Σημειώσεις με αφορμή την επέτειο γέννησης του Bertolt Brecht

Δεν θα σας αφήσω να μου δυσφημίζετε τον πόλεμο. Λένε ότι αφανίζει τους αδύναμους, αλλά αυτοί και στην ειρήνη πάνε κατά διαόλου. Μπέρτολτ Μπρεχτ «Η Μάνα κουράγιο και τα Παιδιά της» του B.C Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ είναι ένα σημαντικό κεφάλαιο της ιστορίας που παραμένει εξαιρετικά επίκαιρο και σε καμία περίπτωση δεν ανήκει στο παρελθόν. Δεν είναι ένα «κεφάλαιο» της ιστορίας του θεάτρου προς μουσειακή κατανάλωση, ούτε ένας κλασικός συγγραφέας που επιβιώνει χάρη στην πρωτοτυπία του στο γράψιμο. Ο Μπρεχτ παραμένει μια ανοιχτή πληγή μέσα στον αστικό πολιτισμό· μια διαρκής ενόχληση…

Read More

Αναγνώσεις: Joseph Roth | Η κρύπτη των Καπουτσίνων

 Η «Κρύπτη των Καπουτσίνων» του Joseph Roth είναι ένα από τα πιο ώριμα και μελαγχολικά έργα του, ένα μυθιστόρημα βαθιά εμποτισμένο από την εμπειρία της ιστορικής κατάρρευσης που έφερε ο πόλεμος. Το έγραψε το 1938, ενώ ο συγγραφέας βρισκόταν ήδη στην Ολλανδία, αυτοεξόριστος, αφού τα ναζιστικά στρατεύματα είχαν ήδη εισβάλλει στην Βιέννη. Το μυθιστόρημα αυτό, αποτελεί κατά κάποιο τρόπο, συνέχεια του γνωστότερου ίσως μυθιστορήματος του, Το εμβατήριο Ραντέτσκυ, αφού ήρωας του έργου είναι και εδώ, ένα μέλος της ευρύτερης οικογένειας των φον Τρόττα. Μέσα από τη ζωή του Φραντς Φέρντιναντ…

Read More

Bertolt Brecht απόσπασμα από το έργο του «Προσφυγικοί Διάλογοι»

«Κάποτε που είχα ρευματισμούς και δεν μπορούσα να πάρω τα πόδια μου, διάβασα τη Μεγάλη Λογική τού Χέγκελ. Ένα από τα χιουμοριστικά αριστουργήματα τής παγκόσμιας λογοτεχνίας. Κάτι σαν τους βίους των αγίων, με πρωταγωνιστές όμως τις έννοιες· το βιβλίο περιγράφει την ανεύθυνη, την άσωτη, την πανούργα τη ζωή τους, πώς δηλαδή αλληλοβρίζονται, πώς αλληλομαχαιρώνονται και πώς μετά κάθονται να φαν’ μαζί, λες και δεν τρέχει τίποτα. Πώς να στο εξηγήσω; Να, οι έννοιες πηγαίνουν πάντα σαν τους Χιώτες· το ταίρι τους το διαλέγουν με κριτήριο την ασυμφωνία των χαρακτήρων τους·…

Read More

RAINER MARIA RILKE: Γράμματα σ’ ένα νέο ποιητή

Διαβάστε επίσης: Rainer Maria Rilke | Αποσπάσματα από το βιβλίο “Γράμματα σ’ ένα νέο ποιητή” Γράμμα πρώτο Παρίσι, 17 του Φλεβάρη 1903 Φίλε Κύριε, Εδώ και λίγες μέρες πήρα το γράμμα σας. Θέλω να σας ευχαριστήσω για τη μεγάλη και πολύτιμη, για μένα, εμπιστοσύνη που μου δείχνετε. Δε μπορώ όμως να κάνω τίποτα περισσότερο. Δε μπορώ να μπω στην τεχνική των στίχων σας: κάθε είδους κριτική βλέψη είναι κάτι τόσο ξένο από μένα… Η κριτική είναι το χειρότερο μέσο για ν’ αγγίξεις ένα έργο τέχνης: καταντάει πάντα σε πετυχημένες, λίγο ή…

Read More

Rainer Maria Rilke | Αποσπάσματα από το βιβλίο “Γράμματα σ’ ένα νέο ποιητή”

Αποσπάσματα από το βιβλίο “Γράμματα σ’ ένα νέο ποιητή” “Κι αληθινά, η καλλιτεχνική δημιουργικότητα βρίσκεται τόσο απίστευτα κοντά με τη σεξουαλική ζωή, με τούς πόνους και τις ηδονές της, που κατά βάθος είναι δυο διαφορετικές μορφές της ίδιας ανάγκης, του ίδιου πόθου, της ίδιας απόλαυσης. Κι αν, αντις “οργασμός”, μπορούσαμε να πούμε “φύλο” – στην ψηλή, την αγνή, την πλατιά της λέξης έννοια, λευτερωμένη απ’ τις υποψίες και τις πλάνες της Εκκλησίας, τότε ή τέχνη του Dehmel θα ‘ταν γιγάντια κι απέραντα βαθυσήμαντη. (…) Κι όταν ή δύναμη αυτή, διαπερνώντας…

