Σαν σήμερα, στις 6 Ιανουαρίου 1945, τέσσερις γυναίκες απαγχονίστηκαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης και εξόντωσης του Άουσβιτς για τη συμμετοχή τους στην εξέγερση των κρατουμένων του Sonderkommando τον Οκτώβριο του 1944. Επρόκειτο για τις Ala Gertner, Roza Robota, Estusia Wajcblum και Regina Safirsztajn, Ήταν όλες Εβραίες κρατούμενες, ενταγμένες σε ένα υπόγειο δίκτυο αντίστασης που λειτούργησε μέσα σε συνθήκες της απόλυτης τρομοκρατίας του στρατοπέδου. Η εξέγερση των Sonderkommando υπήρξε μία από τις ελάχιστες οργανωμένες πράξεις ένοπλης αντίστασης στο Άουσβιτς. Οι κρατούμενοι Sonderkommando, εξαναγκασμένοι να εργάζονται στα κρεματόρια και στους θαλάμους αερίων, γνώριζαν…
Read MoreTag: Εβραϊκή Ιστορία
«Χρονικά Αντισημιτισμού #118» Σπαράγματα εβραϊκών μνημάτων σε χρήση δομικών υλικών.
Ξενάγηση στην Άνω Πόλη: σπαράγματα εβραϊκών μνημάτων σε χρήση δομικών υλικών. Όσες φορές κι αν το δω η θλίψη της ιεροσυλίας είναι πάντα εκεί. Στην τρίτη φωτογραφία συνάντηση επιζώντων του ολοκαυτώματος για να κάνουν καντίς σε ότι είχε απομείνει από το εβραϊκό νεκροταφείο μετά την καταστροφή. Στο κέντρο ο παππούς μου Ιντό זכרו לברכה σχόλιο της Ο.Β από το facebook με αφορμή μια πρόσφατη ξενάγηση στην Θεσσαλονίκη με θέμα την εβραϊκή ιστορία της πόλης. Για το θέμα αυτό έχουμε ασχοληθεί και σε άλλη δημοσίευση παλιότερα. Συγκεκριμένα δείτε την δημοσίευση με…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #116» 9 Ιουνίου 1944: Η παράδοση των Εβραίων στην Κέρκυρα
Το ημερολόγιο έδειχνε Παρασκευή, 9 Ιουνίου 1944. Από τα χαράματα εκείνης της ημέρας (πέντα το πρωί), τα S.S, άρχισαν να χτυπούν με λύσσα τις πόρτες των σπιτιών που διέμεναν οι Εβραίοι της πόλης. Η διαδικασία της εκτόπισης έγινε με την αγαστή συνεργασία των ελληνικών αρχών. Μαζί τους ήταν η ελληνική χωροφυλακή και τα τάγματα ασφαλείας. Τα περισσότερα από αυτά τα σπίτια βρίσκονταν στην περιοχή της παλιάς πόλης. Μετά την Θεσσαλονίκη, τα Γιάννενα κλπ, είχε φτάσει η σειρά της Εβραϊκής κοινότητας της Κέρκυρας να πάρει τον δρόμο για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης…
Read MoreBALABAN MEIR: Ο ιστορικός του πολωνικού εβραϊσμού που πέθανε στο γκέτο της Βαρσοβίας
Ο BALABAN, MEIR (Majer ; 1877-1942), ήταν ένας ιστορικός του πολωνικού εβραϊσμού. Η οικογένεια Balaban δραστηριοποιήθηκε στο Lemberg και στο Zolkiew (Zholkva) στην τυπογραφία από το 1830 έως το 1914. Αφού σπούδασε νομικά στο πανεπιστήμιο της γενέτειράς του Lemberg, ο Balaban δίδαξε για επτά χρόνια σε πόλεις της Γαλικίας σε σχολεία που ίδρυσε ο βαρόνος de Hirsch. Αργότερα επέστρεψε στο πανεπιστήμιο, αφιερώνοντας τον εαυτό του στη μελέτη της ιστορίας. Εκείνα τα χρόνια δραστηριοποιήθηκε στο σιωνιστικό κίνημα και ήταν μέλος της συντακτικής ομάδας της σιωνιστικής εβδομαδιαίας εφημερίδας Wschód (Η Ανατολή). Μετά…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #103» Σαμπετάι (Σάμπι) Τσιμίνο (1920 – 2003)
Ο τελευταίος Εβραίος της Καβάλας, ο καπνέμπορος Σαμπετάι (Σάμπι) Τσιμίνο (1920 – 2003), φωτογραφημένος το 1980 από τον διάσημο Αμερικανοεβραίο φωτογράφο Μόρι Καμχί. The last Jew of Kavala, Sabbetai (Saby) Tchimino, tobacco specialist, in suit leaning forward over stacked tobacco leaves, photographed by Morrie Camhi, in Kavala, 1980. Για τον Σάμπι Τσιμίνο, μάς διηγείται ο Βασίλης Ριτζαλέος, εκπαιδευτικός και διδάκτωρ Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, με αντικείμενο της έρευνάς του την ιστορία των Εβραίων της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης τον 19ο και 20ό αιώνα. Ο σκαραβαίος…
