Norbert Elias | Το Εγώ και το Εμείς

«Ένα από τα περισσότερο ελπιδοφόρα πρότυπα εννοιών της καθημερινής μας γλώσσας που ξεφεύγουν από την πραγμοποίηση, το συναντάμε στις προσωπικές αντωνυμίες. Είναι βέβαια πασίγνωστο ότι τις χρησιμοποιούμε και στις κοινωνικές επιστήμες για να επινοήσουμε τις δικές τους έννοιες. Όμως από τον τρόπο που το κάνουμε αυτό στη σύγχρονη εποχή, βλέπουμε ξεκάθαρα τη δύναμη που ασκεί πάνω μας μια συγκεκριμένη παράδοση, η οποία υποχρεώνει τη σκέψη μας να μετασχηματίζει τις σχέσεις σε στατικά αντικείμενα αποκομμένα από κάθε σχέση. Για παράδειγμα, ενώ στην καθημερινή γλώσσα χρησιμοποιούμε την προσωπική αντωνυμία ‘‘εγώ’’ για να επισημάνουμε…

Read More

Walter Benjamin | Ο Καπιταλισμός ως Θρησκεία

(Μετάφραση -απόδοση Ελεονώρα Γκουσιάρη) Πρώτη δημοσίευση: Ιστολόγιο της Σώτης Γρίβα  Πρόκειται για ένα από τα αποσπασματικά[1] κείμενα του Walter Benjamin, που δημοσιεύτηκε μετά το θάνατό του. Σε αυτό το κείμενο ο Benjamin εξετάζει τον καπιταλισμό ως θρησκευτικό φαινόμενο · όχι ακολουθώντας τη σκέψη του Weber αναφορικά με τη δομή του καπιταλισμού, αλλά ως προς τις πρακτικές λατρείας. Όπως αναφέρει και ο Giorgio Agamben στο έργο του «Βεβηλώσεις», ο καπιταλισμός ως θρησκεία της νεωτερικότητας, προσδιορίζεται από τρία χαρακτηριστικά: α. Είναι μια λατρευτική θρησκεία,ίσως η πιο ακραία και απόλυτη που υπήρξε ποτέ. Τα πάντα σε αυτήν έχουν νόημα μόνο όταν αναφέρονται στην…

Read More

Αποσπάσματα: Theodor Adorno | η εκπαίδευση μετά το Άουσβιτς

«Η απαίτηση να μην επαναληφτεί το Άουσβιτς είναι η πρώτη και κύρια που τίθεται στην εκπαίδευση. Προάγεται τόσο πολύ κάθε άλλης που δεν πιστεύω ότι χρειάζεται ή ότι οφείλω να την αιτιολογήσω. Μου είναι ακατανόητο το πόσο λίγο έχει καταδεχτεί κανείς μέχρι σήμερα να ασχοληθεί μαζί της. Η αιτιολόγησή της θα είχε κάτι το τερατώδες ενόψει της τερατωδίας που συντελέστηκε. Ωστόσο, το γεγονός ότι είχε κανείς τόσο περιορισμένη συνείδηση αυτής της απαίτησης και των ερωτημάτων που εγείρει δείχνει ότι το τερατώδες δεν είχε γίνει κτήμα των ανθρώπων, κάτι που αποτελεί…

Read More

All the lonely people: Η ναρκισσιστική μορφή υποκειμένου στην εποχή της κεφαλαιοκρατίας

από τον Peter Samol, εκ μέρους των Communists in situ (Μεταφρασμένο στα αγγλικά από το γερμανικό πρωτότυπο: All the Lonely People: Narzissmus als adäquate Subjektform des Kapitalismus, Krisis 4/2016) Την μετάφραση στα ελληνικά για το shades επιμελήθηκαν οι becoming minority Ο Sigmund Freud είναι από τους γνωστότερους αναλυτές της ψυχικής ζωής του ανθρώπου στην αστική κοινωνία. Η νεότερη φροϊδική ψυχανάλυση αντιπροσωπεύει μια ανεπτυγμένη θεωρία που αφορά τις προϋποθέσεις που απαιτούνται από τα άτομα για να ζήσουν εντός της κοινωνίας. Ο ίδιος ο Freud θεωρούσε το έργο του ως επιστήμη. Η…

