan Diego González Rúa και Facundo Nahuel Martín το 2019, το πρωτότυπο βρίσκεται στο περιοδικό Krisis: http://www.krisis.org/2019/the-master-of-time/. Συνεχίζουμε τη σειρά με μεταφράσεις από το χώρο της “κριτικής της αξίας” γιατί όπως έχουμε επισημάνει και παλιότερα, πιστεύουμε ότι μπορούν να συμβάλουν στην ριζοσπαστική μαρξική κριτική στον 21αι. Οι υπογραμμίσεις με μαύρα γράμματα είναι της μετάφρασης. Εισαγωγή Ο Moishe Postone πέθανε τον περασμένο χρόνο. Το άρθρο αυτό γράφτηκε εις μνήμην αυτού του ασυμβίβαστου και ριζοσπαστικού διανοούμενου, από τους πιο…
Read More