Μια προσφώνησή του Walter Benjamin στο Παρίσι

Η φωτογραφική μηχανή είναι πλέον ανίκανη να φωτογραφήσει ένα φτωχόσπιτο ή ένα σωρό από συντρίμμια χωρίς να το μετασχηματίσει. Να μην αναφέρω ένα φράγμα ποταμού ή ένα εργοστάσιο ηλεκτρικών καλωδίων : αντιμέτωπη με αυτά η φωτογραφία μπορεί να πει μόνο «Πόσο όμορφο»…. Πέτυχε να μετατρέψει κι αυτήν την κακόμοιρη φτώχεια, με σύγχρονους, τεχνικά τέλειους χειρισμούς, σε αντικείμενα απόλαυσης. Βάλτερ Μπένγιαμιν Σε μία προσφώνησή του το 1934 στο Ινστιτούτο για τη μελέτη του Φασισμού στο Παρίσι

Read More

György Lukács «τακτική και ηθική» ένα ακόμα μικρό απόσπασμα

«Το άτομο θα έπρεπε να ενεργεί ωσάν η μετατροπή του πεπρωμένου της ανθρωπότητας να εξαρτάται από τη δική του δράση ή τη δική του αδράνεια… Από ηθική άποψη κανείς δεν μπορεί να ξεφύγει την ευθύνη με την πρόφαση ότι δεν είναι παρά ένα άτομο από το οποίο δεν κρέμεται δα η τύχη του κόσμου. Αυτή η διαβεβαίωση δεν μπορεί ποτέ να αποδειχτεί αντικειμενικά, όχι μόνο επειδή ακριβώς η τύχη του κόσμου μπορεί πάντα να εξαρτάται από άτομα, αλλά επειδή η ίδια η φύση της ηθικής, η ηθική συνείδηση και η…

Read More

Bertolt Brecht απόσπασμα από το έργο του «Προσφυγικοί Διάλογοι»

«Κάποτε που είχα ρευματισμούς και δεν μπορούσα να πάρω τα πόδια μου, διάβασα τη Μεγάλη Λογική τού Χέγκελ. Ένα από τα χιουμοριστικά αριστουργήματα τής παγκόσμιας λογοτεχνίας. Κάτι σαν τους βίους των αγίων, με πρωταγωνιστές όμως τις έννοιες· το βιβλίο περιγράφει την ανεύθυνη, την άσωτη, την πανούργα τη ζωή τους, πώς δηλαδή αλληλοβρίζονται, πώς αλληλομαχαιρώνονται και πώς μετά κάθονται να φαν’ μαζί, λες και δεν τρέχει τίποτα. Πώς να στο εξηγήσω; Να, οι έννοιες πηγαίνουν πάντα σαν τους Χιώτες· το ταίρι τους το διαλέγουν με κριτήριο την ασυμφωνία των χαρακτήρων τους·…

Read More

Μια σημείωση από τον Werner Bonefeld σχετικά με την αφηρημένη εργασία και το περιεχόμενο του Κομμουνισμού

Οι διαφορετικές αντιλήψεις όσον αφορά την αφηρημένη εργασία συνεπάγονται με διαφορετικά πολιτικά συμπεράσματα. Για την ορθόδοξη παράδοση, η αφηρημένη εργασία αντιπροσώπευε το μέγεθος της αξίας, και η εργασία θεωρήθηκε έτσι ως οικονομικός πόρος που ένα σοσιαλιστικό κράτος θα μπορούσε να σχεδιάσει και να κατανείμει, φαινομενικά για λογαριασμό των εργαζομένων. Η στροφή του Rubin (1972) προς μια κριτική θεωρία της αξίας επιχειρηματολόγησε ενάντια στη διαχρονική φυσικοποίησή της και υπέρ του προσδιορισμού της ως μιας ειδικά καπιταλιστικής μορφής εργασίας. Από πολιτική άποψη, η στροφή αυτή απέρριπτε τον σοσιαλισμό ως μια καλά οργανωμένη…

Read More

Minima Moralia | αποσπάσματα

… Η αλλαγή των ίδιων των παραγωγικών σχέσεων εξαρτάται κατά πολύ από ό,τι συμβαίνει στη «σφαίρα της κατανάλωσης», την απλή μορφή αντανάκλασης της παραγωγής και γελοιογραφία της αληθινής ζωής: στη συνείδηση και το ασυνείδητο των ατόμων. Μόνο δυνάμει της αντίθεσης τους προς την παραγωγή, ως εντούτοις όχι πλήρως εγκλωβισμένοι στην υφιστάμενη τάξη, μπορούν οι άνθρωποι να επιφέρουν μια πιο ανθρώπινη τάξη πραγμάτων. Αν κάποτε σβήσει εντελώς η φαινομενικότητα της ζωής, που η ίδια η σφαίρα της κατανάλωσης υπερασπίζεται με τόσο κακά επιχειρήματα, τότε το τέρας της απόλυτης παραγωγής θα θριαμβεύσει……

