Σαν σήμερα, στις 6 Μαΐου 1933, μέλη της ναζιστικής Γερμανικής Φοιτητικής Ένωσης εισέβαλαν στο Ινστιτούτο Σεξολογίας (Institut für Sexualwissenschaft) στο Βερολίνο. Το Ινστιτούτο, το οποίο διηύθυνε ο εβραϊκής καταγωγής γιατρός και σεξολόγος Magnus Hirschfeld , υπήρξε μία από τις σημαντικότερες πρωτοπορίες χειραφέτησης του 20ού αιώνα. Από τα τέλη ήδη του 19ου αιώνα, ο Χίρσφελντ είχε αφιερωθεί στον αγώνα ενάντια στην ποινικοποίηση της ομοφυλοφιλίας, ενάντια στον κοινωνικό στιγματισμό και στην πατριαρχική καταπίεση, ιδρύοντας το 1897 την Επιστημονική Ανθρωπιστική Επιτροπή, την πρώτη οργάνωση υπεράσπισης των δικαιωμάτων των ομοφυλόφιλων στην ιστορία. Το Ινστιτούτο,…
Read MoreTag: Εβραίοι στη Γερμανία
Ένα ιστορικό ντοκουμέντο: «Ενάντια στην ντροπή του πογκρόμ κατά των Εβραίων»
Εισαγωγικό σημείωμα Το ιστορικό ντοκουμέντο που παρουσιάζεται σε αυτή τη δημοσίευση έχει ιδιαίτερη αξία. Πρόκειται για άρθρο στην ιστορική εφημερίδα του Κομμουνιστικού Κόμματος Γερμανίας (KPD), την Κόκκινη Σημαία, τον Νοέμβριο του 1938, λίγο μετά την «Νύχτα των Κρυστάλλων», την περίοδο που το εθνικοσοσιαλιστικό τέρας βρισκόταν στο απόγειο της δύναμής του. Το ντοκουμέντο αυτό έχει βαρύνουσα σημασία, διότι παρεμβάλλεται ως ρήγμα στις κυρίαρχες αστικές αφηγήσεις, οι οποίες επιδιώκουν να παρουσιάσουν την εικόνα μιας δήθεν ανύπαρκτης αντίστασης εντός της ίδιας της Γερμανίας απέναντι στον ναζισμό. Μια τέτοια αφήγηση βολεύει τόσο το σημερινό…
Read MoreΠοτέ Ξανά: Ο αγώνας της μνήμης είναι ακόμα εδώ. Με αφορμή το πογκρόμ της 9ης Νοεμβρίου 1938
Πέρασαν αρκετές δεκαετίες από εκείνη τη φρικτή νύχτα της 9ης Νοεμβρίου 1938, που σηματοδότησε την απαρχή των συστηματικών ενεργειών εξόντωσης των Εβραίων στην Ευρώπη. Μετά από μια δεκαετία κοινωνικής και πολιτικής αποσύνθεσης, μιας ακήρυκτης εμφύλιας ταξικής σύγκρουσης και της κατάρρευσης της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης —με την ήττα του προλεταριακού και κομμουνιστικού κινήματος και την άνοδο του εθνικοσοσιαλισμού στην εξουσία το 1933—, το ναζιστικό καθεστώς εγκαινίασε ένα σύνολο αντισημιτικών πολιτικών που ενσωματώνονταν οργανικά στη δομή του. Εκείνη την εποχή ζούσαν στη Γερμανία περίπου 500.000 Εβραίοι. Το καθεστώς τους μετέτρεψε σε αποδιοπομπαίους…
Read MoreJean Amery | Στα όρια του πνεύματος (σημειώσεις)
Σημειώσεις από την συζήτηση που διοργάνωσε το Shades Magazine στο πλαίσιο της ομάδας μελέτης του εγχειρήματος για τον αντισημιτισμό, με θέμα το κείμενο του Jean Amery με τίτλο: Στα όρια του πνεύματος (Κυριακή 2 Ιουνίου 2024) Διαβάστε επίσης: Αποσπάσματα από το κεφάλαιο «Μνησικακίες» και από το κεφάλαιο «Για τα βασανιστήρια» Ο Ζαν Αμερύ είναι, κατά κοινή ομολογία, ο φιλόσοφος του Άουσβιτς και, μαζί με το κείμενο που εξετάσαμε την προηγούμενη φορά του Πρίμο Λέβι, το Πέρα από την ενοχή και την εξιλέωση, συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα αναλυτικά ντοκουμέντα από επιζώντες του…
Read MoreOtto Freundlich: Ένας γερμανοεβραίος καλλιτέχνης στην λίστα έργων «εκφυλισμένης τέχνης» των ναζί
