20 Σεπτεμβρίου 1942 | Η ανατίναξη των γραφείων της ελληνικής ναζιστικής οργάνωσης ΕΣΠΟ

Στις 20 Σεπτεμβρίου 1942, η Ιουλία Μπίμπα, μέλος της αντιφασιστικής αντίστασης στην Κατοχή, ανατινάζει με δέκα κιλά δυναμίτη το κτίριο όπου στεγάζονταν τα κεντρικά γραφεία της ελληνικής ναζιστικής οργάνωσης ΕΣΠΟ (Εθνική Σοσιαλιστική Πατριωτική Οργάνωσις), στη γωνία Γλάδστωνος και Πατησίων, στο κέντρο της Αθήνας.

Σύμφωνα με επίσημη αναφορά της Αστυνομικής Διεύθυνσης Αθηνών, στην έκρηξη και την πυρκαγιά που ακολούθησε σκοτώθηκαν 29 μέλη της ΕΣΠΟ, ο αρχηγός της, γιατρός Στεροδήμας, τραυματίστηκε βαριά και πέθανε λίγες μέρες αργότερα, καθώς και 43 Γερμανοί στρατιωτικοί που βρίσκονταν στον τρίτο όροφο. Ήταν ένα μεγαλειώδες επίτευμα της αντίστασης, τη στιγμή μάλιστα που οι δυνάμεις του Άξονα βρίσκονταν αντιμέτωπες με το ανατολικό μέτωπο. Δεν ήταν συμβολική χειρονομία· ήταν καίριο χτύπημα, με απτό, μετρήσιμο κόστος για τον μηχανισμό του εγχώριου ναζισμού και της γερμανικής κατοχικής δύναμης.

Αξίζει να σταθεί κανείς στο ποια ήταν η γυναίκα που το πραγματοποίησε. Η Μπίμπα δεν προερχόταν από κάποιον οργανωμένο πολιτικό ή στρατιωτικό κύκλο με τεχνογνωσία. Ήταν παραδουλεύτρα, λιγομίλητη, καταγόμενη από τη Σάμο, απόφοιτη μόλις του δημοτικού, παντρεμένη με τον εκ γενετής τυφλό Κώστα, δίδασκε στο κατηχητικό σχολείο του Αγίου Νικολάου στο Κουκάκι, απ’ όπου και το παρατσούκλι «δασκαλίτσα». Μυήθηκε στην ΠΕΑΝ τον Μάρτιο του 1942, μοίραζε παράνομα έντυπα και έγραφε συνθήματα στους τοίχους. Δεν πέρασαν παρά λίγοι μήνες μέχρι να αναλάβει το πιο βαρύ χτύπημα της αντίστασης στην Αθήνα εκείνης της περιόδου. Η ταχύτητα αυτής της πολιτικοποίησης, από αναγνώστρια συνθημάτων σε φορέα δυναμίτη, δεν είναι λεπτομέρεια βιογραφική· δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί να ωριμάσει η απόφαση για δράση όταν η ανάγκη είναι υπαρξιακή.

Το δίκτυο γύρω της ήταν εξίσου καθημερινό: ο Κώστας Περρίκος ιδρύει τον Ουλαμό Καταστροφών τον Ιούλιο του 1942· η Αικατερίνη Μπέση, φίλη και γειτόνισσα, στρατολογείται μαζί της· στο σπίτι της μιας κρύβονται τα εκρηκτικά, στο σπίτι της άλλης κατασκευάζεται η βόμβα. Η ίδια η Μπίμπα κουβαλά τα δέκα κιλά δυναμίτη μέσα σε πάνινη τσάντα, καλυμμένα με χόρτα, από το Κουκάκι ως το κέντρο της Αθήνας, όπου την περιμένουν ο Μυτιληναίος και ο Γαλάτης για να πυροδοτήσουν τον μηχανισμό. Το σπίτι της γίνεται καταφύγιο του Ουλαμού, στην Αγία Ελεούσα, Θησέως 259· η Μπίμπα, όπως λέγεται, ήταν «η ιδανική οικοδέσποινα της αντίστασης», ο κρίκος δηλαδή που κρατούσε τη λειτουργία της ομάδας ακόμη κι όταν οι Ναζί και οι Έλληνες συνεργάτες τους ήταν στο κατόπι της.

