Max Horkheimer «Οι Εβραίοι και η Ευρώπη» | Σημειώσεις πάνω στο κείμενο

Σημειώσεις της συνάντησης του κύκλου μελέτης που πραγματοποιήθηκε την 1η Φεβρουαρίου 2026. Τη στιγμή αυτή, έχουμε πραγματικά φτάσει στο σημείο όπου η αρμονία μέσα στην καπιταλιστική κοινωνία ταυτόχρονα με όλες τις δυνατότητες για μετασχηματισμό της έχουν αποδειχθεί ακριβώς αυταπάτες τις οποίες ανέκαθεν κατήγγελλαν οι επικριτές της οικονομίας της ελεύθερης αγοράς.  τώρα, όπως το είχαν προβλέψει, οι αντιφάσεις της τεχνικής προόδου έχουν προκαλέσει διαρκή οικονομική κρίση, και οι απόγονοι των ελεύθερων επιχειρηματιών δεν μπορούν να διατηρήσουν τις θέσεις τους παρά μόνο χάνοντας τις πολιτικές τους ελευθερίες.  τώρα λοιπόν που τα πράγματα…

Read More

Για την έννοια του Κομμουνισμού | 9 Θέσεις

Εισαγωγικό σημείωμα Οι θέσεις που ακολουθούν δεν αποτελούν ένα τυχαίο σύνολο διακηρύξεων, ούτε ένα ιδεολογικό μανιφέστο προς κατανάλωση. Συνιστούν την συμπύκνωση μιας μακρόχρονης θεωρητικής και πολιτικής επεξεργασίας στο εσωτερικό του εγχειρήματος του Shades, το προϊόν της συλλογικής συζήτησης, αντιπαράθεσης και κριτικής αναμέτρησης με την ιστορική εμπειρία του κομμουνιστικού κινήματος, τα όρια του παραδοσιακού μαρξισμού και συνολικά με τις αντιφάσεις της καπιταλιστικής νεωτερικότητας. Οι θέσεις αυτές λειτουργούν ως ένας βασικός θεωρητικός προσανατολισμός του εγχειρήματος και ως η βασική στρατηγική μας πυξίδα: σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν ένα δόγμα, αλλά μια αρνητική…

Read More

Με αφορμή τα 81 χρόνια από την απελευθέρωση του Άουσβιτς

“Στην κατάσταση της ανελευθερίας τους ο Χίτλερ επέβαλε στους ανθρώπους μια νέα κατηγορική προσταγή: να ρυθμίζουν τη σκέψη και τις πράξεις τους έτσι ώστε να μην επαναληφθεί το Άουσβιτς, να μη συμβεί τίποτε παρόμοιο” T. W Adorno Ογδόντα ένα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη στιγμή κατά την οποία ο Κόκκινος Στρατός διέκοψε υλικά —έστω και καθυστερημένα— τη λειτουργία της πιο ριζοσπαστικά εξορθολογισμένης μηχανής μαζικής εξόντωσης που παρήγαγε ποτέ η ανθρώπινη ιστορία. Στις 27 Ιανουαρίου 1945, τα σοβιετικά στρατεύματα απελευθέρωσαν περίπου 7.000 επιζώντες του στρατοπέδου συγκέντρωσης και εξόντωσης του Άουσβιτς, φέρνοντας…

Read More

Herbert Marcuze | Επανεξέταση της έννοιας της επανάστασης

Ένα σημείωμα με πρόχειρες σκέψεις με αφορμή το κείμενο που ακολουθεί Το κείμενο που ακολουθεί παραμένει, με έναν σχεδόν ανησυχητικό τρόπο, επίκαιρο, αν αναλογιστεί κανείς το επίπεδο της θεωρητικής συζήτησης που κυριαρχεί σήμερα στους λεγόμενους κύκλους της Αριστεράς και στον μεταμοντέρνο ιδεολογικό ακαδημαϊσμό, μια συζήτηση που διεξάγεται την εποχή της κρίσης του κομμουνιστικού προτάγματος. Η επαναφορά της προβληματικής από την σκοπιά της Θεωρίας, περί «επανεξέτασης της έννοιας της επανάστασης» δεν αφορά απλώς ένα ιστορικό ερώτημα, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της θεωρητικής αδυναμίας να αναστοχαστούμε την ήττα, την ενσωμάτωση της επαναστατικής…

Read More

Κάθε τραγούδι που φιμώνεται στο όνομα του έθνους είναι μια πρόβα για την ποιοτική αυταρχική αναβάθμιση του αστικού κράτους

Το περιστατικό με τη συναυλία σε νυχτερινό κέντρο της Φλώρινας πριν λίγες μέρες (22 Δεκεμβρίου, 2025) δεν αποτελεί ένα «μεμονωμένο επεισόδιο παρεξήγησης», αλλά συμπύκνωση μιας υλικής και ιδεολογικής πραγματικότητας που διατρέχει ιστορικά το ελληνικό καπιταλιστικό κράτος από τη συγκρότησή του μέχρι σήμερα. Η εθνική ιδεολογία του ελληνικού αστικού κράτους έχει, άλλωστε, πολλαπλές λειτουργίες. Ανάμεσα σε πολλές άλλες ακόμα που δεν θα επισημάνουμε σε αυτό το άρθρο: είναι μηχανισμός ιδεολογικής πειθάρχησης των υποτελών του αστικού κράτους, ο ταξικός μηχανισμός του μονοπωλίου της βίας, αλλά και ένας μηχανισμός αποκλεισμού και άσκησης σιωπηλής…

