Herbert Marcuze | Επανεξέταση της έννοιας της επανάστασης

Ένα σημείωμα με πρόχειρες σκέψεις με αφορμή το κείμενο που ακολουθεί Το κείμενο που ακολουθεί παραμένει, με έναν σχεδόν ανησυχητικό τρόπο, επίκαιρο, αν αναλογιστεί κανείς το επίπεδο της θεωρητικής συζήτησης που κυριαρχεί σήμερα στους λεγόμενους κύκλους της Αριστεράς και στον μεταμοντέρνο ιδεολογικό ακαδημαϊσμό, μια συζήτηση που διεξάγεται την εποχή της κρίσης του κομμουνιστικού προτάγματος. Η επαναφορά της προβληματικής από την σκοπιά της Θεωρίας, περί «επανεξέτασης της έννοιας της επανάστασης» δεν αφορά απλώς ένα ιστορικό ερώτημα, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της θεωρητικής αδυναμίας να αναστοχαστούμε την ήττα, την ενσωμάτωση της επαναστατικής…

Read More

Ernst Bloch | «Ο Μαρξ ως ο στοχαστής της επανάστασης» (απόσπασμα)

Το παρακάτω απόσπασμα είναι από το έργο του Ερνστ Μπλοχ, «Ουτοπία και Επανάσταση»,  που στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Έρασμος σελ. 29 – 32. Μερικές σκέψεις με αφορμή τα αποσπάσματα που παραθέτουμε εδώ Το κείμενο – απόσπασμα που ακολουθεί, σε ένα βαθμό, αναστοχάζεται την επανάσταση όχι απλώς ως ένα εξωτερικό συμβάν ή ενός είδους ηθικού αιτήματος για δικαιοσύνη, αλλά ως την εγγενή μορφή κίνησης της ίδιας της καπιταλιστικής κοινωνίας. Η ανάλυση —όπως αποτυπώνεται μέσα και από την ερμηνευτική συμβολή του Έρνστ Μπλοχ— επιχειρεί να αναδείξει τον Καρλ Μαρξ ως στοχαστή…

Read More

Τέχνη, Εμμενής Κομμουνισμός και Αξιακή Μορφή: έξι Σημειώσεις

του Lucifugo, a diavolo in corpo Το παρόν κείμενο, που δημοσιεύτηκε στο Shades, αρχικά στα αγγλικά, τον Απρίλιο του 2016 επιχειρεί μια ριζική θεωρητική αποσυναρμολόγηση της ιδεολογικής αυτονομίας της Τέχνης, αντιμετωπίζοντάς την όχι ως υπεριστορική σφαίρα του «καθαρού πνεύματος», αλλά ως κοινωνικά και ιστορικά προσδιορισμένη μορφή ανθρώπινης δραστηριότητας. Αφετηρία του αποτελεί η κριτική στην αισθητική απολογία της Τέχνης ως συμβολικής λύτρωσης ενός ακρωτηριασμένου κόσμου, καθώς και η ανάλυση της σχιζοειδούς διάσπασης ανάμεσα στην ανθρώπινη πράξη και στα κοινωνικά της αποτελέσματα – διάσπαση που καθιστά δυνατή την ανάδυση της Τέχνης ως…

Read More

Moishe Postone: Ιστορία και κριτική του καπιταλισμού

Εισαγωγικό Σημείωμα Η σύγχρονη περίοδος της καπιταλιστικής κοινωνίας, με τις ριζικές της αναδιαρθρώσεις και την ένταση των κοινωνικών και οικονομικών κρίσεων, αναγκάζει την κριτική θεωρία να επανεξετάσει με καθαρότητα και βάθος την κατηγορία του κεφαλαίου και τις ιστορικές της συνέπειες. Στο παρόν κείμενο, επιχειρείται ακριβώς μια τέτοια ριζική επανεξέταση: με σημείο αναφοράς την θεωρητική συμβολή του Postone, αναδεικνύεται η κατανόηση του «κεφαλαίου» όχι ως απλής μορφής ατομικής ιδιοκτησίας ή οικονομικής σχέσης, αλλά ως ιστορικά συγκεκριμένης μορφής κοινωνικής διαμεσολάβησης και χρονικής δυναμικής. Αυτή η προσέγγιση δεν περιορίζεται σε μια κλασική ανάλυση…

Read More

Gustav Auernheimer | Για την Αλληλογραφία Μεταξύ Theodor W. Adorno και Walter Benjamin

Άρθρο που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Αξιολογικά 9. Ο Gustav Auernheimer ανήκει στο διδακτικό προσωπικό του τμήματος κοινωνικών επιστημών και φιλοσοφίας του Ινστιτούτου Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Φρίντριχ Αλεξάντερ Ερλάνγκεν-Νυρεμβέργης    Η έκδοση των απάντων του Theodor W. Adorno με τη δημοσίευση του εικοστού τόμου αργεί ακόμη να ολοκληρωθεί. Ακόμη στην αρχή βρίσκεται η έκδοση ενός ογκώδους έργου μετά το θάνατο του συγγραφέα, αποσπασματικών κειμένων που έχουν σωθεί, πανεπιστημιακών παραδόσεων και αλληλογραφίας. Το 1993 δημοσιεύθηκε ο πρώτος τόμος των παραδόσεων, η Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία, από το θερινό εξάμηνο του 1968. Με…

