Στοχασμοί πάνω στο μύθο ως εργαλείο συγκρότησης εθνικής ιδεολογίας – Το παράδειγμα του Κλέφτικου τραγουδιού

Της despina stefan στην Αντιεθνικιστική Καμπάνια 1821 Το ότι οι μύθοι επιτελούν μια πολύ συγκεκριμένη λειτουργία πάνω σε ένα λεγόμενο συλλογικό ασυνείδητο είναι λίγο έως πολύ γνωστό και γι αυτό αποτελούν κατ’ εξοχήν εργαλείο του ανθρωπολογικού δομισμού και ως τέτοιο αναλύεται αναδρομικά στην επίδρασή του στην συγκρότηση ιδεολογίας. Η αναδρομική ανάλυση του μύθου διαδραματίζει τον ρόλο αυτόν του «ψυχαναλυτή» των πολιτισμών που καλούνται να επαναφέρουν τις απωθημένες παραστάσεις αυτές στην «ορθολογική» τους εκδήλωση, την δομική συγκρότηση μιας ιδεολογίας, οι οποίες γραμμένες στη γλώσσα του συμβολικού έχουν αποστερηθεί τις ιστορικές και…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #68» Ήταν οι εκτελέσεις στη Βαμβακού «Ολοκαύτωμα»; Σημειώσεις με αφορμή ένα μνημείο του ΚΚΕ

Η μαρμάρινη πλάκα που βλέπετε στην φωτογραφία βρίσκεται στο χωριό Βαμβακού, οικισμό της Σπάρτης και στήθηκε τον Ιούνιο του 2009 από την Επιτροπή Περιοχής Πελοποννήσου του ΚΚΕ. Το μνημείο αποτελεί φόρο τιμής στους 29 δολοφονημένους κομμουνιστές του χωριού από τη συμμορία του αρχιΧίτη μακελάρη Παυλάκο στη Λακωνία το 1947. «Το ολοκαύτωμα στη Βαμβακού αδιάψευστος μάρτυρας των εγκλημάτων του φασισμού και του ιμπεριαλισμού», γράφει η πλάκα, και την ώρα των αποκαλυπτηρίων, πλήθος κόσμου της ΚΝΕ φώναζε συνθήματα υπέρ του κόμματος. Το σύντομο ιστορικό της δολοφονίας παρουσιάστηκε από τον Νίκο Γόντικα, μέλος του…

Read More

Ο Theodor Adorno για τον Εθνικισμό

Το παρόν κείμενο αποτελεί μετάφραση αποσπάσματος του άρθρου «Opinion, Delusion, Society» (1997) του Theodor W. Adorno σε μετάφραση του Henry W.Pickford και επιχειρεί να παρουσιάσει την ψευδαίσθηση του εθνικού αισθήματος. Τη μετάφραση από τα αγγλικά επιμελήθηκαν οι becoming minority. «Σήμερα, η χαρακτηριστική μορφή της παράλογης αντίληψης είναι ο εθνικισμός. Με νέα επιδημικότητα μολύνει ολόκληρο τον κόσμο, σε μια ιστορική περίοδο όπου, εξαιτίας της κατάστασης των τεχνικών δυνάμεων παραγωγής (technical forces of production) και του δυνητικού ορισμού της γης ως ενιαίου πλανήτη -τουλάχιστον στις μη υποανάπτυκτες χώρες- ο εθνικισμός έχει χάσει…

Read More

Ο Φασισμός βροντοφωνάζει όσα σιγοψιθυρίζει ο Πατριωτισμός και κάνει πράξη όσα έχουν ήδη σκεφτεί οι Πατριώτες

Γράφει ο Lucifugo a diavolo in corpo Το συλλαλητήριο για το “Μακεδονικό” έδωσε, κατά ένα τρόπο, πολύτιμα μαθήματα σε κομβικά ζητήματα που κατά παράδοση η ιστορική ελληνική αριστερά -πλην ελαχίστων εξαιρέσεων που επιβεβαιώνουν τον κανόνα- φρόντιζε να τα κρατά σκοτεινά ή και να θολώνει τα νερά τους. Είναι τελικά άλλο πράγμα να είσαι Πατριώτης και άλλο Φασίστας; Όχι μόνο πάνω σε αυτήν τη διάκριση αλλά και στη μέγιστη νοητική ενίσχυσή της συστάθηκε ολόκληρη η αντίληψη της ιστορικής ελληνικής αριστεράς για τη “σοσιαλιστική οικοδόμηση”. Τα υλικά της τελευταίας, που ήταν και τα…

Read More

Max Horkheimer | Οι Εβραίοι και η Ευρώπη (απόσπασμα)

