Το κείμενο αυτό μεταφράστηκε και δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο ιστολόγιο του κοινωνικού εργαστηρίου Θεσσαλονίκης. Βρίσκεται στο βιβλίο: Theodor Adorno, The Stars Down to Earth, εκδ. Routledge, σελ. 218-231. Είναι γραμμένο στα αγγλικά και ο τίτλος του πρωτοτύπου είναι: Anti-semitism and Fascist Propaganda. Στο κείμενο που παρουσιάζουμε παρακάτω, ο Αντόρνο δεν εξετάσει την έννοια και την τεχνική της προπαγάνδας, απλά στην σφαίρα των πολιτικών ιδεών, αλλά μάλλον εστιάζει στη ψυχολογική λειτουργία της προπαγανδιστικής ρητορείας και στη δυναμική με την οποία αυτή «κερδίζει» τους ακροατές. Οι αγκιτάτορες του φασισμού δεν πείθουν…
Read MoreAuthor: admin
Karl Marx | Για τον Π.Ζ. Προυντόν
Το γράμμα του Καρλ Μάρξ για τον Πιερ-Ζοζέφ Προυντόν που ακολουθεί αποτελεί ένα σπάνιο ιστορικό ντοκουμέντο εντός της διαπάλης του 19ου αιώνα γύρω από τη θεωρία, την πολιτική οικονομία και τις δυνατότητες ριζικής κοινωνικής αλλαγής. Στην καρδιά αυτής της αντιπαράθεσης βρίσκεται η κριτική του Μάρξ στις ιδέες του Προυντόν, οι οποίες —παρά τον ριζοσπαστισμό τους ενάντια στην αστική ιδιοκτησία— παραμένουν, με τον τρόπο τους, δέσμιες ενός μικροαστικού ορίζοντα και μιας μεταρρυθμιστικής αντιμετώπισης της καπιταλιστικής κοινωνίας. Το κείμενο αυτό, γραμμένο το 1865, φωτίζει τις θεωρητικές διαφορές ανάμεσα σε δύο από τους…
Read MoreRosa Luxemburg | Τι ζητάει ο Σπάρτακος
Εισαγωγικό σημείωμα Με μια στοιχειώδη περιήγηση στο ελληνόφωνο διαδίκτυο διαπιστώνει κανείς ότι η Γερμανική προλεταριακή επανάσταση του 1918–1919 παραμένει σε μεγάλο βαθμό αόρατη, τόσο ως ιστορικό γεγονός όσο και ως θεωρητικό πρόβλημα. Ακόμη περισσότερο, οι πολιτικές συγκρούσεις, οι προγραμματικές αντιπαραθέσεις και οι μορφές οργάνωσης που αναδύθηκαν σε εκείνη τη συγκυρία σπανίως αποτελούν αντικείμενο συστηματικής συζήτησης, σε αντίθεση με την κανονικοποιημένη και συχνά μουσειοποιημένη αναφορά στην Οκτωβριανή Επανάσταση. Η αποσιώπηση αυτή δεν είναι ουδέτερη: αντανακλά έναν ευρύτερο τρόπο πρόσληψης της επαναστατικής ιστορίας που τείνει να αποσπά τα γεγονότα από τις υλικές…
Read More8 Ιανουαρίου 1991: Δολοφονείται ο Νίκος Τεμπονέρας
Σαν σήμερα, στις 8 Ιανουαρίου 1991, σε σχολείο της Πάτρας, δολοφονείται ο καθηγητής και στέλεχος της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς, Νίκος Τεμπονέρας, από ΟΝΝΕΔίτες τραμπούκους υπό την ηγεσία του Γ. Καλαμπόκα. Η δολοφονία σημειώθηκε κατά τη διάρκεια μεγάλων μαθητικών καταλήψεων ενάντια στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που προωθούσε η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας με υπουργό Παιδείας τον Β. Κοντογιαννόπουλο. Το κίνημα αυτό, που εκφράστηκε σε ολόκληρη τη χώρα, παραμένει ένα από τα πιο μεγαλειώδη και σημαντικά μαθητικά κινήματα της περιόδου της μεταπολίτευσης, και η δολοφονία του Τεμπονέρα σφράγισε βίαια τη σύγκρουση μεταξύ της μαθητικής…
Read MoreHerbert Marcuze | Επανεξέταση της έννοιας της επανάστασης
Ένα σημείωμα με πρόχειρες σκέψεις με αφορμή το κείμενο που ακολουθεί Το κείμενο που ακολουθεί παραμένει, με έναν σχεδόν ανησυχητικό τρόπο, επίκαιρο, αν αναλογιστεί κανείς το επίπεδο της θεωρητικής συζήτησης που κυριαρχεί σήμερα στους λεγόμενους κύκλους της Αριστεράς και στον μεταμοντέρνο ιδεολογικό ακαδημαϊσμό, μια συζήτηση που διεξάγεται την εποχή της κρίσης του κομμουνιστικού προτάγματος. Η επαναφορά της προβληματικής από την σκοπιά της Θεωρίας, περί «επανεξέτασης της έννοιας της επανάστασης» δεν αφορά απλώς ένα ιστορικό ερώτημα, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της θεωρητικής αδυναμίας να αναστοχαστούμε την ήττα, την ενσωμάτωση της επαναστατικής…
Read More6 Ιανουαρίου 1945: Τέσσερις γυναίκες απαγχονίζονται στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς
Σαν σήμερα, στις 6 Ιανουαρίου 1945, τέσσερις γυναίκες απαγχονίστηκαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης και εξόντωσης του Άουσβιτς για τη συμμετοχή τους στην εξέγερση των κρατουμένων του Sonderkommando τον Οκτώβριο του 1944. Επρόκειτο για τις Ala Gertner, Roza Robota, Estusia Wajcblum και Regina Safirsztajn, Ήταν όλες Εβραίες κρατούμενες, ενταγμένες σε ένα υπόγειο δίκτυο αντίστασης που λειτούργησε μέσα σε συνθήκες της απόλυτης τρομοκρατίας του στρατοπέδου. Η εξέγερση των Sonderkommando υπήρξε μία από τις ελάχιστες οργανωμένες πράξεις ένοπλης αντίστασης στο Άουσβιτς. Οι κρατούμενοι Sonderkommando, εξαναγκασμένοι να εργάζονται στα κρεματόρια και στους θαλάμους αερίων, γνώριζαν…
Read MoreΈνα πρώτο σχόλιο για τα γεγονότα στη Βενεζουέλα.