Read MoreAbrasza Blum: Ο σοσιαλιστής ηγέτης της Bund και πρωτεργάτης της εξέγερσης του γκέτο της Βαρσοβίας
Ο Αβραάμ Μπλουμ (επίσης γνωστός ως Abrasza Blum, γεννημένος περίπου το 1905 στο Βίλνο (σήμερα Βίλνιους) – και που δολοφονήθηκε τον Μάιο του 1943 στη Βαρσοβία) ήταν ένας εξαίρετος Πολωνοεβραίος σοσιαλιστής, ένας από τους ηγέτες της Bund στο γκέτο της Βαρσοβίας και πρωταγωνιστής στην εξέγερση του γκέτο της Βαρσοβίας. Ήταν μαθητής στο μεταρρυθμιστικό Εκπαιδευτήριο στο Wilno, όπου γνώρισε τη σύζυγό του Luba. Απέκτησαν δύο παιδιά. Ο Abrasza σπούδασε δομοστατική μηχανική σε τεχνική σχολή στο Gent του Βελγίου. Μέχρι το 1929 διέμενε στη Βαρσοβία. Αρχικά εκεί ανήκε σε μια κομμουνιστική οργάνωση…
Read MoreRoza Robota 1921–1945
Η Roza Robota γεννήθηκε στο Ciechanow της Πολωνίας, όπου δραστηριοποιήθηκε στο κίνημα νεολαίας Ha-shomer ha-Za’ir πριν ενταχθεί στο υπόγειο κίνημα του γκέτο. Το 1942 εκτοπίστηκε με την οικογένειά της στο Άουσβιτς, αλλά μεταφέρθηκε στο Μπιρκενάου λίγο αργότερα. Οργάνωσε μια επαναστατική ομάδα και συμμετείχε στην εξέγερση του Sonderkommando το 1944. Συνελήφθη μαζί με άλλες γυναίκες κρατούμενες που συμμετείχαν στην έκρηξη του κρεματόριου και βασανίστηκαν. Απαγχονίστηκε παρουσία άλλων κρατουμένων, τραγουδώντας το “Hatikvah” στις τελευταίες της στιγμές. Ο ηρωισμός της μνημονεύεται ως μία από τις πιο θαρραλέες πράξεις των Εβραίων γυναικών κρατουμένων κατά…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #82» Τα τρένα του θανάτου: Θεσσαλονίκη – Άουσβιτς, 1943
Σαν σήμερα, πριν από 78 χρόνια, το 1943: Αναχωρεί από τη Θεσσαλονίκη η πρώτη αποστολή για το Άουσβιτς, αποτελούμενη από 2.800 Εβραίους, που κατοικούσαν στον συνοικισμό Βαρόνου Χιρς. Μετά την εκκένωση ο συνοικισμός θα λειτουργήσει ως στρατόπεδο στο οποίο μεταφέρονται από τα γκέτο της πόλης εκείνοι που πρόκειται να εκτοπιστούν. Άλλες αποστολές ακολουθούν στις 17, 19, 23 και 27 Μαρτίου από τις συνολικά 19 που αναχώρησαν. – Κεντρική Φωτογραφία: Θεσσαλονικείς Εβραίοι στην Εγνατία οδό καθ’ οδόν για τον σιδηροδρομικό σταθμό. Το Shades Magazine και οι κομμουνιστές – τριες με μνήμη…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #54» Ο γηραιότερος διασωθείς του Ολοκαυτώματος, από τη Βέροια, Ιωσήφ Στρούμτσας
Νοιώθω τυχερός που επέζησα από τη δολοφονική αρπαγή των Εβραίων από τους ναζί” επισήμανε στα “Πέριξ” της TV100, ο γηραιότερος διασωθείς του ολοκαυτώματος, από τη Βέροια, Ιωσήφ Στρούμτσας. Ο 90χρονος Ιωσήφ Στρούμσας, με συγκίνηση, αφηγήθηκε την περιπέτεια των ομοθρήσκων του Βεροιωτών που διεσώθησαν χάρη στη βοήθεια του διευθυντή αστυνομίας της πόλης, ο οποίος όχι μόνο προειδοποίησε για την τύχη όσων Εβραίων έβαζαν στα τρένα του θανάτου οι Γερμανοί, αλλά εξέδωσε και σε 150 Εβραίους της Βέροιας νέες ταυτότητες που τους “βάφτιζαν” χριστιανούς για να γλυτώσουν. Ο γηραιός διασωθείς μνημόνευσε ιδιαίτερα…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #42» 8 Φλεβάρη 1943: Η επίσημη έναρξη του διωγμού των Εβραίων της Θεσσαλονίκης
Σαν σήμερα, το 1943: Επίσημη έναρξη του διωγμού των Εβραίων της Θεσσαλονίκης με την άφιξη των αξιωματικών των Ες-Ες Ντίτερ Βισλιτσένι και Αλόις Μπρούνερ. Μέσα σε λιγότερο από ένα μήνα, εκδόθηκε πλήθος διαταγών με τις οποίες οι Γερμανοί έθεταν σε εφαρμογή σειρά φυλετικών μέτρων. Αυτά ήταν: Όλοι οι Εβραίοι άνω των 5 ετών έπρεπε να φέρουν διακριτικό σήμα στο πέτο τους, απαγορευόταν να αλλάζουν τόπο κατοικίας άνευ αδείας, απαγορευόταν να χρησιμοποιούν μεταφορικά μέσα, να εμφανίζονται στους δρόμους και στις πλατείες μετά τη δύση του ήλιου, απαγορευόταν να αναχωρούν από την…
Read More