Theodor Adorno & Max Horkeimer | Προς ένα νέο μανιφέστο;

Εισαγωγικό σημείωμα του Shades  Το «Προς ένα νέο μανιφέστο» (Towards a New Manifesto) των Τέοντορ Β. Αντόρνο και Μαξ Χόρκχαϊμερ γράφτηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1950, πιθανότατα γύρω στο 1950–1951, σε μια περίοδο βαθιάς πολιτικής και θεωρητικής κρίσης για την ευρωπαϊκή και διεθνή Αριστερά. Ωστόσο, το κείμενο δεν δημοσιεύτηκε τότε ως το επίσημο μανιφέστο της «Σχολής της Φρανκφούρτης» και παρέμεινε για χρόνια ημιτελές. Τελικά κυκλοφόρησε μεταγενέστερα ως ιστορικό και θεωρητικό τεκμήριο της Κριτικής Θεωρίας. Το κείμενο «Προς ένα νέο μανιφέστο» αποτελεί μια συμπυκνωμένη, αιχμηρή παρέμβαση της Κριτικής Θεωρίας απέναντι…

Read More

Παρουσίαση βιβλίου: Marcel Cohen | Γράμμα στον Αντόνιο Σάουρα.

Με αφορμή την 81η επέτειο της απελευθέρωσης του Άουσβιτς από τον Κόκκινο Στρατό (27 Ιανουαρίου 1945), όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος, διοργανώνουμε μια διαδικτυακή εκδήλωση μνήμης, η οποία θα μεταδοθεί ζωντανά από το κανάλι μας στο YouTube (https://www.youtube.com/@ShadesMagazinechannel), την Τρίτη 27 Ιανουαρίου 2026, στις 19:00. Στη φετινή εκδήλωση θα συζητήσουμε το βιβλίο του Marcel Cohen Γράμμα στον Αντόνιο Σάουρα, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νησίδες, μαζί με τον μεταφραστή του βιβλίου στην ελληνική γλώσσα, Σάμη Ταμπώχ. Την εκδήλωση θα ανοίξει και θα συντονίσει μέλος της πρωτοβουλίας Shades Aufbau –…

Read More

6 Ιανουαρίου 1945: Τέσσερις γυναίκες απαγχονίζονται στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς

Σαν σήμερα, στις 6 Ιανουαρίου 1945, τέσσερις γυναίκες απαγχονίστηκαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης και εξόντωσης του Άουσβιτς για τη συμμετοχή τους στην εξέγερση των κρατουμένων του Sonderkommando τον Οκτώβριο του 1944. Επρόκειτο για τις Ala Gertner, Roza Robota, Estusia Wajcblum και Regina Safirsztajn, Ήταν όλες Εβραίες κρατούμενες, ενταγμένες σε ένα υπόγειο δίκτυο αντίστασης που λειτούργησε μέσα σε συνθήκες της απόλυτης τρομοκρατίας του στρατοπέδου. Η εξέγερση των Sonderkommando υπήρξε μία από τις ελάχιστες οργανωμένες πράξεις ένοπλης αντίστασης στο Άουσβιτς. Οι κρατούμενοι Sonderkommando, εξαναγκασμένοι να εργάζονται στα κρεματόρια και στους θαλάμους αερίων, γνώριζαν…

Read More

Αναγνώσεις: Άμοζ Όζ «Ιστορία αγάπης και σκότους»

Γράφει ο Benjamin Conti Φέτος το καλοκαίρι διάβασα για πρώτη φορά το Ιστορία Αγάπης και Σκότους. Το βιβλίο αυτό του Άμοζ Οζ είναι ένα αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα, στο οποίο, μέσα από την προσωπική ζωή του συγγραφέα και τα γεγονότα που τη σημάδεψαν — όπως, για παράδειγμα, η αυτοκτονία της μητέρας του — ξετυλίγεται η ιστορία των συνθηκών ζωής των Εβραίων στην περιοχή της Παλαιστίνης. Χαρακτηριστική είναι η φράση του Οζ από το βιβλίο: «Κάποτε έλεγαν: “Εβραίοι έξω από την Ευρώπη, στην Παλαιστίνη”. Τώρα λένε: “Έξω από την Παλαιστίνη”». Ιδιαίτερη σημασία έχει…

Read More

Ο Καλαματιανός νεωκόρος που επέστρεψε από το Άουσβιτς

Συλλογή πληροφοριών: Διάπυρον Ο Αριστομένης Σακκάς γεννήθηκε στο χωριό Βελανιδιά της Καλαμάτας το 1905 και, λίγο πριν το 1940, παντρεύτηκε και μετακόμισε στην πόλη της Καλαμάτας. Εκεί εργάστηκε ως νεωκόρος και, τον Οκτώβριο του 1943, τρεις μέρες πριν από τα γενέθλιά του, η ζωή τού έκανε το χειρότερο δώρο, καθώς συνελήφθη από τους Γερμανούς μέσα στην εκκλησία και οδηγήθηκε αρχικά στο Χαϊδάρι και έπειτα στο Άουσβιτς. Εκεί γλίτωσε πολλές φορές την εκτέλεση. Κάποτε, μάλιστα, παραλίγο να πάει κατά λάθος στο Κρεματόριο. Είδε να περνάει μια ομάδα Εβραίων, αυτός δεν κατάλαβε…