Read More

Αποσπάσματα: Theodor Adorno | η εκπαίδευση μετά το Άουσβιτς

«Η απαίτηση να μην επαναληφτεί το Άουσβιτς είναι η πρώτη και κύρια που τίθεται στην εκπαίδευση. Προάγεται τόσο πολύ κάθε άλλης που δεν πιστεύω ότι χρειάζεται ή ότι οφείλω να την αιτιολογήσω. Μου είναι ακατανόητο το πόσο λίγο έχει καταδεχτεί κανείς μέχρι σήμερα να ασχοληθεί μαζί της. Η αιτιολόγησή της θα είχε κάτι το τερατώδες ενόψει της τερατωδίας που συντελέστηκε. Ωστόσο, το γεγονός ότι είχε κανείς τόσο περιορισμένη συνείδηση αυτής της απαίτησης και των ερωτημάτων που εγείρει δείχνει ότι το τερατώδες δεν είχε γίνει κτήμα των ανθρώπων, κάτι που αποτελεί…

Read More

Αντόνιο Γκράμσι | Μισώ την πρωτοχρονιά

  Κάθε πρωί, καθώς ξυπνώ άλλη μια φορά κάτω από το πέπλο του ουρανού, νιώθω πως για μένα είναι πρωτοχρονιά. Γι΄ αυτό μισώ τις πρωτοχρονιές  με καθορισμένη ημερομηνία, που μετατρέπουν τη ζωή και το ανθρώπινο πνεύμα σε μια εμπορική επιχείρηση, με τον ωραίο τους απολογισμό, με τον ισολογισμό τους και την πρόβλεψη για το νέο διαχειριστικό έτος. Ακυρώνουν την αίσθηση της συνέχειας της ζωής και του πνεύματος. Καταλήγει κανείς να πιστεύει πραγματικά ότι μεταξύ των ετών υπάρχει συνέχεια, κι ότι ξεκινά μια νέα ιστορία, και βάζει κανείς στόχους, και μετανιώνει…

Read More

Herbert Marcuse | Ελευθερία και Ανάγκη

Οικονομική ελευθερία θα πρέπει να σημαίνει απελευθέρωση από την οικονομία, απελευθέρωση απ’ την καθημερινή πάλη για την ύπαρξη, απαλλαγή απ’ την ανάγκη να κερδίζουμε τη ζωή μας. Πολιτική ελευθερία θα πρέπει να σημαίνει  απελευθέρωση απ’ την πολιτική αυτή πάνω στην οποία τα άτομα δεν μπορούν να ασκήσουν ουσιαστικό έλεγχο. Πνευματική  θα πρέπει να σημαίνει αποκατάσταση της ατομικής σκέψης, που είναι σήμερα πνιγμένη από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας και θύμα της διαπαιδαγώγησης. Θα πρέπει ακόμα να σημαίνει ότι θα πάψουν να υπάρχουν κατασκευαστές της «κοινής γνώμης», και η ίδια η κοινή γνώμη…

Read More

Jean Amery | «Μνησικακίες» (αποσπάσματα)

Η μοναδικότητα του ολοκαυτώματος . Η μοναδικότητα της πράξης , των θυμάτων και των θυτών Εισαγωγικό σημείωμα Παραθέτουμε σήμερα, μια δεύτερη δημοσίευση με αποσπάσματα από το βιβλίο «πέρα από την ενοχή και την εξιλέωση»  του Ζαν Αμερύ, (που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άγρα) Εβραίου επιζώντα από το Άουσβιτς, και είναι από το κεφάλαιο «μνησικακίες.Οι υπογραμμίσεις μέσα στο κείμενο είναι δικές μας. Σκοπός της σημερινής μας δημοσίευσης, όπως και της προηγούμενης, η βαθύτερη κατανόηση της μοναδικότητας του Ολοκαυτώματος, καθώς και οι διάφορες πλευρές του, μέσα από έναν άνθρωπο που έζησε ολόκληρη…

Read More

Jean Améry | Για τα βασανιστήρια (αποσπάσματα)

«Κάπου, κάποιος ουρλιάζει από τα βασανιστήρια. Ίσως τούτη την ώρα, αυτήν εδώ τη στιγμή.» Jean Améry, Ο Αυστροεβραίος με το ψευδώνυμο Jean Amery, και πραγματικό όνομα Χανς Μάιερ, έχει χαρακτηριστεί από πολλούς, ως ο φιλόσοφος του Άουσβιτς. Το 1964, με αφορμή τις δίκες για τα εγκλήματα του Άουσβιτς στη Φρανκφούρτη, έσπασε τη σιωπή είκοσι χρόνων, νιώθοντας επιτακτική μέσα του την ανάγκη να καταθέσει τους στοχασμούς που είχε αντλήσει από την προσωπική εμπειρία του ως θύμα και επιζών της ναζιστικής κτηνωδίας. Άρχισε να γράφει το βιβλίο του, όταν ξεκίνησε η δίκη…

Read More