Αναγνώσεις | Το πρώτο Ανατομείο στην κατοχική Θεσσαλονίκη – Θραύσματα Εβραϊκής μνήμης

Γράφει ο Νίκος Αναστασόπουλος* Δείτε επίσης και την διαδικτυακή εκδήλωση του Shades με τον Νίκο Αναστασόπουλο με αφορμή την έκδοση του βιβλίου Θα προσπαθήσουμε να θέσουμε μια μικρή ψηφίδα στο παλίμψηστο της ιστορίας της σύγχρονης Θεσσαλονίκης, ιχνηλατώντας την ιστορία της ίδρυσης και λειτουργίας του πρώτου Ανατομείου στην κατοχική Θεσσαλονίκη, η οποία συνυφαίνεται με τη ζοφερή ιστορία της καταστροφής του εβραϊκού νεκροταφείου και τον εκτοπισμό της Εβραϊκής Κοινότητας Θεσσαλονίκης. Η ιστορία της πόλης δεν θα διαφοροποιούνταν από την κατοχική ιστορία οποιουδήποτε άλλου ελληνικού αστικού κέντρου αν το 1/5 του πληθυσμού της…

Read More

Το υποβλητικό Παλιό Εβραϊκό Νεκροταφείο της Πράγας (Starý židovský hřbitov).

Ιδρύθηκε στις αρχές του 15ου αιώνα – με την παλαιότερη ταφόπλακα να χρονολογείται από το 1439 (αυτή του Avigdor Kara) – και λειτούργησε αδιάκοπα για περισσότερα από 350 χρόνια, μέχρι το 1787. Βρίσκεται στην καρδιά της εβραϊκής συνοικίας Γιοζέφοφ (Josefov) και η σημερινή του μορφή οφείλεται στους αυστηρούς περιορισμούς χώρου που επέβαλλαν οι αρχές της εποχής, σε συνδυασμό με τις θρησκευτικές παραδόσεις των Εβραίων. Οι αρχές της εποχής δεν επέτρεπαν στην εβραϊκή κοινότητα να επεκτείνει το νεκροταφείο έξω από τα όρια της συνοικίας ενώ σύμφωνα με την εβραϊκή θρησκευτική παράδοση,…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #140» Βεβήλωση του εβραϊκού νεκροταφείου Βόλου

Η βεβήλωση εβραϊκών νεκροταφείων δεν απλώς μια έκφραση του αντισημιτισμού, αλλά ο αντισημιτισμός στην πληρότητα του. Βεβήλωση με ναζιστικά σύμβολα στο εβραϊκό νεκροταφείο του Βόλου, ανήμερα Ημέρας Πένθους και Μνήμης του Ολοκαυτώματος (Γιομ Ασοά) (14 Απριλίου 2026) πραγματοποίησαν νεοναζί στην πόλη. Το περιστατικό το καταγράφουμε στην σελίδα μας όπως κάνουμε όλα αυτά τα χρόνια στη στήλη «Χρονικά Αντισημιτισμού». Η πράξη της βεβήλωσης των εβραϊκών νεκροταφείων δεν είναι απλώς μια επιμέρους εκδήλωση του αντισημιτισμού, αλλά η συμπυκνωμένη μορφή του, όπου η αντισημιτική ιδεολογία εμφανίζεται στην καθαρότερη και πλέον αδιαμεσολάβητη εκδοχή της.…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #118» Σπαράγματα εβραϊκών μνημάτων σε χρήση δομικών υλικών.

Ξενάγηση στην Άνω Πόλη: σπαράγματα εβραϊκών μνημάτων σε χρήση δομικών υλικών. Όσες φορές κι αν το δω η θλίψη της ιεροσυλίας είναι πάντα εκεί. Στην τρίτη φωτογραφία συνάντηση επιζώντων του ολοκαυτώματος για να κάνουν καντίς σε ότι είχε απομείνει από το εβραϊκό νεκροταφείο μετά την καταστροφή. Στο κέντρο ο παππούς μου Ιντό זכרו לברכה σχόλιο της Ο.Β από το facebook με αφορμή μια πρόσφατη ξενάγηση στην Θεσσαλονίκη με θέμα την εβραϊκή ιστορία της πόλης. Για το θέμα αυτό έχουμε ασχοληθεί και σε άλλη δημοσίευση παλιότερα. Συγκεκριμένα δείτε την δημοσίευση με…

Read More

BALABAN MEIR: Ο ιστορικός του πολωνικού εβραϊσμού που πέθανε στο γκέτο της Βαρσοβίας

Ο BALABAN, MEIR (Majer ; 1877-1942), ήταν ένας ιστορικός του πολωνικού εβραϊσμού. Η οικογένεια Balaban δραστηριοποιήθηκε στο Lemberg και στο Zolkiew (Zholkva) στην τυπογραφία από το 1830 έως το 1914. Αφού σπούδασε νομικά στο πανεπιστήμιο της γενέτειράς του Lemberg, ο Balaban δίδαξε για επτά χρόνια σε πόλεις της Γαλικίας σε σχολεία που ίδρυσε ο βαρόνος de Hirsch. Αργότερα επέστρεψε στο πανεπιστήμιο, αφιερώνοντας τον εαυτό του στη μελέτη της ιστορίας. Εκείνα τα χρόνια δραστηριοποιήθηκε στο σιωνιστικό κίνημα και ήταν μέλος της συντακτικής ομάδας της σιωνιστικής εβδομαδιαίας εφημερίδας Wschód (Η Ανατολή). Μετά…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #97» Θεσσαλονίκη: Βανδαλισμός από νεοναζί, τοιχογραφίας αφιερωμένης στο Ολοκαύτωμα.