Read More

Erich Fromm | Η σχέση μεταξύ εργοδότη και εργαζόμενου

Ο Έριχ Φρομ, υπήρξε γερμανικής καταγωγής αμερικανός ψυχαναλυτής και κοινωνικός φιλόσοφος. Γεννήθηκε στην Φρανκφούρτη του Μάιν το 1900 και πέθανε στο Μπουράλτο της Ελβετίας το 1980. Το κείμενο της παρούσας δημοσίευσης είναι απόσπασμα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ “Ο φόβος μπροστά στην Ελευθερία”(η ελληνική έκδοση έχει εξαντληθεί). Ο Φρομ γεννήθηκε στην Φρανκφούρτη (Μάιν) το 1900. Υπήρξε ένας από τους κορυφαίους ψυχολόγους του 20αι, μαρξιστής, διάσημος καθηγητής της Κοινωνιολογίας και Φιλοσοφίας στην περίφημη Σχολή της Φρανκφούρτης, την οποία έκλεισε ο ναζισμός. Το 1934 κατέφυγε στις ΗΠΑ, όπως έκαναν και άλλοι…

Read More

Otto Fenichel | Μια ψυχαναλυτική θεώρηση του αντισημιτισμού

Πρώτη δημοσίευση στα ελληνικά εδώ (2009) Ως μικρή συμβολή στον αγώνα ενάντια στον αντισημιτισμό παρουσιάζουμε εδώ μία περίληψη, σχεδόν μετάφραση, κάποιων τμημάτων ενός σπουδαίου άρθρου του ψυχαναλυτή Otto Fenichel με τίτλο “Elements of a Psychoanalytic Theory of Anti-Semitism”. [1] Δεν χρειάζεται κανείς να αποδέχεται όλες τις βασικές ψυχαναλυτικές θέσεις για να κατανοήσει τη σημαντικότητα των ιδεών του Fenichel, όχι μόνο για τον αντισημιτισμό αλλά και για τον ρατσισμό γενικότερα. Ο Fenichel ήταν ένα παράδειγμα επιστήμονα με βαθιά κοινωνική ριζοσπαστική σκέψη και συγκαταλέγεται ανάμεσα στους πιο εκλεκτούς ψυχαναλυτές με επαναστατικό προσανατολισμό. Δεν…

Read More

T.W Adorno | Παραίτηση

Μια απάντηση του T.W Adorno για τις κριτικές που δέχθηκε η Σχολή της Φρανκφούρτης για την στάση της απέναντι στην πολιτική και τα πρακτικά ζητήματα. (Σ.τ.μ) Το παρακάτω άρθρο γράφτηκε από τον Theodor W. Adorno το 1968 και στην αυθεντική του μορφή εκφωνήθηκε στο γερμανικό ραδιόφωνο. Η μετάφραση γίνεται από το αγγλικό κείμενο όπως κυκλοφόρησε στο περιοδικό TELOS δέκα χρόνια αργότερα και παρατίθεται επίσης στο Critical Models: Interventions and Catchwords. Εδώ και λίγα χρόνια έχει μεταφραστεί στα ελληνικά από το ελληνικό τμήμα της Διεθνούς Πολιτικής Ομάδας Πλατύπους, όμως η μετάφραση…

Read More

Ανθρωπολογία της αξίας, ορμή του θανάτου και ποιητική λειτουργία – δεκατέσσερις σημειώσεις

Lasciate ogni speranza, voi ch’entrate Dante Alighieri, Inferno Canto III Ο άνθρωπος δεν ανάγεται σε αφαίρεση από τη θεωρία αλλά από την ίδια την οικονομική πραγματικότητα Κάρελ Κόσικ, Η Διαλεκτική του Συγκεκριμένου   του Lucifugo, a diavolo in corpo (1) Τίποτε απολύτως δεν είναι “κομμάτι της λογικής του κεφαλαίου”. Το κοινωνικό ζήτημα και η λύση του δεν έχει τίποτε να κάνει με το αν “όλα τελικά είναι κομμάτια της λογικής του κεφαλαίου ή όχι”. Μια τέτοια θεματοποίηση του ζητήματος είναι αναγωγιστική και δυϊστική γιατί πολύ απλά προϋποθέτει το “κεφάλαιο” όπως αυτό…

Read More