Αρχείο κειμένων του Max Horkheimer στο Shades Οι υπογραμμίσεις στο κείμενο είναι δικές μας. Όποιος δεν θέλει να μιλήσει για τον καπιταλισμό δεν πρέπει να μιλάει και για τον φασισμό «Είναι εντυπωσιακό ότι, παρά τον τίτλο του, το άρθρο αναφέρεται στους Εβραίους μόνο στις τελευταίες λίγες σελίδες, αφού έχει προηγουμένως αναλύσει πολύ πιο εξαντλητικά τη δομή της ναζιστικής οικονομίας, τις λειτουργίες του νέου κράτους και πάνω  απ΄όλα την ουσιώδη συνέχεια της ολοκληρωτικής τάξης πραγμάτων με τον αστικό φιλελευθερισμό. Αυτό είναι και το σπουδαιότερο δίδαγμα που επιφυλάσσει η διορατική και ασυμβίβαστη σκέψη του…

Read More

Werner Bonefeld | Ο αντικαπιταλισμός και τα στοιχεία του αντισημιτισμού (απόσπασμα)

Δυο λόγια για τον φετιχοποιημένο αντικαπιταλισμό, τον (δεξιό κι αριστερό) εθνικισμό της αντιπαγκοσμιοποίησης και το καταφύγιο που αναζητεί στην εθνική οικονομία. Δημοσιεύουμε ένα απόσπασμα απο το βιβλίο του Werner Bonefeld Critical Theory and the Critique of Political Economy σελ, 196-197, από το κεφάλαιο “Anti-capitalism and the elements of antisemitism: On theology and real abstractions” «Ενώ κάθε μεμονωμένο άτομο “κυριαρχείται από αφαιρέσεις“, οι ιδιοκτήτες μεγάλου πλούτου βιώνουν αυτή την κυριαρχία σαν μια πηγή μεγάλου πλουτισμού και εξουσίας. Σ’ αυτό το πλαίσιο, ο Χορκχάιμερ κι ο Αντόρνο έχουν ισχυριστεί ότι οι “κυρίαρχοι”…

Read More

Το ΚΚΕ υπερασπίζεται την εθνική μακεδονική μειονότητα (1932)

Το κείμενο που ακολουθεί δημοσιεύτηκε σε δύο συνέχειες στην εφημερίδα Ριζοσπάστης (όργανο της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ), στις 24 και 25 Νοεμβρίου 1932. Υπήρχε ακόμη ένα κεφάλαιο που δεν δημοσιεύτηκε, καθώς η αστυνομία κατέσχεσε το χειρόγραφο στο τυπογραφείο. Το κείμενο αναδημοσιεύεται εδώ χωρίς σχόλια επί των θέσεων των αρθρογράφων, παρά μόνο με επεξηγηματικές σημειώσεις για τη διευκόλυνση του/της αναγνώστη/τριας. Πρόκειται για ένα σημαντικό ντοκουμέντο, το οποίο παρουσιάζει με σαφήνεια τις θέσεις των Ελλήνων κομμουνιστών του Μεσοπολέμου στο μακεδονικό ζήτημα· θέσεις υπεράσπισης του δικαιώματος των Μακεδόνων στην εθνική αυτοδιάθεση, τις οποίες…

Read More

Theodor Adorno & Max Horkhaimer: Στοιχεία αντισημιτισμού

Το παρακάτω κείμενο με τίτλο “στοιχεία αντισημιτισμού” είναι το τρίτο μέρος από το σπουδαιότερο συλλογικό έργο των Χορκχάιμερ και Αντόρνο  “διαλεκτική του διαφωτισμού”. Ι Ο αντισημιτισμός θεωρείται σήμερα από μερικούς ένα κρίσι­μο ζήτημα της ανθρωπότητας, από άλλους ένα απλό πρόσχη­μα. Για τους φασίστες οι Εβραίοι δεν είναι μειονότητα, αλλά η αντιφυλή, η αρνητική αρχή ως τέτοια από την εξόντωση τους θα εξαρτηθεί η τύχη του κόσμου. Ακραία αντίθετη είναι η θέση πως οι Εβραίοι δεν έχουν εθνικά ή φυλετικά γνωρί­σματα και απαρτίζουν μια ομάδα βάσει θρησκευτικών πεποι­θήσεων και παραδόσεων, χωρίς…

Read More

Κράτος-Έθνος, αξιακή μορφή και καπιταλιστική οικουμενικότητα, επτά σημειώσεις

του Lucifugo, a diavolo in corpo (1) Το θεμέλιο της αξιακής μορφής του κοινωνικού προϊόντος είναι ταυτοχρόνως τόσο ο διαχωρισμός των ανθρώπων που βρίσκονται στην προλεταριακή συνθήκη από τους όρους αναπαραγωγής της ζωής τους όσο και η διαιώνιση αυτού του διαχωρισμού. Αυτός ο θεμελιακός διαχωρισμός και η διαιώνισή του μπορεί να έχει τη νομική και πολιτική μορφή τόσο της ιδιωτικής όσο και της κρατικής ιδιοκτησίας[1] των “μέσων παραγωγής”[2]. Η κοινωνική σχέση του κεφαλαίου ως καθορισμένη σχέση μεταξύ ζωντανής και νεκρής εργασίας(!) (“μέσα παραγωγής”, “πρώτες ύλες” κτλ) θεμελιώνεται αναπαράγοντας τη ζωντανή ως…

Read More