Jean Amery | Ο έντιμος αντισημιτισμός

Ο Jean Améry (γνωστός και ως ο φιλόσοφος του Άουσβιτς) υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Εβραίους διανοούμενους της μεταπολεμικής Ευρώπης. Επιζών του Άουσβιτς και βασανισμένος από τη Γκεστάπο, αφιέρωσε μεγάλο μέρος του έργου του στην ανάλυση του αντισημιτισμού, της μνήμης και των ορίων της μεταπολεμικής «δημοκρατικής» συνείδησης. Στο κείμενο «Ο έντιμος αντισημιτισμός» που έγραψε στην γερμανική εφημερίδα DIE ZEIT (1969), παρεμβαίνει αιχμηρά απέναντι στη μετατόπιση του αντισημιτισμού μέσα σε τμήματα της δυτικοευρωπαϊκής αριστεράς, όπου ο αντισιωνισμός λειτουργεί —κατά τον ίδιο— ως μια νέα μορφή πολιτικής και ιδεολογικής νομιμοποίησης των παλιών…

Read More

Οδοιπορικό στην Βαρσοβία | Μια μέρα στα άδεια από τουρίστες εβραϊκά μνημεία της πόλης.

Η νέα στήλη του shades με τίτλο: «Οδοιπορικά και Ανταποκρίσεις» ξεκινά την λειτουργία της με μια μικρή ανταπόκριση με δώδεκα φωτογραφίες από ένα πρόσφατο ταξίδι στη Βαρσοβία. Η μνήμη εκεί, από την πιο σκοτεινή περίοδο της ανθρωπότητας, παραμένει ζωντανή. Το επόμενο διάστημα θα αφιερώσουμε περισσότερο χρόνο και δημοσιεύσεις για αυτά τα μνημεία, την εξέγερση στο γκέτο της Βαρσοβίας καθώς και για την Εβραϊκή ιστορία στην Πολωνία γενικότερα. Να υπενθυμίσουμε στους αναγνώστες και τις αναγνώστριες, ότι η νέα μας σελίδα είναι ακόμα από διαμόρφωση. Με τον καιρό θα δημιουργηθεί ένας θεματικός…

Read More

Με αφορμή τα 81 χρόνια από την απελευθέρωση του Άουσβιτς

“Στην κατάσταση της ανελευθερίας τους ο Χίτλερ επέβαλε στους ανθρώπους μια νέα κατηγορική προσταγή: να ρυθμίζουν τη σκέψη και τις πράξεις τους έτσι ώστε να μην επαναληφθεί το Άουσβιτς, να μη συμβεί τίποτε παρόμοιο” T. W Adorno Ογδόντα ένα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη στιγμή κατά την οποία ο Κόκκινος Στρατός διέκοψε υλικά —έστω και καθυστερημένα— τη λειτουργία της πιο ριζοσπαστικά εξορθολογισμένης μηχανής μαζικής εξόντωσης που παρήγαγε ποτέ η ανθρώπινη ιστορία. Στις 27 Ιανουαρίου 1945, τα σοβιετικά στρατεύματα απελευθέρωσαν περίπου 7.000 επιζώντες του στρατοπέδου συγκέντρωσης και εξόντωσης του Άουσβιτς, φέρνοντας…

Read More

6 Ιανουαρίου 1945: Τέσσερις γυναίκες απαγχονίζονται στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς

Σαν σήμερα, στις 6 Ιανουαρίου 1945, τέσσερις γυναίκες απαγχονίστηκαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης και εξόντωσης του Άουσβιτς για τη συμμετοχή τους στην εξέγερση των κρατουμένων του Sonderkommando τον Οκτώβριο του 1944. Επρόκειτο για τις Ala Gertner, Roza Robota, Estusia Wajcblum και Regina Safirsztajn, Ήταν όλες Εβραίες κρατούμενες, ενταγμένες σε ένα υπόγειο δίκτυο αντίστασης που λειτούργησε μέσα σε συνθήκες της απόλυτης τρομοκρατίας του στρατοπέδου. Η εξέγερση των Sonderkommando υπήρξε μία από τις ελάχιστες οργανωμένες πράξεις ένοπλης αντίστασης στο Άουσβιτς. Οι κρατούμενοι Sonderkommando, εξαναγκασμένοι να εργάζονται στα κρεματόρια και στους θαλάμους αερίων, γνώριζαν…

Read More

Ποτέ Ξανά: Ο αγώνας της μνήμης είναι ακόμα εδώ. Με αφορμή το πογκρόμ της 9ης Νοεμβρίου 1938

Πέρασαν αρκετές δεκαετίες από εκείνη τη φρικτή νύχτα της 9ης Νοεμβρίου 1938, που σηματοδότησε την απαρχή των συστηματικών ενεργειών εξόντωσης των Εβραίων στην Ευρώπη. Μετά από μια δεκαετία κοινωνικής και πολιτικής αποσύνθεσης, μιας ακήρυκτης εμφύλιας ταξικής σύγκρουσης και της κατάρρευσης της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης —με την ήττα του προλεταριακού και κομμουνιστικού κινήματος και την άνοδο του εθνικοσοσιαλισμού στην εξουσία το 1933—, το ναζιστικό καθεστώς εγκαινίασε ένα σύνολο αντισημιτικών πολιτικών που ενσωματώνονταν οργανικά στη δομή του. Εκείνη την εποχή ζούσαν στη Γερμανία περίπου 500.000 Εβραίοι. Το καθεστώς τους μετέτρεψε σε αποδιοπομπαίους…