Στις 11 Νοεμβρίου 1942 ο χωροφύλακας Πολύκαρπος Νταλιάνης προδίδει την ομάδα. Ο Ουλαμός συλλαμβάνεται, ακολουθούν βασανιστήρια. Η Μπίμπα ομολογεί ότι η ίδια ανατίναξε την ΕΣΠΟ και δεν προδίδει κανέναν σύντροφό της· αναλαμβάνει η ίδια όλη την ευθύνη. Στις 31 Δεκεμβρίου 1942 το γερμανικό στρατοδικείο Αθηνών την καταδικάζει τρεις φορές σε θάνατο «διά πελέκεως». Στο διάστημα της κράτησής της στο Εμπειρίκειο Άσυλο, εν αναμονή της μεταγωγής της στο εξωτερικό για την εκτέλεση, γράφει στη μητέρα της και στη φίλη και γειτόνισσά της, Άννα Πατέρα:

«Αγαπητή Άννα, πολλές φορές με ρωτάνε εδώ στη φυλακή πώς βρήκα τη δύναμη εγώ, ένα άβγαλτο κορίτσι απ’ τη Σάμο ν’ ανακατευτώ στην Αντίσταση. Ούτε κι εγώ ξέρω να σου πω. Κάτι μέσα μου μ’ έτρωγε. Κάτι μου ‘λεγε “Πρέπει να κάνεις κι εσύ κάτι. Το ζητάει η ώρα”. Μπορεί να μ’ έβαλαν στα αίματα κι εκείνα τα παλικάρια που κατέβασαν τη γερμανική σημαία απ’ την Ακρόπολη τον Μάιο του ’41. Δεν μάθαμε ακόμα τ’ όνομά τους. Ίσως να μην το μάθουμε ποτέ. Θυμάμαι ότι εκείνη τη μέρα, εκείνο το σούρουπο, ανέβηκα πάνω στου Φιλοπάππου και κοίταζα τον βράχο απέναντι. Κοίταζα τον Παρθενώνα και σκεφτόμουνα “Άραγε θα μπορέσω ποτέ να κάνω κι εγώ κάτι;”. Ας είναι! Τώρα όλα αυτά είναι περασμένα. Τώρα έχω μπροστά μου τα κάγκελα. Απ’ την περασμένη βδομάδα μ’ έχουν στην απομόνωση. Θ’ αντέξω όμως. Κουράγιο.»

Η Ιουλία Μπίμπα μεταφέρθηκε σιδηροδρομικώς από την Αθήνα στη Βιέννη και εκτελέστηκε στη γκιλοτίνα του Δικαστηρίου της 8ης Περιφερείας της Βιέννης στις 26 Φεβρουαρίου 1943.

Η ιστορία της δεν είναι απλώς ένα ακόμη επεισόδιο ηρωισμού προς τιμήν. Είναι υπενθύμιση ότι η πιο αποφασιστική αντίσταση στον φασισμό δεν βγήκε πάντα από επαγγελματίες αγωνιστές ή θεωρητικά καταρτισμένα στελέχη, αλλά συχνά από ανθρώπους χωρίς κανένα προνόμιο, καμία εξουσία, καμία τεχνική εξειδίκευση, μόνο με την πεποίθηση ότι «το ζητούσε η ώρα». Το γράμμα της, γραμμένο λίγο πριν την εκτέλεσή της, δεν έχει ίχνος ηρωικής πόζας· έχει την απλότητα κάποιου που ξέρει τι διακυβεύεται και δεν το μεταμφιέζει σε τίποτα μεγαλύτερο απ’ ό,τι είναι: μια στοιχειώδη ηθική επιταγή απέναντι στη βαρβαρότητα.

πηγή πληροφοριών: facebook

Related posts