Read More

Η ουλή του Οδυσσέα | Τα πολλαπλά πρόσωπα του αντισημιτισμού: Θεσσαλονίκη 10/5 Διεθνής Έκθεση Βιβλιου

Η ουλή του Οδυσσέα Γράφει η Μ. Ι Είναι Μάιος του 2025, και στο διαδίκτυο δημοσιεύεται ένα κείμενο Ελλήνων εκδοτών-βιβλιοπωλείων, με το οποίο εναντιώνονται στη διεξαγωγή μιας συζήτησης στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Βιβλίου Θεσσαλονίκη, ο τίτλος είναι “Η λογοτεχνία δεν ξεπλένει την γενοκτονία”. Διαφορετικά όμως, ο τίτλος, σε μια σύνδεση με την προτροπή του κειμένου, θα μπορούσε να είναι ο εξής “Η εβραϊκή λογοτεχνία απαγορεύεται”. Αλλά ας το πιάσουμε το νήμα από λίγο παλαιότερα. Ήταν 1936 όταν ο αυτοεξόριστος γερμανοεβραίος φιλόλογος Erich Auerbach, μελετητής της ρουμανικής γλώσσας και λάτρης…

Read More

Jean Amery | Στα όρια του πνεύματος (σημειώσεις)

Σημειώσεις από την συζήτηση που διοργάνωσε το Shades Magazine στο πλαίσιο της ομάδας μελέτης του εγχειρήματος για τον αντισημιτισμό, με θέμα το κείμενο του Jean Amery με τίτλο: Στα όρια του πνεύματος (Κυριακή 2 Ιουνίου 2024) Διαβάστε επίσης: Αποσπάσματα από το κεφάλαιο «Μνησικακίες» και από το κεφάλαιο «Για τα βασανιστήρια» Ο Ζαν Αμερύ είναι, κατά κοινή ομολογία, ο φιλόσοφος του Άουσβιτς και, μαζί με το κείμενο που εξετάσαμε την προηγούμενη φορά του Πρίμο Λέβι, το Πέρα από την ενοχή και την εξιλέωση, συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα αναλυτικά ντοκουμέντα από επιζώντες του…

Read More

Charlotte Salomon 1917–1943

Της Mary Lowenthal Felstiner Η μετάφραση στα ελληνικά έγινε από εδώ: https://jwa.org/encyclopedia/article/salomon-charlotte Η Charlotte Salomon ήταν είκοσι τριών ετών το 1940 όταν ζωγράφισε το πρόσωπό της – ένα ανώνυμο, χωρίς πατρίδα, εβραϊκό πρόσωπο. Ταλαντούχα γραφίστρια, η Salomon έζησε μια ζωή περιτριγυρισμένη από το θάνατο. Όχι μόνο ο πατέρας της είχε σταλεί σε στρατόπεδο συγκέντρωσης μετά το πογκρόμ της Νύχτας των Κρυστάλλων το 1938, αλλά συνολικά οκτώ μέλη της οικογένειάς της αυτοκτόνησαν. Η Salomon μνημόνευσε τις ζωές τους με το έργο της, δημιουργώντας μια ελαφρώς μυθιστορηματική απεικόνιση της ζωής των μελών…

Read More

Rahel Szalit-Marcus (1888, Λιθουανία – 1942, στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς)

Η Rahel Szalit-Marcus (2 Ιουλίου 1888 – Αύγουστος 1942) ήταν Εβραία καλλιτέχνης και εικονογράφος. Γεννημένη ως Rahel Markus στο Telz [Telsiai] στην περιοχή Kovno της Λιθουανίας, που τότε ανήκε στη Ρωσική Αυτοκρατορία, δραστηριοποιήθηκε στο Βερολίνο κατά τη διάρκεια της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης και στο Παρίσι τη δεκαετία του 1930. Ήταν περισσότερο γνωστή για τις εικονογραφήσεις της με θέμα τους Εβραίους της Ανατολικής Ευρώπης. Η Szalit-Marcus χάθηκε στο Άουσβιτς τον Αύγουστο του 1942. Η Rahel Markus πέρασε τα μετέπειτα παιδικά της χρόνια στο Lodz και τελικά απέκτησε την πολωνική υπηκοότητα. Με…

Read More

«Η ζωή στα μεσάνυχτα του αιώνα» | Το κίνημα αντίστασης στο στρατόπεδο του Άουσβιτς

Μια ιστορία του αριστερού και εβραϊκού κινήματος αντίστασης στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς κατά τη διάρκεια του ολοκαυτώματος, από τον Marcus Barnett. Πηγή: https://libcom.org/article/life-centurys-midnight Το καλοκαίρι του 1944, η Antonia Lehr και δύο φίλες της εκτοπίστηκαν από τη Βιέννη στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς. Προσποιούμενη την ξένη εργάτρια που είχε παντρευτεί πρόσφατα έναν Αυστριακό, η Lehr ήταν στην πραγματικότητα Βιεννέζα Εβραία και έμπειρη κομμουνίστρια μαχήτρια, που ειδικευόταν σε εξαιρετικά επικίνδυνη προπαγανδιστική δουλειά μεταξύ των Γερμανών στρατιωτών στο Παρίσι. Οι δύο σύντροφοί της ήταν επίσης κομμουνιστές αντιστασιακοί ακτιβιστές. Είχαν λάβει συλλογικά…

Read More