Read More

Γκέοργκ Λούκατς | Ο Μαρξ και ο Ένγκελς για την αισθητική

Το κείμενο του Γκέοργκ Λούκατς που ακολουθεί αποτελεί μια ελαφρώς συνεπτυγμένη εκδοχή του προλόγου που ο ίδιος συνέταξε για μια ουγγρική έκδοση μιας ανθολογίας κειμένων του Μαρξ και του Ένγκελς για την αισθητική. Θεωρήθηκε σκόπιμη η παρουσίαση και η μετάφραση αυτού του κειμένου στην ελληνική γλώσσα, καθώς αυτό αναδεικνύει μερικές θεμελιώδεις έννοιες της μαρξιστικής αισθητικής, όπως λόγου χάριν η σχετική αυτονομία της τέχνης, το τυπικό, ο θρίαμβος του ρεαλισμού. Πρώτη Δημοσίευση: Τετράδια Μαρξισμού μετάφραση: Άννα Ιακωβίδου επιμέλεια: Ηρώ Μανδηλαρά Οι μελέτες του Μαρξ και του Ένγκελς για τη λογοτεχνία είναι από λογοτεχνικής…

Read More

Για τις Πανδημίες που Έρχονται: Σημείωση για το Κεφάλαιο ως γεωλογική δύναμη καταστροφής

Μια θέση του εγχειρήματος σχετικά με την πανδημία που δημοσιεύτηκε στο 3ο τεύχος του περιοδικού. Γράφει ο Lucifugo, a diavolo in corpo Οι επιδημίες, όπως και η ιστορία των κοινωνιών με την οποία οι πρώτες διαπλέκονται, δεν αποτελούν αναλλοίωτα βιολογικά δεδομένα. Είναι κοινός επιστημονικός τόπος –αν και ελάχιστα κατανοητός στη βαθύτερη σημασία του- πως το σύνολο των ιογενών λοιμώξεων και ένα μεγάλο μέρος των βακτηριακών είναι το αποτέλεσμα του ιστορικού κύκλου της εξημέρωσης των ζώων από τους ανθρώπους που προκαλεί εν δυνάμει λοιμογόνα άλματα από το ένα είδος στο άλλο…

Read More

Ο Adorno και η συζήτηση για το προλεταριάτο ως επαναστατικό υποκείμενο

Το κείμενο αυτό πρωτοδημοσιεύτηκε στη σελίδα http://inmediasres.espivblogs.net   Mac Intosh1 μετάφραση: qutopic Ένα σήμα-κατατεθέν της αρνητικής ανθρωπολογίας του Theodor W. Adorno, όπως διαφωτίστηκε από τον Werner Bonefeld, είναι η ισχυρή θεωρητική θέση ότι η “πρώτη φύση”, η αναζήτηση μιας ανθρώπινης ουσίας, πόσο δε μάλλον η αποκατάστασή της, είναι τόσο ένα θεωρητικό όσο και ένα πρακτικό αδιέξοδο. Υπάρχει μόνο “δεύτερη φύση”, το προϊόν της ιστορικότητας του Ανθρώπου [του είδους, όχι του φύλου]2, η κοινωνική του ύπαρξη. Η αμφισβήτηση της οπτικής του ανθρωπίνου όντος ως κατέχοντος μια διιστορική ουσία δεν σημαίνει ότι…

Read More

Max Horkheimer | Οι Εβραίοι και η Ευρώπη (απόσπασμα)

Αρχείο κειμένων του Max Horkheimer στο Shades Οι υπογραμμίσεις στο κείμενο είναι δικές μας. Όποιος δεν θέλει να μιλήσει για τον καπιταλισμό δεν πρέπει να μιλάει και για τον φασισμό «Είναι εντυπωσιακό ότι, παρά τον τίτλο του, το άρθρο αναφέρεται στους Εβραίους μόνο στις τελευταίες λίγες σελίδες, αφού έχει προηγουμένως αναλύσει πολύ πιο εξαντλητικά τη δομή της ναζιστικής οικονομίας, τις λειτουργίες του νέου κράτους και πάνω  απ΄όλα την ουσιώδη συνέχεια της ολοκληρωτικής τάξης πραγμάτων με τον αστικό φιλελευθερισμό. Αυτό είναι και το σπουδαιότερο δίδαγμα που επιφυλάσσει η διορατική και ασυμβίβαστη σκέψη του…

Read More

Συνείδηση, κοινωνική πρακτική και αξιακή μορφή | τέσσερις σημειώσεις

Γράφει ο Lucifugo a diavolo in corpo 1. Ο εμμενής κομμουνισμός της ανθρωπογένεσης Ο άνθρωπος ως εξατομίκευση του βιολογικού είδους Homo Sapiens δεν είναι ακόμα ανθρώπινος. Τα γενικά βιολογικά χαρακτηριστικά του ανθρώπου (τα οποία είναι ιδιαίτερα για κάθε μεμονωμένο, ξεχωριστό άτομο) είναι το υπόβαθρο της κοινωνικής, ιστορικής του ζωής και δεν αναπτύχθηκαν εν κενώ αλλά ως προϋποθέσεις και ως αποτελέσματα της διαδικασίας της ανθρωπογένεσης, δηλαδή της κοινωνικής αναπαραγωγής της ζωής που μεταμόρφωσε και τροπο-ποίησε τους βιολογικούς προσδιορισμούς του προ-“ανθρώπου” σε δικιά της αφηρημένη στιγμή (Aufheben)[1]. Στην κοινωνική/ιστορική αναπαραγωγή της ζωής…

Read More