Η προβληματική της έννοιας της ιδεολογίας στην Γερμανική ιδεολογία και της έννοιας του φετιχισμού του εμπορεύματος στο Κεφάλαιο.

Πρώτη δημοσίευση του άρθρου στην σελίδα:.https://poexania.wordpress.com/ Εισαγωγή Τόσο η έννοια της ιδεολογίας όσο και εκείνη του φετιχισμού του εμπορεύματος, αποτελούν κεντρικά ζητήματα στη θεωρίας του Μαρξ. Παρακάτω θα αναφερθούμε σε κάθε μία από αυτές τις έννοιες ξεχωριστά, αρχικά σε αυτήν της ιδεολογίας όπως αυτή παρουσιάζεται στο πρώτο κεφάλαιο του πρώτου τόμου της Γερμανικής Ιδεολογίας,  και κατόπιν στην έννοια του φετιχισμού του εμπορεύματος από τον πρώτο τόμο του Κεφαλαίου. Σκοπός μας είναι, πέρα από το να ερμηνευθούν οι δυο αυτές έννοιες, να φανεί και η σύνδεση που υπάρχει ανάμεσα στο πρώιμο…

Read More

Karl Marx | Το έγκλημα ως κλάδος παραγωγής στον Καπιταλισμό

Το κείμενο, με τον τίτλο “Παρέκβαση (Για την παραγωγική εργασία)”, βρίσκεται στο έργο του Κ.Μαρξ, Θεωρίες για της υπεραξία (τέταρτος τόμος του κεφαλαίου), τομ. 1, Σύγχρονη Εποχή, 1984, σελ. 432-434.Μετάφραση: Παναγιώτης Μαυρομάτης. Παρέκβαση (Για την παραγωγική εργασία) Ένας φιλόσοφος παράγει ιδέες, ένας ποιητής ποιήματα, ένας παπάς κηρύγματα, κλπ. Ένας εγκληματίας παράγει εγκλήματα. Όταν εξετάσει κανείς πιο λεπτομεριακά τη συνάρτηση αυτού του τελευταίου κλάδου παραγωγής με το σύνολο της κοινωνίας, τότε θ’ απαλλαγεί από πολλές προκαταλήψεις. Ο εγκληματίας δεν παράγει μόνο εγκλήματα, αλλά και ποινικό δίκαιο και μαζί του και τον…

Read More

Karl Marx | Εγκώμιο του εγκλήματος

«Ο φιλόσοφος παράγει ιδέες, ο ποιητής ποιήματα, ο πάστορας κηρύγματα, και ούτω καθεξής. Ο εγκληματίας παράγει εγκλήματα. Αν προσέξουμε καλύτερα πώς σχετίζεται αυτός ο τελευταίος κλάδος παραγωγής με το κοινωνικό σύνολο, θ’ απαλλαγούμε από πολλές προκαταλήψεις. Ο εγκληματίας δεν παράγει μόνο εγκλήματα, αλλά και ποινικό δίκαιο και τον καθηγητή που διδάσκει ποινικό δίκαιο και, συνάμα, το αναπόφευκτο σύγγραμα με το οποίο ο ίδιος καθηγητής ρίχνει στην αγορά τις παραδόσεις του εν είδει “εμπορεύματος”. Έτσι πολλαπλασιάζεται ο εθνικός πλούτος, για να μην αναφέρουμε την ατομική απόλαυση που παρέχει το χειρόγραφο του…

Read More

Max Horkheimer | Ο Nietzsche και το προλεταριάτο

Κείμενο από το βιβλίο Dämmerung. Ο Max Horkheimer ήταν φιλόσοφος, κοινωνιολόγος και συνιδρυτής της Σχολής της Φρανκφούρτης, η ελληνική μετάφραση βρίσκεται στο βιβλίο Ο Νιτσε και η Πολιτική: Ολοκληρωτισμός ή Δημοκρατία (Νησίδες, 2004) σε μετάφραση Ζήση Σαρίκα  Ο Nietzsche χλεύασε τον χριστιανισμό, επειδή τα ιδεώδη του ξεπηδούσαν από την ανημποριά. Την ανθρωπιά, τη δικαιοσύνη, την πραότητα, όλα αυτά τα διαστρέβλωσαν οι αδύναμοι αναγκαστικά σε αρετές, επειδή δεν μπορούσαν να πάρουν εκδίκηση, ακόμη καλύτερα, επειδή φάνηκαν πολύ δειλοί για να πάρουν εκδίκηση. Ο Nietzsche περιφρονεί τις μάζες, θέλει όμως να τις…

Read More

Εduardo Rothe | Η Κατάκτηση του Διαστήματος στην Εποχή της Κυριαρχίας

1. Η επιστήμη στην υπηρεσία του κεφαλαίου, του εμπορεύματος και του θεάματος δεν είναι τίποτε περισσότερο από κεφαλαιοποιημένη γνώση, φετιχισμός μια ιδέας και μιας μεθόδου, αποξενωμένη εικόνα της ανθρώπινης σκέψης. Το ψευδομεγαλείο του ανθρώπου, στην παθητική γνώση μιας μετριοπαθούς πραγματικότητας αποτελεί την μαγική δικαιολόγηση μιας φυλής από σκλάβους. 2. Έχει περάσει αρκετός καιρός από τότε που η δύναμη της γνώσης έχει μεταμορφωθεί στην γνώση της δύναμης. Η σύγχρονη επιστήμη, εμπειρικιστική κληρονόμος της θρησκείας των Μέσων Αιώνων, εκπληρώνει τις ίδιες λειτουργίες στην παρούσα ταξική κοινωνία: αποζημιώνει για την ανθρώπινη καθημερινή βλακεία…