Ο Otto Freundlich (10 Ιουλίου 1878 – 9/10 Μαρτίου 1943) αποτέλεσε μια μεγάλη μορφή της τέχνης στη Γερμανία. Γεννημένος σε μια εβραϊκή οικογένεια, σπούδασε ιστορία τέχνης, μουσική θεωρία και φιλοσοφία στο Βερολίνο και το Μόναχο. Από το 1907 έκανε ιδιαίτερα μαθήματα τέχνης στο Βερολίνο με τους Lothar von Kunowski και Lovis Corinth. Συμμετείχε με έργα του σε εκθέσεις Ζετσεσιονιστών του Βερολίνου το 1909 και το 1910. Το 1921 ο Walter Benjamin φαίνεται ότι σκεφτόταν να συμπεριλάβει τον Freundlich στους συντάκτες του περιοδικού του Angelus Novus. Ενεργός πασιφιστής, ο Freundlich εργάστηκε…
Read MoreArmin Pfahl: Οι πρώτοι Γερμανοί εθνικιστές και οι Εβραίοι
Ο εθνικισμός εξακολουθεί να παρουσιάζεται συχνά ως ένα απελευθερωτικό και προοδευτικό ιστορικό φαινόμενο, ιδιαίτερα όταν αναφερόμαστε στις απαρχές του, στις αστικές επαναστάσεις και στα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα του 19ου αιώνα, αλλά και ύστερα. Ωστόσο, μια πιο προσεκτική ιστορική και θεωρητική εξέταση αποκαλύπτει ότι η συγκρότηση των εθνικών ιδεολογιών υπήρξε πολύ πιο αντιφατική. Η κατασκευή της εθνικής λαϊκής κοινότητας δεν πραγματοποιήθηκε μόνο μέσα από την επίκληση μιας κοινής γλώσσας, ιστορίας ή πολιτισμού, αλλά και μέσω του αποκλεισμού όσων θεωρήθηκαν «ξένα σώματα» απέναντι στο υποτιθέμενο εθνικό ομογενοποιημένο σύνολο. Το κείμενο του Armin Pfahl…
Read MoreΗ διαλεκτική αντισημιτισμού – νεωτερικότητας
Γράφει ο Αντώνης Π. Στο έργο του από το 1975 “Emanzipation und Antisemitismus. Studien zur „Judenfrage” der bürgerlichen Gesellschaft” (Χειραφέτηση και Αντισημιτισμός. Μελέτες για το “εβραϊκό ζήτημα” της αστικής κοινωνίας), ο Γερμανός ιστορικός Reinhard Rürup δηλώνει αμέσως το ζήτημα της ενοχής: «Η ιστορία των Εβραίων στη Γερμανία θα παραμένει για πάντα επισκιασμένη από τον σύγχρονο αντισημιτισμό, τη λεγόμενη «εβραϊκή πολιτική» του εθνικοσοσιαλισμού και τη δολοφονία εκατομμυρίων Γερμανών και Ευρωπαίων Εβραίων». (1) Μέχρι το 1933, φαινόταν ότι οι Εβραίοι είχαν ζήσει μια περίοδο ακμής στη Γερμανία από τον Διαφωτισμό. «Ήταν μια…
Read MoreGuy Debord | Σημειώσεις πάνω στο μεταναστευτικό ζήτημα
Το “μεταναστευτικό ζήτημα” είναι εξολοκλήρου χαλκευμένο, όπως είναι κάθε δημόσιο ζήτημα στην σύγχρονη κοινωνία, και για τους ίδιους λόγους: η ερώτηση εγείρεται από την οικονομία (δηλ. την ψευδο-οικονομική ψευδαίσθηση) και συζητάται από τους θεαματικούς μηχανισμούς. Η συζήτηση επί του θέματος άλλωστε περιορίζεται σε ηλιθιότητες, του τύπου: θα πρέπει να κρατήσουμε ή να ξεφορτωθούμε τους μετανάστες; (Φυσικά ο πραγματικός μετανάστης δεν είναι ο μόνιμος κάτοικος ξενικής προέλευσης αλλά εκείνος ο οποίος θεωρείται και θεωρεί ο ίδιος τον εαυτό του ως διαφορετικό, και πρόκειται να παραμείνει έτσι. Πολλοί μετανάστες, ή τα παιδιά…
Read MoreOtto Fenichel | Μια ψυχαναλυτική θεώρηση του αντισημιτισμού
Πρώτη δημοσίευση στα ελληνικά εδώ (2009) Ως μικρή συμβολή στον αγώνα ενάντια στον αντισημιτισμό παρουσιάζουμε εδώ μία περίληψη, σχεδόν μετάφραση, κάποιων τμημάτων ενός σπουδαίου άρθρου του ψυχαναλυτή Otto Fenichel με τίτλο “Elements of a Psychoanalytic Theory of Anti-Semitism”. [1] Δεν χρειάζεται κανείς να αποδέχεται όλες τις βασικές ψυχαναλυτικές θέσεις για να κατανοήσει τη σημαντικότητα των ιδεών του Fenichel, όχι μόνο για τον αντισημιτισμό αλλά και για τον ρατσισμό γενικότερα. Ο Fenichel ήταν ένα παράδειγμα επιστήμονα με βαθιά κοινωνική ριζοσπαστική σκέψη και συγκαταλέγεται ανάμεσα στους πιο εκλεκτούς ψυχαναλυτές με επαναστατικό προσανατολισμό. Δεν…
Read More