Γράφει ο Νίκος Σ. Η απόφαση του προέδρου των Η.Π.Α. να διατάξει την απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας και της συζύγου του από την προεδρική κατοικία στο Καράκας, στην οποία εισέβαλαν Αμερικανοί κομάντος, αποτελεί εξοργιστική πράξη, που υπενθυμίζει ότι τα πολιτικά ήθη του δυτικού κόσμου, του υποτιθέμενου κόσμου της «δημοκρατίας», της «ελευθερίας» και της «διεθνούς νομιμότητας», όπως αυτός αυτοπαρουσιάζεται, μπορούν, από τη μία στιγμή στην άλλη, να δώσουν τη θέση τους σε πρακτικές που έχουμε ταυτίσει με τις περιόδους της πιο σκληρής και εγκληματικής αποικιοκρατίας. Η ενέργεια αυτή των Η.Π.Α.…
Read MoreErnst Bloch | «Ο Μαρξ ως ο στοχαστής της επανάστασης» (απόσπασμα)
Το παρακάτω απόσπασμα είναι από το έργο του Ερνστ Μπλοχ, «Ουτοπία και Επανάσταση», που στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Έρασμος σελ. 29 – 32. Μερικές σκέψεις με αφορμή τα αποσπάσματα που παραθέτουμε εδώ Το κείμενο – απόσπασμα που ακολουθεί, σε ένα βαθμό, αναστοχάζεται την επανάσταση όχι απλώς ως ένα εξωτερικό συμβάν ή ενός είδους ηθικού αιτήματος για δικαιοσύνη, αλλά ως την εγγενή μορφή κίνησης της ίδιας της καπιταλιστικής κοινωνίας. Η ανάλυση —όπως αποτυπώνεται μέσα και από την ερμηνευτική συμβολή του Έρνστ Μπλοχ— επιχειρεί να αναδείξει τον Καρλ Μαρξ ως στοχαστή…
Read MoreΚύκλος Μελέτης πάνω στον Ιστορικό Φασισμό και την Νέα Ακροδεξιά: Κλάρα Τσέτκιν «Η Πάλη Ενάντια στον Φασισμό»
Κύκλος Μελέτης πάνω στον Ιστορικό Φασισμό και την Νέα Ακροδεξιά Πρώτη Διαδικτυακή Συνάντηση: Συζήτηση με αφορμή το κείμενο της Κλάρα Τσέτκιν «Η Πάλη Ενάντια στον Φασισμό» Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026, 6μμ Για αποστολή του κειμένου και του διαδικτυακού συνδέσμου της συζήτησης στείλτε μας στο shades-aufbau@proton.me Σύντομη Περιγραφή: Η πρωτοβουλία Shades Aufbau συνεχίζει τη συζήτηση με έναν νέο κύκλο μελέτης, αφιερωμένο στον Ιστορικό Φασισμό και το φαινόμενο της Νέας Ακροδεξιάς — αυτής που αναδύθηκε από τα συντρίμμια του φασισμού μετά το 1945 και επανεμφανίζεται σήμερα σε νέες μορφές. Στον κύκλο αυτό…
Read MoreΚάθε τραγούδι που φιμώνεται στο όνομα του έθνους είναι μια πρόβα για την ποιοτική αυταρχική αναβάθμιση του αστικού κράτους
Το περιστατικό με τη συναυλία σε νυχτερινό κέντρο της Φλώρινας πριν λίγες μέρες (22 Δεκεμβρίου, 2025) δεν αποτελεί ένα «μεμονωμένο επεισόδιο παρεξήγησης», αλλά συμπύκνωση μιας υλικής και ιδεολογικής πραγματικότητας που διατρέχει ιστορικά το ελληνικό καπιταλιστικό κράτος από τη συγκρότησή του μέχρι σήμερα. Η εθνική ιδεολογία του ελληνικού αστικού κράτους έχει, άλλωστε, πολλαπλές λειτουργίες. Ανάμεσα σε πολλές άλλες ακόμα που δεν θα επισημάνουμε σε αυτό το άρθρο: είναι μηχανισμός ιδεολογικής πειθάρχησης των υποτελών του αστικού κράτους, ο ταξικός μηχανισμός του μονοπωλίου της βίας, αλλά και ένας μηχανισμός αποκλεισμού και άσκησης σιωπηλής…
Read More