Read More

Γκέοργκ Λούκατς | Ο Μαρξ και ο Ένγκελς για την αισθητική

Το κείμενο του Γκέοργκ Λούκατς που ακολουθεί αποτελεί μια ελαφρώς συνεπτυγμένη εκδοχή του προλόγου που ο ίδιος συνέταξε για μια ουγγρική έκδοση μιας ανθολογίας κειμένων του Μαρξ και του Ένγκελς για την αισθητική. Θεωρήθηκε σκόπιμη η παρουσίαση και η μετάφραση αυτού του κειμένου στην ελληνική γλώσσα, καθώς αυτό αναδεικνύει μερικές θεμελιώδεις έννοιες της μαρξιστικής αισθητικής, όπως λόγου χάριν η σχετική αυτονομία της τέχνης, το τυπικό, ο θρίαμβος του ρεαλισμού. Πρώτη Δημοσίευση: Τετράδια Μαρξισμού μετάφραση: Άννα Ιακωβίδου επιμέλεια: Ηρώ Μανδηλαρά Οι μελέτες του Μαρξ και του Ένγκελς για τη λογοτεχνία είναι από λογοτεχνικής…

Read More

Άντον Πάννεκουκ: Η ισχύς των τάξεων (1936)

κείμενα για τον Πάνεκουκ στο Shades [Πηγή: International Council Correspondance, Vol. II (1935-1936), No 6 (May 1936), p. 1-7, με ψευδώνυμο John Harper, Association Anton Pannekoek Archives] Η ισχύς της αστικής τάξης είναι τεράστια. Ποτέ στην ιστορία δεν υπήρξε άρχουσα τάξη με τόση ισχύ. Πρώτα απ’ όλα, η ισχύς τους είναι η δύναμη του χρήματος. Όλα τα πλούτη του κόσμου είναι δικά τους, και το σύγχρονο κεφάλαιο, που έχει παραχθεί από τον ακατάπαυστο μόχθο εκατομμυρίων εργαζομένων, ξεπερνάει όλα τα πλούτη του παλιού κόσμου. Η υπεραξία συσσωρεύεται κατά ένα μέρος σε…

Read More

Σημειώσεις πάνω στην ανάδυση του καπιταλισμού στην Ανατολική Μεσόγειο

Γράφουν οι becoming minority  Στο Αμάλφι, στην Πίζα, στη Γένοβα, στη Βενετία, δηλαδή στις μεγάλες εμπορικές πόλεις-κράτη της ανατολικής Μεσογείου του ενδέκατου αιώνα, αρχίζει και σπάει η σιωπή των προκαπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής, αρχίζει και μπαίνει σε ρυθμό η μηχανή που τιτιβίζει. Το θαλάσσιο εμπόριο ενοποιεί την Μεσόγειο, το αραβικό quirad και η ιταλική commenda πλάθουν μια πρώιμη μορφή μισθωτής εργασίας, σχηματίζουν μια νόθα αστική τάξη και μια νόθα προλεταριακή, η μανιφακτουρική κρατική δραστηριότητα της Βενετίας στα μέσα του δεκάτου τέταρτου αιώνα, σφραγίζει και αποκρυσταλλώνει την μισθωτή εργασία ̇ πέραν της…

Read More

Karl Marx | Η μέθοδος της πολιτικής οικονομίας

Όταν εξετάζουμε μία συγκεκριμένη χώρα από τη σκοπιά της πολιτικής οικονομίας, τότε ξεκινάμε με τον πληθυσμό της, τη διαίρεση της σε τάξεις, σε πόλη, ύπαιθρο, θάλασσα, τους διαφορετικούς κλάδους της παραγωγής, τις εξαγωγές και τις εισαγωγές, την ετήσια παραγωγή και κατανάλωση, τις εμπορευματικές τιμές κλπ. Το σωστό φαίνεται να είναι να ξεκινάμε με το πραγματικό και συγκεκριμένο, με τις πραγματικές προϋποθέσεις, στην οικονομία, π.χ., με τον πληθυσμό ο οποίος αποτελεί τη βάση και το υποκείμενο της όλης πράξης της κοινωνικής παραγωγής. Ωστόσο, με μια προσεκτικότερη εξέταση αυτό αποδεικνύεται λάθος. Ο…

Read More

Αποσπάσματα: Karl Marx – Η 18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη (δεύτερο μέρος)

…Είδαμε ότι η κυβέρνηση που εγκαθίδρυσε ο Βοναπάρτης στις 20 του Δεκέμβρη 1848 τη μέρα της ανόδου του, ήταν μια κυβέρνηση του κόμματος της τάξης, του συνασπισμού των νομιμοφρόνων και των ορλεανικών. Αυτή η κυβέρνηση Μπαρρό-Φαλλού είχε ζήσει περισσότερο από τη δημοκρατική συνταχτική συνέλευση, που τη διάρκεια της ζωής της την είχε συντομέψει λίγο-πολύ βίαια και εξακολουθούσε να βρίσκεται ακόμα στο πηδάλιο. Ο Σανγκαρνιέ, ο στρατηγός των συνασπισμένων βασιλικών, εξακολουθούσε να συγκεντρώνει στο πρόσωπό του τη γενική διοίκηση της πρώτης μεραρχίας του στρατού και της εθνοφυλακής του Παρισιού. Τέλος, οι…

Read More