Read More

Πρόσωπα της αντιναζιστικής αντίστασης | Solomon Lapidus

Ο Σολομών (Σολ) Λάπιντους, το μεσαίο παιδί μιας πολυμελούς οικογένειας από το Μινσκ, κατατάχθηκε στον Κόκκινο Στρατό στις 10 Μαΐου 1941 — την ημέρα που έκλεινε τα είκοσί του χρόνια. Λιγότερο από δύο μήνες αργότερα, η Γερμανία εισέβαλε στη Σοβιετική Ένωση, σκορπίζοντας μεγάλο μέρος του Σοβιετικού Στρατού στην ύπαιθρο. Για τρεις εβδομάδες, ο Σολ έτρεχε για να γλιτώσει από τους Γερμανούς στρατιώτες, έχοντας μόνο τα ρούχα που φορούσε, κατευθυνόμενος ανατολικά προς το Σμολένσκ. Τελικά συνελήφθη και στάλθηκε σε στρατόπεδο αιχμαλώτων πολέμου, όπου μαράζωσε μέχρι τον Αύγουστο του 1941. Κατάφερε να…

Read More

Το ροζ τρίγωνο | ο πόλεμος των Ναζί κατά των ομοφυλοφίλων

εισαγωγικό σημείωμα του Shades Το κείμενο που ακολουθεί είναι ο πρόλογος του βιβλίου του Richard Plant: Το ροζ τρίγωνο: ο πόλεμος των Ναζί κατά των ομοφυλοφίλων. Ο Richard Plant γεννήθηκε στις 22 Ιουλίου 1910 στη Γερμανία και πέθανε στις ΗΠΑ στις 10 Μαρτίου 1998. Επειδή ήταν ομοφυλόφιλος και Εβραίος αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη ναζιστική Γερμανία, με πρώτο προορισμό την Ελβετία και στη συνέχεια στις ΗΠΑ. Έγινε καθηγητής στο City University of New York, όπου δίδαξε γερμανική γλώσσα και λογοτεχνία από το 1947 έως το 1973. Συνέγραψε ένα σενάριο όπερας, καθώς…

Read More

Jean Amery | Στα όρια του πνεύματος (σημειώσεις)

Σημειώσεις από την συζήτηση που διοργάνωσε το Shades Magazine στο πλαίσιο της ομάδας μελέτης του εγχειρήματος για τον αντισημιτισμό, με θέμα το κείμενο του Jean Amery με τίτλο: Στα όρια του πνεύματος (Κυριακή 2 Ιουνίου 2024) Διαβάστε επίσης: Αποσπάσματα από το κεφάλαιο «Μνησικακίες» και από το κεφάλαιο «Για τα βασανιστήρια» Ο Ζαν Αμερύ είναι, κατά κοινή ομολογία, ο φιλόσοφος του Άουσβιτς και, μαζί με το κείμενο που εξετάσαμε την προηγούμενη φορά του Πρίμο Λέβι, το Πέρα από την ενοχή και την εξιλέωση, συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα αναλυτικά ντοκουμέντα από επιζώντες του…

Read More

Η Karola Piotrkowska Bloch

Η Karola Piotrkowska, γεννήθηκε στο Lodz της Πολωνίας στις 22 Γενάρη του 1905. Μετακόμισε στο Βερολίνο με την οικογένειά της το 1921. Εκεί συνέχισε τις σπουδές της στην αρχιτεκτονική που είχε ξεκινήσει στη Βιέννη.  Σπούδασε επίσης στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Σαρλόμπουργκ υπό τον Hans Poelzig και τον Bruno Taut. Το 1932 παντρεύτηκε τον φιλόσοφο Ernst Bloch και ολοκλήρωσε τις σπουδές της στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης. Μέχρι το 1937, ενημέρωνε τακτικά το Κομμουνιστικό Κόμμα της Σοβιετικής Ένωσης στη Μόσχα για τις εξελίξεις στη ναζιστική Γερμανία, ενώ γέννησε τον Jan Robert στο…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #109» Νέα βεβήλωση του μνημείου του Ολοκαυτώματος στη Καβάλα

Το μνημείο που είναι αφιερωμένο στη μνήμη των Εβραίων της Καβάλας έχει αποτελέσει στόχο αντισημιτικών επιθέσεων τουλάχιστον δυο φορές στο παρελθόν. Μία από αυτές την έχουμε καταγράψει στην σελίδα (2017), όταν άγνωστοι έσπασαν το μεγαλύτερο μέρος του μαρμάρου που καλύπτει την πρόσοψή του. Η νέα βεβήλωση ήρθε την μέρα της μαύρης επετείου για τα 85 χρόνια από την «Νύχτας του Πογκρόμ» των ναζί το 1938. Στόχος των δραστών είναι η βεβήλωση της μνήμης των 1.484 Ελλήνων Εβραίων της Καβάλας που θανατώθηκαν από τους ναζί στο στρατόπεδο της Τρεμπλίνκα στην Πολωνία, έχοντας…

Read More