Read More

Armin Pfahl: Οι πρώτοι Γερμανοί εθνικιστές και οι Εβραίοι

Ο εθνικισμός εξακολουθεί να παρουσιάζεται συχνά ως ένα απελευθερωτικό και προοδευτικό ιστορικό φαινόμενο, ιδιαίτερα όταν αναφερόμαστε στις απαρχές του, στις αστικές επαναστάσεις και στα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα του 19ου αιώνα, αλλά και ύστερα. Ωστόσο, μια πιο προσεκτική ιστορική και θεωρητική εξέταση αποκαλύπτει ότι η συγκρότηση των εθνικών ιδεολογιών υπήρξε πολύ πιο αντιφατική. Η κατασκευή της εθνικής λαϊκής κοινότητας δεν πραγματοποιήθηκε μόνο μέσα από την επίκληση μιας κοινής γλώσσας, ιστορίας ή πολιτισμού, αλλά και μέσω του αποκλεισμού όσων θεωρήθηκαν «ξένα σώματα» απέναντι στο υποτιθέμενο εθνικό ομογενοποιημένο σύνολο. Το κείμενο του Armin Pfahl…

Read More

Κάτω από την άσφαλτο του έθνους, πτώματα! | Για την συγκρότηση του ελληνοκυπριακού έθνους-κράτους

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο δεύτερο τεύχος του Shades Magazine που κυκλοφόρησε το καλοκαίρι του 2020. Το τεύχος έχει εξαντληθεί από καιρό. Κάτω από την άσφαλτο του έθνους, πτώματα! Για την συγκρότηση του ελληνοκυπριακού έθνους-κράτους1 Αλέξης Ιωαννίδης, Αντώνης Παστελλόπουλος α. Στις δεκαετίες που προηγήθηκαν την συγκρότηση του κράτους της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο ελληνόφωνος Κυπριακός πληθυσμός αναγνώριζε τον εαυτό του ως μια εθνοτική κοινότητα συνδεδεμένη με ουσιώδες τρόπο στο ελληνικό έθνος, η οποία απλώς ευρισκόταν εκτός των εδαφών του ελληνικού κράτους, γεγονός που καθόριζε την εσωτερική πολιτική και κοινωνική της συνοχή…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #100» Τα αντισημιτικά δημοσιεύματα των τρολ του ΣΥΡΙΖΑ

Τα τρολ του ΣΥΡΙΖΑ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης βρίσκονται σε νέες περιπέτειες; Έτσι φαίνεται. Θα ήταν μάλλον γραφικό και ανούσιο το να ασχοληθεί κανείς με την συγκεκριμένη φωτογραφία, εάν δεν μιλούσαμε για το μεγαλύτερο κόμμα, αυτή την στιγμή τουλάχιστον, της ελληνικής σοσιαλδημοκρατίας. Και λέμε αυτή τη στιγμή, γιατί τα ποσοστά του έχουν πάρει τον κατήφορο, έναν κατήφορο που όπως όλα δείχνουν δεν θα σταματήσει στις επόμενες εκλογές. Την φωτογραφία που βλέπετε στο άρθρο την «ψάρεψε» μια στενή φίλη του εγχειρήματος μας. Ανέβηκε σε ένα προφίλ του facebook αμέσως μετά το…

Read More

9 θέσεις του Shades για την εθνική ιδεολογία

9 θέσεις του Shades για την εθνική ιδεολογία. Πολλά από τα περιεχόμενα αυτών των θέσεων βρίσκονται και στο δεύτερο τεύχος του περιοδικού. Άλλα πάλι είναι το περιεχόμενο συζητήσεων όλα τα προηγούμενα χρόνια στο εσωτερικό του εγχειρήματος. [1] Ο 19ος αιώνας είναι ο αιώνας της μαζικής επικράτησης των αστικών επαναστάσεων, της γέννησης των περισσοτέρων εθνικών κρατικών σχηματισμών και της κατασκευής των εθνικών ταυτοτήτων. Αν και η αυτή η διαδικασία δεν ξεκίνησε τον 19αι, ωστόσο, στον αιώνα αυτόν, φαίνεται να παίρνει την μορφή που στις περισσότερες περιπτώσεις γνωρίζουμε σήμερα. Εκεί αναδύεται ο…

Read More

Ο πατριωτισμός της ειρήνης είναι ο εθνικισμός του πολέμου

Σε καιρό ειρήνης, η ελληνική αστική τάξη φοράει την αραχνοΰφαντη γαλανόλευκη μαντίλα του πατριωτισμού. Μιλάει για την αγνή αγάπη για την πατρίδα, το δήθεν αδιαίρετο του ελληνικού λαού. Μιλάει για την εθνική ενότητα πέρα από τα ταξικά συμφέροντα και την ταξική πάλη. Μας λέει ότι ενωμένο το έθνος «θα πάει μπροστά». Όταν πάλι σχεδιάζει να κάνει εγκλήματα, με την ίδια ευκολία χτυπά τα τύμπανα του πολέμου για να συσπειρώσει και πάλι τους υποτελείς, ώστε να γίνουν κρέας για κανόνια. Αυτή τη φορά τους συσπειρώνει κάτω από τη σημαία του εθνικισμού,…

Read More