Read More

Theodor W. Adorno | Μικρές λύπες, Μεγάλα Τραγούδια*

Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας. Πρώτη δημοσίευση στη σελίδα: geniusloci2017 Η σύγχρονη μαζική κουλτούρα είναι ιστορικά αναγκαία και όχι απλά αποτέλεσμα της εγκόλπωσης της ζωής στην ολότητα της από τερατώδεις επιχειρήσεις, αλλά ως συνέπεια αυτού που μοιάζει να είναι απόλυτα αντίθετο με την κυρίαρχη τυποποίηση της συνειδητότητας σήμερα, του αισθητικού υποκειμενισμού. Πράγματι όσο περισσότερο ταξιδεύουν προς τα μέσα οι καλλιτέχνες, τόσο περισσότερο μαθαίνουν να εγκαταλείπουν την παιδιάστικη χαρά του να μιμούνται την εξωτερική πραγματικότητα. Την ίδια στιγμή όμως, χάρη στη σκέψη πάνω στη ψυχή, ανακαλύπτουν όλο και περισσότερο πως να ελέγχουν τους…

Read More

Walter Benjamin – Ο συγγραφέας ως παραγωγός

Ομιλία στο Ινστιτούτο για τη μελέτη του φασισμού, Παρίσι, 27 Απρίλη 1934 Μετάφραση: Lenin Reloaded. Οι όποιες υπογραμμίσεις με έντονα γράμματα είναι δικές μας. Θα θυμάστε πώς φέρεται στους συγγραφείς ο Πλάτωνας, στο έργο του περί Πολιτείας. Για το συμφέρον της κοινωνίας, τους στερεί το δικαίωμα να είναι μέλη της. Ο Πλάτων είχε μεγάλη ιδέα για την δύναμη της λογοτεχνίας. Αλλά τη θεωρούσε βλαβερή και περιττή — σε μια τέλεια κοινωνία, βέβαια. Από τις μέρες του Πλάτωνα, το ζήτημα του δικαιώματος του συγγραφέα στην ύπαρξη δεν έχει συχνά τεθεί με…

Read More

Walter Benjamin | Αριστερή μελαγχολία

Σήμερα, τα ποιήματα του Kästner διατίθενται ήδη σε τρεις επιβλητικούς τόμους. Οποιοσδήποτε θελήσει να μελετήσει τον χαρακτήρα των στίχων του όμως θα πρέπει να εμμείνει στην μορφή που είχαν όταν πρωτοεμφανίστηκαν. Δεμένα σε βιβλίο είναι πολύ στριμωγμένα και κάπως ασφυκτικά, αλλά στις εφημερίδες πετάγονται σαν τα ψάρια στο νερό. Αν αυτό το νερό δεν είναι και το καθαρότερο, και αν κάθε είδους απόβλητα επιπλέουν πάνω του, τόσο το καλύτερο για τον συγγραφέα, αφού οι ποιητικοί γυρίνοι του μπορούν να τραφούν από αυτά. Η δημοφιλία των ποιημάτων αυτών συνδέεται με την…

Read More

György Lukács | Ο Marx και ο Goethe

To κείμενο είναι η ομιλία του Lukács για την απονομή του “βραβείου Goethe”, το οποίο του δόθηκε το 1970 στην Φρανκφούρτη (που έχει θεσπίσει αυτό το βραβείο προς τιμήν του Goethe από το 1927). Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Πολιτιστική” τ. 18, Απρίλιος 1985. Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο ηλεκτρονικό περιοδικό praxisreview  Αξιότιμοι κύριοι  και κυρίες: Θα σας μιλήσω για κάτι που έχει πολύ σημασία για μένα: για την  εργασία μου σχετικά με την κεντρική θέση που έχει η σχέση μου με τον Γκαίτε, για  το έργο του, για τη ζωή του και…

Read More

Ernst Bloch | συζητώντας για τον εξπρεσιονισμό

του Ερνστ Μπλοχ Είναι εξαιρετικό ότι οι άνθρωποι αρχίζουν να διαφωνούν για αυτό ξανά. Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που κάτι τέτοιο φαινόταν αδιανόητο· το Blaue Reiter [1] ήταν νεκρό. Τώρα ακούμε φωνές που ανακαλούν την μνήμη του για μια ακόμη φορά, και όχι μόνο με σεβασμό. Είναι ακόμη πιο σημαντικό ότι υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να αναστατωθούν τόσο πολύ για ένα κίνημα τόσο παλιό, σαν να υπήρχε ακόμη και να στέκει μπροστά τους ως εμπόδιο. Ο Εξπρεσιονισμός σίγουρα δεν ανήκει στο παρόν· ωστόσο μπορεί να αληθεύει ότι φανερώνει…

Read More