Ο δεύτερος βανδαλισμός μέσα σε δύο εβδομάδες Νέος βανδαλισμός από νεοναζί στο μνημείο που βρίσκεται στο Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό Θεσσαλονίκης. Αντί μιας δικής μας ανακοίνωσης, στην 97η δημοσίευση της στήλης «Χρονικά Αντισημιτισμού», αναδημοσιεύουμε ένα άρθρο της σελίδας Parallaximag από τη Θεσσαλονίκη. Συνεχίζεται απρόσκοπτα η δράση των νεοναζί στη Θεσσαλονίκη, με νέους βανδαλισμούς κατά μνημείων αφιερωμένων στο Ολοκαύτωμα των Εβραίων. Μετά τους βανδαλισμούς στο μνημείο του παλιού εβραϊκού νεκροταφείου στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, στις 29/12/22, ο νέος προκλητικός βανδαλισμός από τους νοσταλγούς της χιτλερικής θηριωδίας, είχε ως στόχο την καταστροφή,…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #96» Βεβήλωση του μνημείου στο ΑΠΘ. Δεκέμβρης 2022

Μια ακόμα βεβήλωση με ναζιστικά σύμβολα του μνημείου που είναι αφιερωμένο στο παλαιό Εβραϊκό Νεκροταφείο έλαβε χώρα στη Θεσσαλονίκη, στις 29 Δεκέμβρη 2022. Το μνημείο βρίσκεται μέσα στην Πανεπιστημιούπολη (ΑΠΘ). Ανεγέρθηκε το 2014 και είναι αφιερωμένο στη μνήμη των 50.000 εκτοπισμένων Σαλονικιών Εβραίων που βρήκαν τραγικό τέλος στα στρατόπεδα θανάτου κατά την περίοδο της ναζιστικής κατοχής. Το μνημείο αυτό δεν βρίσκεται τυχαία μέσα στην περιοχή του Αριστοτέλειου πανεπιστημίου. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το ΑΠΘ είναι κτισμένο στην περιοχή που κάποτε βρισκόταν ένα από τα μεγαλύτερα Εβραϊκά Νεκροταφεία της Ευρώπης.…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #88» Νέα βεβήλωση του εβραϊκού νεκροταφείου Ιωαννίνων (10 Σεπτέμβρη 2021)

Σύμφωνα με νέα ανακοίνωση που έβγαλε το Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο της Ελλάδος και η η Ισραηλιτική κοινότητα Ιωαννίνων, έγινε μια ακόμα βεβήλωση του εβραϊκού νεκροταφείου της πόλης. Για ακόμα μια φορά το περιστατικό περνά απαρατήρητο. Καταγράφουμε και αυτό το περιστατικό στο αρχείο μας και παραθέτουμε ολόκληρη την ανακοίνωση του Κ.Ι.Σ.Ε. Νέος βανδαλισμός τάφου στο εβραϊκό νεκροταφείο Ιωαννίνων. Ανακοίνωση του Κ.Ι.Σ.Ε. Ο Αντισημιτισμός πλήττει ακόμη και τους νεκρούς. Για δεύτερη φορά μέσα σε λιγότερο από ένα μήνα βανδαλίστηκε τάφος στο εβραϊκό νεκροταφείο Ιωαννίνων. Οι ιερόσυλοι επέλεξαν την περίοδο των ιερών ημερών…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #82» Τα τρένα του θανάτου: Θεσσαλονίκη – Άουσβιτς, 1943

Σαν σήμερα, πριν από 78 χρόνια, το 1943: Αναχωρεί από τη Θεσσαλονίκη η πρώτη αποστολή για το Άουσβιτς, αποτελούμενη από 2.800 Εβραίους, που κατοικούσαν στον συνοικισμό Βαρόνου Χιρς. Μετά την εκκένωση ο συνοικισμός θα λειτουργήσει ως στρατόπεδο στο οποίο μεταφέρονται από τα γκέτο της πόλης εκείνοι που πρόκειται να εκτοπιστούν. Άλλες αποστολές ακολουθούν στις 17, 19, 23 και 27 Μαρτίου από τις συνολικά 19 που αναχώρησαν. – Κεντρική Φωτογραφία: Θεσσαλονικείς Εβραίοι στην Εγνατία οδό καθ’ οδόν για τον σιδηροδρομικό σταθμό.  Το Shades Magazine και οι κομμουνιστές – τριες με μνήμη…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #71» Νέες επιθέσεις στο μνημείο του Ολοκαυτώματος στη Θεσσαλονίκη και στο Εβραϊκό νεκροταφείο στη Ρόδο

Ένα επαίσχυντο γκράφιτι στο Μνημείο Ολοκαυτώματος της Θεσσαλονίκης, την περασμένη Παρασκευή 16.10.20,  προστέθηκε στην αλυσίδα βεβηλώσεων, απειλών και βανδαλισμών της περασμένης εβδομάδας: “Juden Raus” στο εβραϊκό νεκροταφείο της Αθήνας, “Death to Israel” στο εβραϊκό νεκροταφείο της Θεσσαλονίκης, τέσσερις τάφοι σπασμένοι στο εβραϊκό νεκροταφείο της Ρόδου, και το πιο πρόσφατο σύνθημα “With Jews you lose”  γραμμένο στην πρόσοψη του μνημείου που είναι αφιερωμένο στους 50.000 Θεσσαλονικείς Εβραίους που εξοντώθηκαν κατά το Ολοκαύτωμα [1]. Οι αντισημιτικές επιθέσεις συνεχίζονται με αμείωτη ένταση. Οι βεβηλώσεις αυτές δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια ακόμα απόπειρα δολοφονίας της μνήμης. Πραγματικά οι επιθέσεις…

Read More